Η επίσκεψη που προκάλεσε αντιδράσεις: Έντονες αντιδράσεις από πολιτικούς αντιπάλους, εταίρους αλλά και τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης προκάλεσε η επίσκεψη του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στην Άγκυρα. Παρά το γεγονός ότι είχε εξαγγείλει πως θα επικεντρωθεί στη «θετική ατζέντα» των διμερών σχέσεων, η στάση του να υποβαθμίσει ζητήματα κράτους δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων προκάλεσε επικρίσεις, με πολλούς να θεωρούν πως απέστειλε λανθασμένο μήνυμα για τις ευρωπαϊκές αξίες.
Εσωτερική πολιτική κριτική στη Γερμανία
Ο βουλευτής του SPD Σερντάρ Γιουκσέλ τόνισε ότι «όποιος μιλά για ευρωπαϊκές προοπτικές της Άγκυρας δεν μπορεί να σιωπά για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία». Ο ίδιος κατηγόρησε τον καγκελάριο ότι αποφεύγει να αναφερθεί σε ζητήματα όπως οι πολιτικοί κρατούμενοι, η ελευθερία του Τύπου και οι διώξεις της αντιπολίτευσης, υπογραμμίζοντας πως η Ευρώπη «είναι κάτι περισσότερο από ένα οικονομικό ή στρατηγικό εγχείρημα».
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος των Πρασίνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα Μαξ Λουκς έκανε λόγο για «σιωπή που ισοδυναμεί με συνενοχή», κατηγορώντας τον Μερτς ότι αγνοεί σκοπίμως τη συστηματική καταστολή της αντιπολίτευσης από το καθεστώς Ερντογάν.
Η εικόνα στα γερμανικά ΜΜΕ
Η στάση του καγκελάριου απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο σχολιάστηκε ευρέως στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης. Το ARD επισήμανε ότι ο Μερτς επιδιώκει να διατηρήσει ρεαλιστική στάση έναντι δύσκολων συνομιλητών, αναγνωρίζοντας την Τουρκία ως «αναπόφευκτο στρατηγικό εταίρο». Ωστόσο, παρά τις πιέσεις από τη Γερμανία να τοποθετηθεί δημόσια για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο καγκελάριος περιορίστηκε σε σύντομη αναφορά, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Το Der Spiegel σημείωσε σκωπτικά ότι «ο Μερτς ήθελε να είναι ευγενικός, αλλά ο Ερντογάν δεν τον ευχαρίστησε». Περιγράφει έναν Γερμανό καγκελάριο που επιδίωξε να χτίσει «αρμονικό κεφάλαιο» στις διμερείς σχέσεις, ωστόσο η συνάντηση χαρακτηρίστηκε από ένταση, με το περιοδικό να εκτιμά πως «το ταξίδι δεν πήγε όσο καλά περίμενε ο Μερτς».
Η Handelsblatt έκανε λόγο για μια επίσκεψη που επικεντρώθηκε στην αρμονία, αλλά αποκάλυψε «βαθιές διαφορές» μεταξύ των δύο πλευρών, ενώ η Süddeutsche Zeitung σχολίασε ειρωνικά πως ο καγκελάριος «προσπάθησε να συμπαθήσει έναν αυταρχικό ηγέτη», δίνοντας έμφαση και στη συμβολική παρουσία της συζύγου του, Σαρλότε Μερτς, στην επίσκεψη.
Η αντιπαράθεση για τη Γάζα και το Ισραήλ
Η μεγαλύτερη δημόσια διαφωνία των δύο ηγετών προέκυψε γύρω από τη στάση έναντι του Ισραήλ και του πολέμου στη Γάζα. Ο Ερντογάν εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά του εβραϊκού κράτους, μιλώντας για «γενοκτονία», ενώ ο Μερτς επέλεξε προσεκτικά τις λέξεις του, υπερασπιζόμενος τη θέση της Γερμανίας. Η BILD επαίνεσε τον καγκελάριο για τη «θαρραλέα σαφήνειά» του, τονίζοντας ότι παρά τις πιέσεις, «δεν είπε τίποτα άλλο παρά την αλήθεια».
Η WELT, ωστόσο, εκτίμησε ότι η προσπάθεια εμβάθυνσης των δεσμών με την Τουρκία «απέτυχε», καθώς οι δύο ηγέτες συγκρούστηκαν όχι μόνο για τη Γάζα αλλά και για την πορεία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ. Ο αρθρογράφος Ντενίζ Γιουτζέλ μάλιστα σχολίασε πως «ο Ερντογάν τη γλιτώνει με όλα», κάνοντας λόγο για στάση της Γερμανίας που «αγγίζει τα όρια της συνενοχής».
Η «ευφορία» του Βερολίνου και η πραγματικότητα της Άγκυρας
Η εφημερίδα taz περιέγραψε με ειρωνικό τόνο την «ευφορική» προσέγγιση του Μερτς για μια νέα πολιτική απέναντι στην Τουρκία, επισημαίνοντας ότι ακόμη και οι σοβαρές διαφορές απόψεων «δεν τον απέτρεψαν από το φλερτ του με τον Ερντογάν».
Παρά τις καλές προθέσεις του Γερμανού καγκελάριου για επανεκκίνηση στις σχέσεις των δύο χωρών, η επίσκεψη στην Άγκυρα φαίνεται πως άφησε περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις — τόσο για τη στρατηγική της Γερμανίας έναντι της Τουρκίας όσο και για το κατά πόσο το Βερολίνο είναι διατεθειμένο να υπερασπιστεί έμπρακτα τις ευρωπαϊκές αξίες.
