Η φιλόδοξη πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη χορήγηση δανείου 140 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία, με τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, συνάντησε σοβαρά εμπόδια κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Πρωταγωνιστής της εμπλοκής ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ, ο οποίος εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τους κινδύνους και τις εγγυήσεις του σχεδίου, αποτρέποντας την επίτευξη συμφωνίας.
Το σχέδιο των 140 δισ. ευρώ και οι ενστάσεις του Βελγίου
Η πρόταση για τη δημιουργία δανείου 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, χρηματοδοτούμενου από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, αποτέλεσε αντικείμενο έντονων συζητήσεων. Το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων αυτών τηρείται στην Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες — γεγονός που καθιστά το Βέλγιο άμεσα εμπλεκόμενο.
Ο πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ ζήτησε πλήρη αμοιβαιοποίηση των κινδύνων και δεσμευτικές εγγυήσεις από όλα τα κράτη-μέλη, ώστε να προστατευθεί το Βέλγιο από πιθανά ρωσικά αντίποινα ή οικονομικές απώλειες, σε περίπτωση που η Μόσχα απαιτήσει την επιστροφή των περιουσιακών της στοιχείων.
«Αν κάτι πάει στραβά, δεν θα είμαι πρόθυμος να πληρώσω 140 δισεκατομμύρια ευρώ σε μια εβδομάδα», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν έλαβε «καμία ενθουσιώδη απάντηση» από τους υπόλοιπους ηγέτες για το ζήτημα των εγγυήσεων.
Η Ουγγαρία απέναντι, οι υπόλοιποι επιμένουν
Παράλληλα, η Ουγγαρία απέρριψε εξ αρχής το σχέδιο, όπως αναμενόταν, αφήνοντας τη Βελγική επιφύλαξη ως το κύριο εμπόδιο σε μια απόφαση που η πλειοψηφία των ηγετών θεωρεί κρίσιμη για τη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας χωρίς νέο βάρος στους ευρωπαίους φορολογούμενους.
Οι υπόλοιπες χώρες, που βλέπουν τη χρήση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ως τον πιο δίκαιο μηχανισμό, κάλεσαν το Βέλγιο να συναινέσει, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Μισό βήμα προόδου – η «αόριστη» συμφωνία
Μετά από πολύωρες διαπραγματεύσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε σε μια χαλαρότερη διατύπωση, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει «το συντομότερο δυνατό» έναν κατάλογο επιλογών για την κάλυψη των οικονομικών και στρατιωτικών αναγκών της Ουκρανίας για το 2026 και το 2027.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υιοθέτησε τη διατύπωση αυτή ως πολιτική εντολή, δηλώνοντας:
«Συμφωνήσαμε στο —το Δάνειο Αποζημιώσεων— και τώρα πρέπει να εργαστούμε στο πώς. Είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα που απαιτεί διευκρινίσεις και τεχνική επεξεργασία».
Επόμενα βήματα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται πλέον να καταθέσει τεχνικά ασφαλή σενάρια, που θα εξασφαλίζουν νομική κάλυψη, ισότιμη συμμετοχή των κρατών-μελών και προστασία από ενδεχόμενες ρωσικές αξιώσεις.
Μέχρι τότε, η οριστική απόφαση για το ευρωπαϊκό δάνειο προς την Ουκρανία παραμένει ανοικτή, με τα βλέμματα στραμμένα στον Δεκέμβριο, όταν αναμένεται να επανέλθει το θέμα στο τραπέζι των ηγετών
