Οι ηγέτες των κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται σήμερα στο Palais d’ Egmont στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο άτυπης Συνόδου Κορυφής με κύρια θέματα την ευρωπαϊκή άμυνα, την ασφάλεια και τις διατλαντικές σχέσεις μετά την ορκωμοσία του νέου Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει προσκαλέσει τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ να συμμετάσχει στο γεύμα εργασίας με τους 27 Ευρωπαίους ηγέτες. Επιπλέον, στο δείπνο θα παραστεί για πρώτη φορά μετά το Brexit ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ.
Η πρώτη αποκλειστική συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα
Είναι η πρώτη φορά που οι 27 ηγέτες συναντώνται για να συζητήσουν αποκλειστικά την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική. Αν και η σύνοδος δεν αναμένεται να καταλήξει σε αποφάσεις, θα δώσει γενικές κατευθύνσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, οι οποίες καλούνται να παρουσιάσουν νέα «Λευκή Βίβλο» για την άμυνα έως τα μέσα Μαρτίου.
Το ζήτημα της άμυνας θα επανέλθει στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Ιούνιο, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς άξονες:
- Την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ μέσω συνεργασιών.
- Τη διερεύνηση νέων πηγών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων ευρωπαϊκών πόρων και ιδιωτικών επενδύσεων.
- Την εμβάθυνση στρατηγικών εταιρικών σχέσεων.
Σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη, υπάρχει γενική συναίνεση ότι οι αμυντικές δαπάνες πρέπει να αυξηθούν, ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα είναι το πώς και σε ποιους τομείς θα διατεθούν οι πόροι.
Πρόταση 19 χωρών για τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας
Στον τομέα της χρηματοδότησης, εξετάζεται η επέκταση της εντολής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Στις 31 Ιανουαρίου, 19 χώρες της ΕΕ –με πρωτοβουλία της Φινλανδίας και με υπογραφή κρατών όπως η Ελλάδα, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία– απέστειλαν επιστολή στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στον Πολωνό πρωθυπουργό (που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ) και στην επικεφαλής της ΕΤΕπ, ζητώντας ενίσχυση της χρηματοδότησης για τον εξοπλισμό και την ασφάλεια της Ένωσης.
Η επιστολή ζητά:
- Αναθεώρηση του καταλόγου δραστηριοτήτων που εξαιρούνται από τη χρηματοδότηση της ΕΤΕπ.
- Αύξηση του δανεισμού στον τομέα της ασφάλειας.
- Έκδοση ομολόγων για τη χρηματοδότηση αμυντικών έργων.
Η ΕΤΕπ, αν και δεν έχει δυνατότητα χρηματοδότησης καθαρά εξοπλιστικών δραστηριοτήτων όπως όπλα και πυρομαχικά, έχει δεσμεύσει 6 δισ. ευρώ έως το 2027 για τη στήριξη προϊόντων διπλής χρήσης, όπως drones και οχήματα με στρατιωτικές και πολιτικές εφαρμογές. Οι 19 χώρες επισημαίνουν την ανάγκη επιτάχυνσης της χρηματοδότησης.
Στην πρωτοβουλία δεν συμμετείχαν η Αυστρία, η Ιρλανδία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πορτογαλία και η Σλοβενία. Η Πολωνία, που ασκεί την προεδρία, ήταν παραλήπτης της επιστολής.
Η ΕΤΕπ έχει χαιρετίσει το αίτημα των χωρών, υπογραμμίζοντας τη σημασία της περαιτέρω ενίσχυσης του ρόλου της στον τομέα της άμυνας.
