Οι ελληνικές τράπεζες μπαίνουν σε μια κρίσιμη φάση όπου η κερδοφορία τους εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την επιθετική ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης.
Με τη μείωση των επιτοκίων από την ΕΚΤ να συμπιέζει τα έσοδα από τόκους, οι τραπεζικοί όμιλοι στρέφονται στρατηγικά στην αύξηση των δανείων, προκειμένου να διατηρήσουν υψηλές επιδόσεις και τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με αναλυτές, η ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου χορηγήσεων αποτελεί πλέον τον βασικό μοχλό βιώσιμης κερδοφορίας.
Δυναμική αύξηση των δανείων στο εννεάμηνο 2025
Το εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2025, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ενίσχυσαν τα ενήμερα δάνειά τους κατά 10,5 δισ. ευρώ, προσεγγίζοντας ήδη τον αρχικό ετήσιο στόχο των 12 δισ. ευρώ. Η καθαρή πιστωτική επέκταση ανήλθε σε 3,3 δισ. για την Eurobank, 1,8 δισ. για την Εθνική, 3,2 δισ. για την Πειραιώς και 2,2 δισ. για την Alpha Bank. Η τάση συνέχισε ανοδικά και στο τρίτο τρίμηνο, προσθέτοντας νέα δάνεια 3 δισ. ευρώ.
Οι ελληνικές τράπεζες είχαν τοποθετήσει για το 2025 έναν φιλόδοξο στόχο νέων δανείων άνω των 10 δισ. ευρώ. Ωστόσο, μετά την ισχυρή πορεία του εννεαμήνου, οι διοικήσεις αναβάθμισαν τις εκτιμήσεις τους, εκτιμώντας ότι θα υπερβούν τα 13,8 δισ. ευρώ του 2024 — την καλύτερη επίδοση των τελευταίων 15 ετών.
Η εικόνα του 2024: Ρεκόρ δεκαπενταετίας
Το 2024 καταγράφηκε πιστωτική επέκταση 13,8 δισ. ευρώ, σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με το 2023. Η Eurobank αύξησε τα δάνειά της στα 3,9 δισ., η Εθνική στα 3,1 δισ., η Πειραιώς στα 3,6 δισ. και η Alpha Bank στα 3,2 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η πιστωτική επέκταση ενισχύθηκε κατά 9% στο σύνολο του 2024, με ισχυρή άνοδο στις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (+13,8%) και στα καταναλωτικά δάνεια (+6,3%).
Η κερδοφορία: Ελαφρά πτώση αλλά με ισχυρές βάσεις
Για το εννεάμηνο του 2025, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ανακοίνωσαν καθαρά κέρδη 3,509 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 6,3% σε σχέση με πέρυσι. Το τρίτο τρίμηνο έκλεισε με κέρδη 1,06 δισ., επίπεδο που, παρότι χαμηλότερο από τα προηγούμενα τρίμηνα, θεωρείται ένδειξη σταθεροποίησης πάνω από το όριο του 1 δισ. ευρώ ανά τρίμηνο. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το 2025 οι τράπεζες θα ξεπεράσουν εκ νέου τα 4 δισ. ευρώ καθαρών κερδών, διατηρώντας την ικανότητα για υψηλά μερίσματα και ενίσχυση των κεφαλαίων τους.
Τα έσοδα από τόκους κατέγραψαν πτώση 4,6% στο εννεάμηνο, υποχωρώντας στα 6,131 δισ. ευρώ από 6,428 δισ. πέρυσι. Θετική εξαίρεση αποτέλεσε η Eurobank με αύξηση 4%, ενώ οι άλλες τράπεζες εμφάνισαν υποχώρηση μεταξύ 3,6% και 9,8%. Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η επιβράδυνση στα έσοδα από τόκους θα αντιστραφεί στο επόμενο τρίμηνο, καθώς η ΕΚΤ αναμένεται να διατηρήσει σταθερό το βασικό της επιτόκιο.
Διεθνείς οίκοι: Η Ελλάδα υπεραποδίδει
Η S&P προβλέπει μέση αύξηση ΑΕΠ 2,4% την περίοδο 2024–2027, καθιστώντας την Ελλάδα μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της ευρωζώνης. Η συνεχιζόμενη απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων τροφοδοτεί τη ζήτηση για εταιρικά δάνεια, με προβλεπόμενη αύξηση των χαρτοφυλακίων κατά 4% το 2025.
Η αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του ελληνικού δημοσίου ενισχύει περαιτέρω το αξιόχρεο των τραπεζών, μειώνοντας το κόστος δανεισμού τους. Παράλληλα, η DBRS επισημαίνει ότι, παρότι η μείωση των επιτοκίων θα πιέσει τα καθαρά έσοδα από τόκους, η ισχυρή ζήτηση δανείων στην Ελλάδα θα λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα.
Η εικόνα από την Τράπεζα της Ελλάδος: Σημάδια στροφής μετά από 15 χρόνια
Ιστορικής σημασίας θεωρείται η αλλαγή τάσης στη χρηματοδότηση των νοικοκυριών, η οποία έγινε θετική τον Ιούνιο του 2025 για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια απομόχλευσης. Μέχρι τον Αύγουστο, ο ετήσιος ρυθμός διαμορφώθηκε στο 0,8%, με τη δυναμική να προέρχεται κυρίως από τα καταναλωτικά δάνεια (+6,1%). Τα στεγαστικά και τα δάνεια σε μικρούς επαγγελματίες παραμένουν αρνητικά, αλλά στα καλύτερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας.
Παράλληλα, η χρηματοδότηση προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις έκλεισε τον Μάιο του 2025 στο εντυπωσιακό +17,4%, την υψηλότερη επίδοση από το 2009.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
