Η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, με σκληρό μήνυμα «America First», επαναφέρει με οξύτητα το ερώτημα πώς θα απαντήσει η Ευρώπη. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Φρίντριχ Μερτς, που καλείται να αρθρώσει γερμανική και ευρωπαϊκή στρατηγική απέναντι σε μια Ουάσιγκτον που δίνει προτεραιότητα στις αγορές έναντι της διπλωματίας.
Η φετινή παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός επιβεβαίωσε ότι η γραμμή «America First» παραμένει ο βασικός άξονας της αμερικανικής πολιτικής. Η ομιλία του χαρακτηρίστηκε λιγότερο συγκρουσιακή από ό,τι φοβούνταν πολλοί Ευρωπαίοι, ωστόσο δεν άφησε κανένα περιθώριο για ουσιαστικές παραχωρήσεις προς την Ευρώπη. Το πραγματικό ερώτημα για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν είναι πλέον τι λέει ο Τραμπ, αλλά πώς θα διαμορφώσουν μια αυτόνομη, συνεκτική απάντηση.
Ο ρόλος του Μερτς και η γερμανική εξίσωση
Στο σημείο αυτό εισέρχεται ο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος βρίσκεται στο Νταβός με την προσδοκία να εμφανιστεί ως η φωνή μιας πιο αποφασιστικής γερμανικής και ευρωπαϊκής στάσης. Οι προσδοκίες γύρω από τον Μερτς δεν περιορίζονται στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Γερμανίας· αφορούν την ικανότητά του να διαβάσει σωστά τις προθέσεις του Τραμπ και να διαμορφώσει μια στρατηγική που δεν θα είναι απλώς αμυντική. Η πίεση προς το Βερολίνο αυξάνεται, καθώς η Γερμανία παραμένει ο βασικός κρίκος μεταξύ της ευρωπαϊκής βιομηχανικής ισχύος και των παγκόσμιων αγορών που παρακολουθούν στενά κάθε κίνηση του Λευκού Οίκου.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής της POLITICO στην Ουάσιγκτον Τζόναθαν Μάρτιν, ο Τραμπ λειτουργεί με σαφή μοτίβα: δίνει προτεραιότητα στις βραχυπρόθεσμες αντιδράσεις των χρηματιστηρίων και των επενδυτών έναντι των παραδοσιακών διπλωματικών καναλιών. Η Ευρώπη, συνηθισμένη να επενδύει σε πολυμερείς θεσμούς και μακροπρόθεσμες συμφωνίες, βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με έναν παίκτη που μετρά την επιτυχία σε δείκτες αγοράς και όχι σε κείμενα συνθηκών.
Ευρωπαϊκή κυριαρχία, Γροιλανδία και το αδιέξοδο του Mercosur
Στο ίδιο πλαίσιο, η Γερμανίδα σοσιαλδημοκράτισσα Σίμτγε Μέλερ, αναπληρώτρια επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD, θέτει στο επίκεντρο την έννοια της «ευρωπαϊκής κυριαρχίας». Από ζητήματα όπως η Γροιλανδία –όπου διασταυρώνονται αμερικανικά, ευρωπαϊκά και γεωπολιτικά συμφέροντα– μέχρι την ενεργειακή ασφάλεια, το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη απλώς αντιδρά στις κινήσεις της Ουάσιγκτον ή αρχίζει να καθορίζει δική της ατζέντα.
Την ίδια στιγμή, στις Βρυξέλλες, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ συναντώνται σε έκτακτη σύνοδο κορυφής με αντικείμενο τους δασμούς, την ασφάλεια και την εμπορική συμφωνία με το Mercosur, την οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει απορρίψει. Ο ανταποκριτής Χανς φον ντερ Μπουρχάρντ περιγράφει ένα κλίμα αυξανόμενης πίεσης: οι Ευρωπαίοι καλούνται να αποφασίσουν αν θα απαντήσουν στις αμερικανικές εμπορικές πιέσεις με δικά τους μέτρα ή αν θα επιδιώξουν έναν δύσκολο συμβιβασμό.
Η διασύνδεση εμπορίου, ασφάλειας και κλιματικής πολιτικής καθιστά τις αποφάσεις αυτές ακόμη πιο περίπλοκες. Η απόρριψη της συμφωνίας Mercosur δεν είναι απλώς τεχνικό εμπόδιο, αλλά αντανάκλαση βαθύτερης αμφιταλάντευσης της Ευρώπης ανάμεσα στην οικονομική της εξωστρέφεια και τις δεσμεύσεις της σε θέματα περιβάλλοντος και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η συζήτηση που ανοίγει στο Νταβός γύρω από την «απάντηση στον Τραμπ» δείχνει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να κινείται αντιδρώντας και όχι προλαμβάνοντας. Αν η Γερμανία και οι υπόλοιπες μεγάλες δυνάμεις της ΕΕ δεν μετατρέψουν την έννοια της «ευρωπαϊκής κυριαρχίας» από σύνθημα σε συγκεκριμένη βιομηχανική, εμπορική και αμυντική στρατηγική, η ήπειρος θα παραμείνει όμηρος των διαθέσεων της Ουάσιγκτον και των διακυμάνσεων των αγορών.
#Trump #Merz #Νταβός #ΕΕ #Γερμανία #Mercosur #Δασμοί #ΔιατλαντικέςΣχέσεις
