Μετά την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο, οι αγορές δεν κοιτούν μόνο τα τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου της Βενεζουέλας, αλλά και ένα πιθανό, κρυφό απόθεμα σε bitcoin αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Εάν αυτός ο ψηφιακός θησαυρός κινητοποιηθεί, οι συνέπειες για την παγκόσμια αγορά κρυπτονομισμάτων και τη γεωπολιτική θα είναι σημαντικές.
Η πτώση του καθεστώτος Μαδούρο άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο για τη Βενεζουέλα, όχι μόνο στο μέτωπο του πετρελαίου αλλά και στο πλέον ευαίσθητο πεδίο των κρυπτονομισμάτων. Ειδικοί εκτιμούν ότι η χώρα ενδέχεται να διαθέτει σημαντικά αποθεματικά σε bitcoin, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια ως εργαλείο παράκαμψης των διεθνών κυρώσεων και του αποκλεισμού από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Από τις κυρώσεις στο ψηφιακό χρήμα
Λόγω των σκληρών αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων, το Καράκας είχε περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικά δίκτυα και κεφαλαιαγορές. Σύμφωνα με τον Γκουί Γκόμες, ιδρυτή της OranjeBTC, είναι «πολύ λογικό» να υποθέσει κανείς ότι το καθεστώς διακράτησε χρυσό, δολάρια και bitcoin ως εναλλακτικά αποθεματικά. Η ακριβής έκταση αυτών των θέσεων είναι πρακτικά αδύνατον να πιστοποιηθεί, λόγω της ανωνυμίας και της δομής του δικτύου bitcoin.
Δημοσίευμα του Project Brazen έκανε λόγο για πιθανό απόθεμα έως και 60 δισ. δολαρίων σε bitcoin, χωρίς όμως επιβεβαίωση μέσω ανάλυσης blockchain. Άλλες πηγές, όπως το Bitcointreasuries.net, τοποθετούν τις επίσημες κρατικές θέσεις σε μόλις 240 bitcoin, περίπου 22 εκατ. δολάρια – ένα χάσμα που δείχνει πόσο θολό είναι το τοπίο.
Επιπλέον, επειδή οι κορυφαίοι θεματοφύλακες ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων βρίσκονται σε ΗΠΑ ή συμμάχους τους, η Βενεζουέλα, αν όντως συγκέντρωσε μεγάλο «σκιώδες» απόθεμα, πιθανότατα το έκανε μέσω χιλιάδων διασκορπισμένων πορτοφολιών, υπό τον έλεγχο στρατηγών και στελεχών του καθεστώτος. Αυτό καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον εντοπισμό και τη νομική δέσμευση των κεφαλαίων.
Πώς χτίστηκε το κρυπτο-απόθεμα
Η Βενεζουέλα έχει ήδη ιστορία πειραματισμών με ψηφιακά assets. Το 2018 λάνσαρε το κρατικό token «petro», το οποίο όμως κατέρρευσε και εγκαταλείφθηκε το 2024. Παράλληλα, οι αρχές προχώρησαν σε συλλήψεις miners και κατασχέσεις εξοπλισμού και ανταμοιβών από την εξόρυξη bitcoin, πριν απαγορεύσουν εντελώς το mining το 2024, επικαλούμενες ενεργειακούς λόγους.
Αναλυτές εκτιμούν ότι μέρος του πιθανού αποθέματος bitcoin μπορεί να προέρχεται ακριβώς από αυτές τις κατασχέσεις, αλλά και από μυστικές συναλλαγές στο εξωτερικό, όπου αξιωματούχοι μετέτρεπαν φυσικά περιουσιακά στοιχεία –όπως χρυσό– σε πιο ρευστά ψηφιακά κεφάλαια. Παρότι είναι πιθανό η χώρα να κατέχει και άλλα κρυπτονομίσματα (π.χ. stablecoins), το bitcoin θεωρείται ιδανικό ως αποθεματικό, καθώς δεν συνδέεται άμεσα με το δολάριο και λειτουργεί σε «ουδέτερο» δίκτυο.
Σενάρια: ρευστοποίηση, λεηλασία ή αμερικανική δέσμευση
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι τι θα απογίνουν αυτά τα ψηφιακά αποθεματικά, εφόσον υπάρχουν. Σε περιόδους χαοτικής αλλαγής καθεστώτος, τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία συχνά γίνονται ευάλωτα σε λεηλασία ή ιδιοποίηση από ισχυρά πρόσωπα. Ένα μέρος του πιθανού αποθέματος bitcoin θα μπορούσε να καταλήξει σε διεθνή ανταλλακτήρια και να ρευστοποιηθεί, ασκώντας βραχυπρόθεσμη πτωτική πίεση στην τιμή του bitcoin.
Ένα δεύτερο σενάριο αφορά την Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ έχουν τη νομική και τεχνολογική δυνατότητα να στοχεύσουν συγκεκριμένα ψηφιακά πορτοφόλια που συνδέονται με «κακούς παράγοντες» της Βενεζουέλας και, εφόσον ταυτοποιηθούν, να κατασχέσουν τα κρυπτονομίσματα, μεταφέροντάς τα στο αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά το εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για δημιουργία στρατηγικού αποθέματος bitcoin χωρίς κόστος για τον φορολογούμενο.
Αν οι ΗΠΑ αποκτήσουν σημαντική ποσότητα bitcoin από κατασχέσεις, οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν απίθανο να τη ρίξουν μαζικά στην αγορά. Αντίθετα, η διακράτηση από μια μεγάλη δύναμη θα ενίσχυε τη θεσμική νομιμοποίηση του bitcoin και, μακροπρόθεσμα, θα λειτουργούσε ανοδικά για την τιμή του.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση της Βενεζουέλας αναδεικνύει πώς τα κρυπτονομίσματα μετατρέπονται σε στρατηγικό εργαλείο κρατών υπό κυρώσεις, αλλά και σε γεωπολιτικό διακύβευμα για τις μεγάλες δυνάμεις. Αν επιβεβαιωθεί η ύπαρξη μεγάλου αποθέματος bitcoin, θα δούμε στην πράξη αν το δίκτυο μπορεί να παραμείνει «ουδέτερο» απέναντι σε πολιτική πίεση ή αν η ισχύς των κρατών θα επιβληθεί ακόμη και σε αυτό το υποτιθέμενα αποκεντρωμένο σύστημα.







