Η Τράπεζα της Αγγλίας παραδέχεται ότι υποτίμησε το βάθος και τη διάρκεια της πληθωριστικής κρίσης μετά το ενεργειακό σοκ του 2022, ιδίως ως προς τις δευτερογενείς επιπτώσεις σε μισθούς και τιμές. Η αυτοκριτική της BoE ανοίγει συζήτηση για τα μοντέλα πρόβλεψης των κεντρικών τραπεζών και τα όρια της νομισματικής πολιτικής σε περιόδους διαρθρωτικών σοκ.
Σε μια σπάνια, αλλά αποκαλυπτική κίνηση αυτοκριτικής, η Τράπεζα της Αγγλίας (BoE) αναγνώρισε ότι υποτίμησε συστηματικά το μέγεθος και τη δυναμική της πληθωριστικής κρίσης που ξέσπασε μετά το ενεργειακό σοκ του 2022. Η ίδια παραδέχεται ότι δεν κατανόησε έγκαιρα τις δευτερογενείς επιπτώσεις του αρχικού σοκ στις μισθολογικές απαιτήσεις και στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό.
Αδύναμα μοντέλα, ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις
Σύμφωνα με έκθεση της BoE, ο πληθωρισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο αποδείχθηκε σημαντικά υψηλότερος από τις προβλέψεις της, ενώ η άνοδος των μισθών ήταν επίσης πολύ πιο έντονη από ό,τι υπολόγιζαν τα μοντέλα της. Καθώς τα νοικοκυριά είδαν το πραγματικό τους εισόδημα να διαβρώνεται, οι εργαζόμενοι άσκησαν πίεση για μεγάλες αυξήσεις μισθών, επιχειρώντας να αντισταθμίσουν τη βουτιά στο βιοτικό τους επίπεδο.
Η ίδια η τράπεζα χαρακτηρίζει την κατανόηση της αγοράς εργασίας ως «σχετικά αδύναμο σημείο», αναγνωρίζοντας ότι υποτίμησε τον τρόπο με τον οποίο η στενότητα στην απασχόληση, οι ελλείψεις δεξιοτήτων και οι μεταπανδημικές αλλαγές στη συμπεριφορά των εργαζομένων θα μεταφράζονταν σε μισθολογική δυναμική. Το αποτέλεσμα ήταν τα επίσημα μοντέλα να υποτιμήσουν την ένταση του σπιράλ μισθών – τιμών.
Από το ενεργειακό σοκ στην εσωτερική αποτυχία πολιτικής
Η BoE δέχθηκε σφοδρή πολιτική πίεση όταν ο πληθωρισμός τιμών καταναλωτή εκτινάχθηκε στο 11,1% το 2022, στο υψηλότερο επίπεδο 41 ετών. Η εκτόξευση των τιμών φυσικού αερίου, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, προσέφερε μεν μια πειστική εξήγηση για το αρχικό σοκ, ωστόσο οι δευτερογενείς επιδράσεις στον εγχώριο πληθωρισμό θεωρούνται πλέον, από την ίδια την τράπεζα, αποτυχία εσωτερικής πολιτικής.
Η BoE αναγνωρίζει ότι τα μοντέλα της δεν κατόρθωσαν να προβλέψουν έγκαιρα πώς οι αυξήσεις μισθών θα παγίωναν τις πληθωριστικές πιέσεις, μετατρέποντας ένα εξωτερικό σοκ σε πιο επίμονο εγχώριο πληθωρισμό. Αυτό εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για την ταχύτητα και την ένταση με την οποία αντέδρασε με αυξήσεις επιτοκίων, αλλά και για τη δυνατότητα των κεντρικών τραπεζών να «διαβάζουν» σωστά την οικονομία σε καθεστώς ακραίας αβεβαιότητας.
Υπόσχεση αναθεώρησης και τα διδάγματα για τις κεντρικές τράπεζες
Στην έκθεσή της, η BoE δεσμεύεται να βελτιώσει «τη μοντελοποίηση και την κατανόηση βασικών οικονομικών μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς εργασίας, των αλληλεπιδράσεων μισθών-τιμών και των προσδοκιών για τον πληθωρισμό». Η παραδοχή αυτή δεν αφορά μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο: αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα της σύγχρονης νομισματικής πολιτικής, που βασίζεται σε περίπλοκα αλλά συχνά άκαμπτα υποδείγματα.
Για τις αγορές και τους επενδυτές, η αυτοκριτική της BoE είναι ένδειξη ότι η κεντρική τράπεζα επιχειρεί να ανακτήσει αξιοπιστία, αναγνωρίζοντας τα λάθη της. Ωστόσο, ταυτόχρονα υπενθυμίζει ότι η πορεία των επιτοκίων και η μάχη κατά του πληθωρισμού παραμένουν σε μεγάλο βαθμό τέχνη και όχι μόνο επιστήμη, ιδίως όταν διασταυρώνονται γεωπολιτικά σοκ, ενεργειακή αναταραχή και βαθιές αλλαγές στην αγορά εργασίας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παραδοχή της Τράπεζας της Αγγλίας δεν είναι απλώς μια τεχνική διόρθωση, αλλά ομολογία ότι τα κυρίαρχα μακροοικονομικά μοντέλα δεν «έπιασαν» την πραγματική οικονομία. Το μήνυμα προς όλες τις κεντρικές τράπεζες –και ιδίως προς όσες διαχειρίζονται οικονομίες με εύθραυστα εισοδήματα και αγορές εργασίας– είναι σαφές: χωρίς βαθύτερη κατανόηση της μισθολογικής δυναμικής και των προσδοκιών των νοικοκυριών, ο κίνδυνος νέων λανθασμένων εκτιμήσεων για τον πληθωρισμό παραμένει υψηλός.
#Βρετανία #ΤράπεζαΤηςΑγγλίας #Πληθωρισμός #Μισθοί #Οικονομία
