Η Ελλάδα κατατάσσεται τέταρτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς το ύψος των εισφορών για συντάξεις, με συνολικό ποσοστό 26% επί του μισθού, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Την ίδια στιγμή, το ελληνικό σύστημα προσφέρει από τα υψηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης συντάξεων διεθνώς, εγείροντας ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΟΟΣΑ για τις συντάξεις, η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το ύψος των υποχρεωτικών ασφαλιστικών εισφορών για τον κλάδο σύνταξης, με συνολικό ποσοστό 26% επί του μισθού. Ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ διαμορφώνεται στο 18,8% το 2024, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα σημαντικά πάνω από τον διεθνή μέσο όρο.
Η δομή των ελληνικών εισφορών και η σύγκριση με την Ευρώπη
Στο ελληνικό δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα, οι εισφορές είναι υποχρεωτικές. Οι μισθωτοί καταβάλλουν 6,67% για κύρια σύνταξη και 3% για επικουρική, δηλαδή συνολικά 9,67%. Οι εργοδότες, από την πλευρά τους, πληρώνουν 13,33% για την κύρια και 3% για την επικουρική σύνταξη, ανεβάζοντας το συνολικό ποσοστό στο 26%.
Παρά τις μειώσεις εισφορών κατά 5,5 ποσοστιαίες μονάδες τα προηγούμενα χρόνια, αυτές προήλθαν κυρίως από άλλους κλάδους (κατάρτιση, ασθένεια, εργατική εστία κ.λπ.) και όχι από τον πυρήνα των εισφορών για κύρια και επικουρική σύνταξη. Έτσι, το συνταξιοδοτικό σκέλος παραμένει ιδιαίτερα βαρύ.
Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες είναι αποκαλυπτική: στη Γαλλία το συνολικό ποσοστό εισφορών για σύνταξη φθάνει το 27,8% (11,3% εργαζόμενος, 16,5% εργοδότης), στην Ιταλία εκτινάσσεται στο 33% (9,19% και 23,81% αντίστοιχα), ενώ στη Γερμανία το βάρος είναι πιο ισορροπημένο με 18,6% συνολικά και συμμετρία 9,3% για κάθε πλευρά. Στο Βέλγιο, το σύνολο περιορίζεται στο 16,4%.
Σε πολλές χώρες του ΟΟΣΑ εφαρμόζονται μικτά συστήματα, με συνδυασμό δημόσιας και ιδιωτικής ασφάλισης. Ο μέσος πραγματικός συντελεστής εισφορών στα δημόσια συστήματα είναι 16%, ενώ στα ιδιωτικά μόλις 2,8%, διαμορφώνοντας τον συνολικό μέσο όρο στο 18,8%. Επιπλέον, αρκετά κράτη διαφοροποιούν τα ποσοστά ανά ηλικία ή επίπεδο εισοδήματος, ή θέτουν ανώτατα όρια εισφορών, μειώνοντας έτσι το πραγματικό βάρος για τους μέσους μισθούς.
Υψηλές εισφορές, γενναιόδωρες συντάξεις – αλλά με ποιο κόστος;
Το ελληνικό σύστημα δεν είναι μόνο ακριβό από πλευράς εισφορών, αλλά και ιδιαίτερα γενναιόδωρο από πλευράς παροχών. Η έκθεση του ΟΟΣΑ καταγράφει ότι η Ελλάδα έχει τα υψηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης συντάξεων μεταξύ των χωρών-μελών, αν ληφθεί υπόψη μόνο η δημόσια ασφάλιση. Τα ποσοστά αναπλήρωσης φτάνουν το 73,9% για υψηλά εισοδήματα, 79,6% για τα μεσαία και 91,4% για τους χαμηλόμισθους.
Σε σύγκριση με τη Δανία –η οποία συνδυάζει δημόσια και υποχρεωτική ιδιωτική ασφάλιση– η Ελλάδα έρχεται δεύτερη μόνο στην κατηγορία των χαμηλόμισθων, όπου η Δανία φτάνει σε εντυπωσιακό ποσοστό αναπλήρωσης 115%. Στις κατηγορίες μεσαίων και υψηλών εισοδημάτων, η Ελλάδα προηγείται ακόμη και της δανικής περίπτωση.
Η θεωρητική λογική πίσω από τα υψηλά ποσοστά εισφορών είναι η ανταλλαγή χαμηλότερων καθαρών μισθών σήμερα με υψηλότερες συντάξεις στο μέλλον. Ωστόσο, ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ότι τα υψηλά υποχρεωτικά ποσοστά εισφορών μπορούν να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα, να πιέσουν την απασχόληση και να ενισχύσουν την άτυπη εργασία και την εισφοροδιαφυγή. Η ελληνική οικονομία, με ήδη υψηλό μη μισθολογικό κόστος, βρίσκεται εδώ σε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ κοινωνικής προστασίας και παραγωγικής δυναμικής.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ελλάδα εμφανίζεται ως «πρωταθλητής» στην αναπλήρωση συντάξεων, αλλά πληρώνει αυτόν τον τίτλο με βαρύ κόστος στην εργασία και την ανταγωνιστικότητα. Χωρίς μια πιο στοχευμένη αναδιάρθρωση εισφορών –με έμφαση σε κίνητρα για νόμιμη απασχόληση, διαφοροποίηση ανά ηλικία και εισόδημα και ενίσχυση συμπληρωματικών πυλώνων– το σύστημα κινδυνεύει να παραμείνει ταυτόχρονα ακριβό για τους ενεργούς και επισφαλές για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.
#ασφαλιστικές_εισφορές #συντάξεις #ΟΟΣΑ #εργασία
