Η αναθεώρηση ΣΕΔΕ που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 17 Ιουλίου μετατρέπει το σύστημα εμπορίας ρύπων σε βασικό μοχλό βιομηχανικών επενδύσεων. Η συζήτηση δεν περιορίζεται στο δίλημμα «κλίμα ή ανταγωνιστικότητα», αλλά στο πώς θα διασφαλιστεί ότι το κόστος άνθρακα μεταφράζεται σε πραγματική απανθρακοποίηση.
Η αναθεώρηση ΣΕΔΕ που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 17 Ιουλίου επιχειρεί να «δέσει» πιο στενά την κλιματική πολιτική με τη βιομηχανική στρατηγική της Ευρώπης. Από το 2028 το σύστημα θα καλύπτει περίπου τα 3/4 των εκπομπών της ΕΕ, στηρίζοντας τον στόχο για μείωση αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040 σε σχέση με το 1990.
Πώς η αναθεώρηση ΣΕΔΕ αλλάζει το τοπίο για τη βιομηχανία;
Η νέα πρόταση της Κομισιόν δεν περιορίζεται στη ρύθμιση της τιμής άνθρακα, αλλά συνδέει άμεσα τα δωρεάν δικαιώματα με επενδυτικά σχέδια απανθρακοποίησης. Το 80% των δωρεάν δικαιωμάτων θα εξαρτάται από την εκπόνηση συγκεκριμένων πλάνων, ενώ το υπόλοιπο 20% θα χορηγείται μόνο εφόσον αυτά υλοποιηθούν.
Την ίδια στιγμή, η δημόσια συζήτηση έχει πολωθεί ανάμεσα σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις που ζητούν χαλάρωση και σε όσους βλέπουν στο ΣΕΔΕ εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας μέσω καθαρών τεχνολογιών. Η σταδιακή μείωση των δωρεάν δικαιωμάτων από φέτος περιορίζει τα περιθώρια κερδοφορίας για όσους πωλούσαν πλεονάζοντα δικαιώματα ή επιδίωκαν να αποφύγουν το πλήρες κόστος των εκπομπών τους.
Ποιες πολιτικές και επιχειρηματικές συμμαχίες διαμορφώνονται στην Ευρώπη;
Στο πολιτικό επίπεδο, διαμορφώνονται δύο σαφή μπλοκ κρατών-μελών γύρω από το μέλλον του ΣΕΔΕ. Η Ελλάδα συντάσσεται με Ιταλία, Πολωνία, Βουλγαρία, Κύπρο, Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Ρουμανία και Σλοβακία, ζητώντας χαλάρωση και περισσότερα δωρεάν δικαιώματα για τη βιομηχανία.
Στον αντίποδα, Ισπανία, Δανία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία και Σουηδία ζητούν διαφύλαξη του ΣΕΔΕ και πλήρη ευθυγράμμιση με τους κλιματικούς στόχους της Ένωσης. Παράλληλα, έξι μεγάλες χαλυβουργίες με επενδύσεις άνω των 10 δισ. € σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών, καθώς και 100 μεγάλες ευρωπαϊκές βιομηχανίες, ζητούν ρητά «υγιείς» τιμές άνθρακα για να προστατεύσουν τις επενδύσεις τους.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η κατεύθυνση της αναθεώρησης θα επηρεάσει άμεσα το κόστος ενέργειας και προϊόντων για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Ισχυρότερο ΣΕΔΕ σημαίνει μεγαλύτερη πίεση σε ρυπογόνες τεχνολογίες, αλλά και κίνητρο για επενδύσεις σε εξηλεκτρισμό, πράσινο υδρογόνο και ενεργειακή αποδοτικότητα, που μπορούν μεσοπρόθεσμα να συγκρατήσουν τους λογαριασμούς.
Η απαίτηση να κατευθύνονται όλα τα έσοδα του ΣΕΔΕ σε δράσεις κλιματικής αντιμετώπισης και βιομηχανικής απανθρακοποίησης είναι κρίσιμη για να επιστρέψει αξία στην κοινωνία μέσω χαμηλότερου ενεργειακού κόστους και πιο ανθεκτικών υποδομών. Η σχεδιαζόμενη Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης ύψους 100 δισ. € και οι πράσινες δημόσιες συμβάσεις μπορούν να δημιουργήσουν ζήτηση για προϊόντα χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος, επηρεάζοντας σταδιακά τις τιμές σε όλη την αλυσίδα.
Σχόλιο
: Η αντιπαράθεση γύρω από το ΣΕΔΕ δεν είναι απλώς ιδεολογική, αλλά αφορά το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της μετάβασης: οι ρυπογόνες τεχνολογίες ή οι τελικοί καταναλωτές. Όσο περισσότερο τα έσοδα του συστήματος επιστρέφουν σε επενδύσεις που μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας και το ανθρακικό αποτύπωμα της βιομηχανίας, τόσο μεγαλύτερο περιθώριο υπάρχει για σταθερότερες τιμές ρεύματος και καυσίμων για τον πολίτη.
Διαβάστε επίσης:
Νέο πακέτο κυρώσεων ΕΕ με ελληνικό αποτύπωμα στο LNG
ΥΠΕΝ ανακοινώνει χρονοδιάγραμμα στήριξης για το βιομεθάνιο




