Η παγκόσμια οικονομία αποδεικνύεται εντυπωσιακά ανθεκτική, παρά τους πολέμους, τους δασμούς και το ακριβό πετρέλαιο. Η ύφεση που προεξοφλήθηκε επανειλημμένα δεν ήρθε, και ο τρέχων κύκλος ανάπτυξης δείχνει να αμφισβητεί τις κλασικές βεβαιότητες των οικονομολόγων.
Η παγκόσμια οικονομία αποδεικνύεται εντυπωσιακά ανθεκτική απέναντι σε σοκ που, μέχρι πρόσφατα, θεωρούνταν βέβαιη συνταγή ύφεσης. Ενεργειακές κρίσεις, πόλεμοι, εμπορικοί δασμοί και γεωπολιτικές αναταράξεις δεν έχουν καταφέρει να εκτροχιάσουν την ανάπτυξη, η οποία κινείται και φέτος γύρω στο 3%.
Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την εκτίναξη του κόστους ενέργειας, μέχρι τον εμπορικό ακτιβισμό του Donald Trump και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, οι προειδοποιήσεις για επερχόμενη ύφεση διαψεύστηκαν διαδοχικά. Η «ανθεκτικότητα» έχει γίνει η λέξη-κλειδί στις αναλύσεις διεθνών οργανισμών και κεντρικών τραπεζών.
Πώς η παγκόσμια οικονομία αντέχει τόσα διαδοχικά σοκ;
Η παγκόσμια ανάπτυξη, παρά τα πολλαπλά εμπόδια, παραμένει κοντά στο 3%, επίπεδο ελαφρώς υψηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας. Η εικόνα είναι ανομοιογενής, αλλά η συνολική δυναμική δεν παραπέμπει σε κλασική φάση ύφεσης του οικονομικού κύκλου.
Στην Ευρώπη, οι ρυθμοί είναι υποτονικοί, όμως χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα και αρκετές οικονομίες της Ανατολικής Ευρώπης συνεχίζουν να κλείνουν την ψαλίδα με τις παραδοσιακές δυνάμεις. Στις ΗΠΑ, η επίδοση ξεπερνά συστηματικά τις απαισιόδοξες προβλέψεις, ενώ η Λατινική Αμερική ανακτά μέρος της χαμένης δυναμικής της.
Νέος οικονομικός κύκλος και «υπερτεχνολογικός καπιταλισμός»
Ο τρέχων κύκλος, που ξεκίνησε μετά την πρωτοφανή κατάρρευση των lockdowns, δεν είναι ακόμη ο μεγαλύτερος των τελευταίων δεκαετιών, αλλά τείνει προς αυτή την κατεύθυνση. Έρχεται μάλιστα μετά από μια άλλη ασυνήθιστα μακρά περίοδο ανάπτυξης σε ΗΠΑ (2009–2020) και Ευρώπη (2013–2020), με τις φάσεις επέκτασης να γίνονται ολοένα και πιο παρατεταμένες.
Ο συγγραφέας Xosé Carlos Arias περιγράφει την περίοδο ως «βαθύτατο μετασχηματισμό» και «αλλαγή δέρματος» προς μια «υπερτεχνολογική μορφή καπιταλισμού». Μαζικές επενδύσεις στην τεχνολογία, αλλαγές στα παραγωγικά συστήματα και η μετατόπιση του κέντρου βάρους προς την Ασία, ιδίως τη Νοτιοανατολική, συνθέτουν μια νέα εξίσωση για την παγκόσμια οικονομία.
Πολιτική χωρίς μεγάλα λάθη και ρόλος ενέργειας
Καθοριστικός παράγοντας της ανθεκτικότητας είναι η απουσία μεγάλων λαθών πολιτικής από κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες. Ακόμη και η Γερμανία, παραδοσιακός «φύλακας» της ορθοδοξίας κατά του πληθωρισμού, ερμήνευσε ότι η αναχαίτιση των τιμών δεν είναι η μοναδική προτεραιότητα στο σημερινό περιβάλλον.
Η ενεργητική χρήση της δημοσιονομικής πολιτικής, η διοχέτευση των συσσωρευμένων ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων στην κατανάλωση και οι ισχυρές επενδύσεις –κυρίως στις ΗΠΑ από εταιρείες τεχνολογίας– έχουν στηρίξει τη ζήτηση με τρόπο σπάνιο για τα ιστορικά δεδομένα. Στις ΗΠΑ, η υψηλή εγχώρια παραγωγή ενέργειας, ειδικά φυσικού αερίου, προστάτευσε την οικονομία από το σοκ του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
SBC Red Line
Η επίμονη ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας δείχνει ότι τα παραδοσιακά εγχειρίδια για τον οικονομικό κύκλο χρειάζονται αναθεώρηση. Όταν διαδοχικά σοκ δεν οδηγούν σε ύφεση, η ανάλυση κινδύνου για κράτη, τράπεζες και επιχειρήσεις πρέπει να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον πιο σύνθετο και λιγότερο γραμμικό.
Για τις επιχειρήσεις, η νέα κανονικότητα δεν είναι η απουσία κινδύνων, αλλά η συνύπαρξη αστάθειας με συνεχιζόμενη ανάπτυξη. Αυτό σημαίνει στρατηγικές που αντέχουν σε γεωπολιτικά και ενεργειακά σοκ, χωρίς όμως να αναστέλλουν επενδύσεις σε τεχνολογία, παραγωγικότητα και διεθνοποίηση.
Η μεγάλη εικόνα είναι ένας κόσμος όπου η τεχνολογία, η άνοδος της Ασίας και η πιο ευέλικτη οικονομική πολιτική αναδιαμορφώνουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Το επόμενο στοίχημα για κυβερνήσεις και αγορές είναι αν αυτή η ανθεκτικότητα μπορεί να διατηρηθεί όταν οι γεωπολιτικές εντάσεις γίνουν ακόμη πιο οξείες ή όταν η ενέργεια παραμείνει ακριβή για μεγαλύτερο διάστημα.
Διαβάστε επίσης:
Κονγκό: Νέα έκρηξη Έμπολα δοκιμάζει θεσμούς και υγεία
AMD επενδύει δισ. στην Anthropic για ισχυρή υποδομή τεχνητής νοημοσύνης
#παγκόσμιαοικονομία #ανάπτυξη #ύφεση #ενέργεια #πετρέλαιο #δασμοί #ΗνωμένεςΠολιτείες #Ευρώπη #Ασία #τεχνολογία #δημοσιονομικήπολιτική #πληθωρισμός #γεωπολιτικόςκίνδυνος #ΣτενάΟρμούζ #οικονομικόςκύκλος
