Χιλιάδες πολίτες στη Δανία και τη Γροιλανδία βγήκαν στους δρόμους για να απορρίψουν δημόσια την ιδέα του Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Οι κινητοποιήσεις στοχεύουν να στείλουν σαφές μήνυμα στην αμερικανική πολιτική ηγεσία ότι η Αρκτική δεν είναι διαπραγματεύσιμο «ακίνητο» αλλά τόπος με λαούς, δικαιώματα και δημοκρατικούς θεσμούς.
Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν την πλατεία του δημαρχείου στην Κοπεγχάγη, κρατώντας σημαίες της Δανίας και της Γροιλανδίας και φωνάζοντας «Kalaallit Nunaat» – το όνομα της Γροιλανδίας στη γροιλανδική γλώσσα. Αντίστοιχες κινητοποιήσεις οργανώθηκαν στο Όρχους, το Άλμποργκ, το Όντενσε, αλλά και στη Νουούκ, πρωτεύουσα της Γροιλανδίας.
Αφορμή στάθηκε η εμμονική –πλέον– ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ περί απόκτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, μια ιδέα που επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση στην Ουάσιγκτον, παρά τις επανειλημμένες απορρίψεις της από την Κοπεγχάγη και τις τοπικές αρχές του νησιού.
Το μήνυμα των Γροιλανδών και των Δανών
Πυρήνας των κινητοποιήσεων είναι η οργάνωση Uagut, η εθνική οργάνωση των Γροιλανδών που ζουν στη Δανία, σε συνεργασία με το κίνημα «Μην αγγίζετε τη Γροιλανδία» και την ομάδα Inuit, καθώς και με τοπικές ενώσεις. Στόχος, όπως δηλώνουν, είναι να σταλεί «σαφές και ομόφωνο μήνυμα υπέρ του σεβασμού της δημοκρατίας και των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Γροιλανδία».
Οι διοργανωτές αξιοποιούν την παρουσία αντιπροσωπείας του αμερικανικού Κογκρέσου στην Κοπεγχάγη, ώστε η διαμαρτυρία να φτάσει απευθείας στα αυτιά του πολιτικού συστήματος των ΗΠΑ. Το πολιτικό διακύβευμα για τους Γροιλανδούς είναι διπλό: αφενός η απόρριψη της λογικής ότι το νησί μπορεί να «μεταβιβαστεί» ως περιουσιακό στοιχείο μεταξύ κρατών, αφετέρου η υπεράσπιση της αυτονομίας και της ταυτότητάς τους εντός του δανικού βασιλείου.
Γεωπολιτική της Αρκτικής πίσω από το «παζάρι»
Πίσω από τη φαινομενικά εκκεντρική ιδέα της «αγοράς» της Γροιλανδίας κρύβεται η σκληρή γεωπολιτική της Αρκτικής. Η Γροιλανδία, αν και αραιοκατοικημένη, διαθέτει σημαντικούς ορυκτούς πόρους, στρατηγική θέση για στρατιωτικές βάσεις και κομβικό ρόλο στους νέους θαλάσσιους δρόμους που ανοίγουν με το λιώσιμο των πάγων.
Οι ΗΠΑ ανησυχούν για την αυξανόμενη παρουσία της Κίνας και της Ρωσίας στην Αρκτική, ενώ η Δανία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην παραδοσιακή συμμαχία με την Ουάσιγκτον και στην υποχρέωση σεβασμού της βούλησης των Γροιλανδών. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημόσια αντίδραση που βλέπουμε σήμερα στη Δανία και τη Γροιλανδία λειτουργεί ως ανάχωμα σε μια αντίληψη «διπλωματίας ακινήτων», όπου εδάφη και λαοί αντιμετωπίζονται σαν αντικείμενα συναλλαγής.
Σχόλιο SBCTV.gr: Οι μαζικές διαδηλώσεις στη Δανία δείχνουν ότι η εποχή όπου οι μεγάλες δυνάμεις «αγόραζαν» εδάφη χωρίς να λογοδοτούν στους λαούς τους έχει παρέλθει. Η Γροιλανδία εξελίσσεται σε τεστ για το αν η αμερικανική πολιτική στην Αρκτική θα σεβαστεί την αρχή της αυτοδιάθεσης ή θα επιμείνει σε μια ωμή, συναλλακτική λογική ισχύος. Η ευρωπαϊκή στάση απέναντι σε αυτή τη σύγκρουση αντιλήψεων θα αποτελέσει κρίσιμο δείκτη για το αν η ΕΕ μπορεί να διαμορφώσει αυτόνομη, αξιακά συνεπή πολιτική στη γεωπολιτικά εύφλεκτη ζώνη της Αρκτικής.
#Δανία #Γροιλανδία #Τραμπ #Αρκτική #Διαδηλώσεις
