Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα δεν θα παραστεί στην επίσημη υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας Mercosur–ΕΕ στην Ασουνσιόν, παρότι υπήρξε καταλυτικός για την επανεκκίνησή της. Η κίνηση ερμηνεύεται ως προσπάθεια να διατηρήσει πολιτικό έλεγχο στο αφήγημα της συμφωνίας, χωρίς να εμπλακεί στο ευρωπαϊκό σκηνικό αντιδράσεων.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα επέλεξε να μην ταξιδέψει στην Ασουνσιόν της Παραγουάης για την επίσημη τελετή υπογραφής της εμπορικής συμφωνίας Mercosur–ΕΕ, μία από τις σημαντικότερες εμπορικές συμφωνίες των τελευταίων δεκαετιών. Αντ’ αυτού, θα παραμείνει στο Ρίο ντε Τζανέιρο, αφήνοντας τη βραζιλιάνικη εκπροσώπηση στον υπουργό Εξωτερικών, Μάουρο Βιέιρα.
Πολιτική ιδιοκτησία χωρίς φυσική παρουσία
Ο Λούλα θα είναι ο μοναδικός ηγέτης χώρας του Mercosur που θα απουσιάζει από την τελετή, στην οποία θα συμμετάσχουν οι πρόεδροι της Παραγουάης Σαντιάγο Πένια, της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, της Ουρουγουάης Γιαμαντού Όρσι και της Βολιβίας Ροδρίγο Παθ, μαζί με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Η απόφαση προκαλεί εντύπωση, δεδομένου ότι ο Λούλα, μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, έπαιξε κεντρικό ρόλο στην αναζωογόνηση της συμφωνίας, η οποία για χρόνια βαλτώνει λόγω αντιρρήσεων στην Ευρώπη για περιβάλλον και αγροτικές εισαγωγές. Βραζιλιάνικα μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι ο πρόεδρος προτίμησε να δώσει έμφαση σε διμερή συνάντηση με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Ρίο, παρουσιάζοντάς την ως επαρκή για να υπογραμμίσει την «πολιτική ιδιοκτησία» της Βραζιλίας στη συμφωνία.
Δίπλα στη φον ντερ Λάιεν, ο Λούλα χαρακτήρισε το σύμφωνο «ιστορικό» και τόνισε ότι θα δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως, καλύπτοντας περίπου 720 εκατ. ανθρώπους. Με αυτό τον τρόπο επιδιώκει να πιστωθεί το γεωοικονομικό επίτευγμα, αποφεύγοντας ωστόσο την εικόνα ότι συντάσσεται άκριτα με τις πιο φιλελεύθερες φωνές στην Ευρώπη.
Δύσκολη πορεία κύρωσης στην Ευρώπη
Η υπογραφή του Σαββάτου ακολουθεί την πολιτική έγκριση στις Βρυξέλλες στις αρχές Ιανουαρίου, όταν ειδική πλειοψηφία κρατών-μελών της ΕΕ έδωσε το πράσινο φως για την υπογραφή. Ωστόσο, η διαδικασία μόνο τυπική δεν είναι: Γαλλία, Πολωνία, Αυστρία, Ιρλανδία και Ουγγαρία αντιτάχθηκαν, ενώ το Βέλγιο απείχε, αναδεικνύοντας βαθιές ανησυχίες, ιδίως για τον ανταγωνισμό στις αγροτικές αγορές.
Για να καμφθούν οι αντιστάσεις, η Κομισιόν συμφώνησε σε πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας, που θα ενεργοποιούνται σε περίπτωση απότομης αύξησης εισαγωγών αγροτικών προϊόντων από τις χώρες του Mercosur. Παρ’ όλα αυτά, η συμφωνία εισέρχεται τώρα σε μια δυνητικά μακρά φάση κύρωσης: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει τα καθαρά εμπορικά σκέλη, ενώ τα τμήματα που υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες της ΕΕ θα χρειαστούν επικύρωση και από τα εθνικά κοινοβούλια.
Η απουσία του Λούλα, την ώρα που η ΕΕ αντιμετωπίζει πίεση από αγροτικά λόμπι και ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις, φωτίζει την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στις φιλοδοξίες της Βραζιλίας για παγκόσμιο οικονομικό ρόλο και στην ανάγκη να μη συγκρουστεί με εσωτερικά ακροατήρια – τόσο στη Λατινική Αμερική όσο και στην Ευρώπη.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση του Λούλα δείχνει έναν έμπειρο παίκτη που θέλει τα οφέλη της συμφωνίας Mercosur–ΕΕ, χωρίς να «καεί» πολιτικά από τις ευρωπαϊκές εντάσεις γύρω από αγροτικά και περιβάλλον. Για την ΕΕ, η συμφωνία είναι τεστ αξιοπιστίας της εμπορικής της πολιτικής: αν η κύρωση μπλοκάρει σε εθνικά κοινοβούλια, θα σταλεί σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη δυσκολεύεται να κλείσει μεγάλες στρατηγικές συμφωνίες σε ένα όλο και πιο ανταγωνιστικό παγκόσμιο εμπόριο.
#Mercosur #ΕΕ #Βραζιλία #Λούλα #Εμπόριο
