Ο Βλαντιμίρ Πούτιν συμφώνησε σε μια περιορισμένη εκεχειρία που αφορά τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, αλλά αρνήθηκε να δεσμευτεί σε μια συνολική ανακωχή διάρκειας ενός μήνα, παρά τις πιέσεις του νέου Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Σε ανακοίνωσή του, το Κρεμλίνο ανέφερε πως ο Ρώσος ηγέτης έδωσε εντολή στις ένοπλες δυνάμεις να σταματήσουν τις επιθέσεις στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ουκρανίας.
Παράλληλα, συμφώνησε ότι η παύση των χτυπημάτων σε ενεργειακές υποδομές θα αποτελέσει το πρώτο βήμα για την επίτευξη εκεχειρίας, και έδωσε σχετική εντολή στον ρωσικό στρατό.
Επίσης, ομάδες ειδικών θα συζητήσουν το θέμα της Ουκρανίας, ενώ θα γίνουν ανταλλαγές κρατουμένων.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εξέφρασε τη στήριξή του στην πρόταση των ΗΠΑ για μια περιορισμένη εκεχειρία, που θα σταματούσε τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές και των δύο πλευρών. Εάν η συμφωνία τηρηθεί, θα είναι η πρώτη κατάπαυση πυρός εδώ και τρία χρόνια από την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022.
Ωστόσο, ο Πούτιν αρνήθηκε να υποστηρίξει την πρόταση του Τραμπ για πλήρη 30ήμερη εκεχειρία, την οποία η Ουκρανία είχε ήδη αποδεχθεί. Αυτή η άρνηση δημιουργεί αμφιβολίες για την ικανότητα του Αμερικανού προέδρου να τερματίσει γρήγορα τη σύγκρουση.
Η αντίδραση του Τραμπ και η συμφωνία για διαπραγματεύσεις
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συνομιλία του με τον Πούτιν «πολύ καλή και παραγωγική» και δήλωσε μέσω του Truth Social:
«Συμφωνήσαμε σε άμεση εκεχειρία στις ενεργειακές υποδομές και, παράλληλα, θα εργαστούμε για μια πλήρη εκεχειρία και, τελικά, τον τερματισμό αυτού του φρικτού πολέμου».
Η Ουάσινγκτον και η Μόσχα συμφώνησαν επίσης να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την «εφαρμογή μιας θαλάσσιας εκεχειρίας στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και για πλήρη κατάπαυση του πυρός και μόνιμη ειρήνη». Οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν άμεσα στη Μέση Ανατολή.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, που διήρκεσε δυόμισι ώρες, ο Πούτιν επανέλαβε τις ανησυχίες του σχετικά με το πώς θα μπορούσε να επιβληθεί η εκεχειρία και εάν αυτό θα έδινε στην Ουκρανία την ευκαιρία να ενισχύσει τον στρατό της με δυτική στρατιωτική βοήθεια.
Οι απαιτήσεις του Κρεμλίνου και η ανησυχία της Ουκρανίας
Το Κρεμλίνο ξεκαθάρισε πως οποιαδήποτε πολιτική ή διπλωματική λύση θα απαιτούσε τη διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας από τη Δύση προς το Κίεβο. Ο Πούτιν ζήτησε επίσης την παύση της στρατολόγησης νέων Ουκρανών στρατιωτών.
Ο Ρώσος πρόεδρος δεν έδειξε καμία πρόθεση να εγκαταλείψει τους μαξιμαλιστικούς του στόχους, υποστηρίζοντας πως η ειρήνη θα πρέπει να περιλαμβάνει την αποστρατιωτικοποίηση της Ουκρανίας, τη διασφάλιση ότι το Κίεβο δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ και την πλήρη ρωσική κυριαρχία στις τέσσερις ουκρανικές περιοχές που προσάρτησε η Μόσχα το 2022.
Αυτές οι απαιτήσεις φέρνουν τον Τραμπ σε δύσκολη θέση, καθώς έχει δεσμευτεί να διασφαλίσει μια άμεση 30ήμερη εκεχειρία πριν προχωρήσει σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Αντιδράσεις από Ευρώπη και Ουκρανία
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι σκοπεύει να επικοινωνήσει με τον Τραμπ για να ενημερωθεί για τις προτάσεις των Ρώσων.
«Θα πρέπει να έχουμε μια συνομιλία με τον Πρόεδρο Τραμπ, ώστε να γνωρίζουμε λεπτομερώς τι ακριβώς πρότειναν οι Ρώσοι ή τι πρότειναν οι Αμερικανοί στους Ρώσους», είπε ο Ζελένσκι.
Στην Ευρώπη, η ιδέα της πλήρους διακοπής της στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία προκαλεί έντονη ανησυχία. Ο Γερμανός Καγκελάριος, Όλαφ Σολτς, υπογράμμισε πως «δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία χωρίς την Ουκρανία».
Από την πλευρά του, το Ηνωμένο Βασίλειο καλωσόρισε την «πρόοδο που πέτυχε ο Πρόεδρος Τραμπ» αλλά τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να οδηγήσουν σε μια «δίκαιη και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία».
Διχασμός στις ΗΠΑ και το σχέδιο για το μέλλον
Πριν από την τηλεφωνική επικοινωνία, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι διαπραγματεύσεις αφορούσαν και την «κατανομή ορισμένων περιουσιακών στοιχείων». Αυτή η δήλωση θυμίζει τη Συνδιάσκεψη της Γιάλτας το 1945, όταν οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής χώρισαν την Ευρώπη σε δυτικές και σοβιετικές σφαίρες επιρροής.
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέρριψε αυτούς τους παραλληλισμούς, τονίζοντας πως «δεν υπάρχει καμία συζήτηση για μια νέα Γιάλτα».
Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αποκάλυψαν ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει επίσημα την Κριμαία ως ρωσικό έδαφος, ενώ φέρεται να συζητά ακόμα και το ενδεχόμενο άσκησης πίεσης στα Ηνωμένα Έθνη για να ακολουθήσουν την ίδια γραμμή.
Στη Μόσχα, ανώτατοι Ρώσοι αξιωματούχοι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη συνομιλία Τραμπ-Πούτιν. Ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, σύμβουλος του Κρεμλίνου, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Είναι πλέον επίσημο – μια τέλεια συνομιλία».
Το μέλλον της εκεχειρίας και οι προκλήσεις που απομένουν
Παρά την αισιοδοξία του Τραμπ ότι βρίσκεται κοντά σε μια λύση για τον πόλεμο, πολλοί παρατηρητές παραμένουν δύσπιστοι. Ο πρώην Αμερικανός πρέσβης στη Ρωσία, Μάικλ ΜακΦολ, σχολίασε:
«Ελπίζω να τελειώσει αυτή η γελοία θεωρία ότι ο Πούτιν θέλει ειρήνη και ο Ζελένσκι όχι. Ο Ζελένσκι συμφώνησε σε 30ήμερη άνευ όρων εκεχειρία. Ο Πούτιν την απέρριψε σήμερα».
Η πορεία των διαπραγματεύσεων παραμένει αβέβαιη, καθώς η Ρωσία φαίνεται να χρησιμοποιεί την εκεχειρία ως στρατηγική ανάπαυλα, ενώ η Ουκρανία και η Δύση διστάζουν να δεχθούν παραχωρήσεις που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ανεξαρτησία του Κιέβου.
