Στο τελικό στάδιο μπαίνει η μεγάλη άσκηση του ΔΝΤ για την ανθεκτικότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, με επίκεντρο τράπεζες, Τράπεζα της Ελλάδος και θεσμικό πλαίσιο εποπτείας. Η αξιολόγηση συνδέεται άμεσα με την ικανότητα της οικονομίας να απορροφήσει μελλοντικά σοκ, από την κλιματική κρίση έως τις γεωπολιτικές εντάσεις.
Σε φάση ολοκλήρωσης βρίσκεται ο έλεγχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την αντοχή και ποιότητα της ελληνικής χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής, στο πλαίσιο του Προγράμματος Αξιολόγησης του Χρηματοοικονομικού Τομέα (FSAP). Ο δεύτερος γύρος πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες ημέρες στην Τράπεζα της Ελλάδος, όπου κλιμάκιο του ΔΝΤ έβαλε τις τελικές «πινελιές» στην αξιολόγηση, η οποία θα αποτυπωθεί σε έκθεση τον Μάιο.
Τι εξετάζει το ΔΝΤ στην Ελλάδα
Ο έλεγχος δεν περιορίζεται σε μια τυπική αποτύπωση δεικτών, αλλά επιχειρεί να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: κατά πόσο οι ελληνικοί θεσμοί –τράπεζες, εποπτικές αρχές, ρυθμιστικό πλαίσιο– μπορούν να διασφαλίσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Στον πυρήνα της άσκησης βρίσκονται τρεις άξονες:
Πρώτον, η αποτελεσματικότητα της εποπτείας και η ποιότητα του κανονιστικού πλαισίου. Το ΔΝΤ εξετάζει εάν οι αρμόδιες αρχές έχουν τα εργαλεία, την ανεξαρτησία και την επιχειρησιακή ικανότητα να εντοπίζουν έγκαιρα κινδύνους και να παρεμβαίνουν αποφασιστικά.
Δεύτερον, η ικανότητα διοικήσεων τραπεζών να διαχειρίζονται κρίσεις, τόσο σε επίπεδο κεφαλαίων και ρευστότητας όσο και σε επίπεδο εταιρικής διακυβέρνησης. Εδώ αξιολογούνται τα σχέδια έκτακτης ανάγκης, η κουλτούρα ρίσκου και η ευθυγράμμιση με τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές.
Τρίτον, η ψηφιακή μετάβαση και οι νέοι κίνδυνοι. Το ΔΝΤ δίνει ιδιαίτερο βάρος στη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης από τράπεζες και επιχειρήσεις, τόσο ως εργαλείο βελτίωσης υπηρεσιών και διαχείρισης κινδύνων, όσο και ως πηγή νέων απειλών (κυβερνοασφάλεια, λειτουργικός κίνδυνος, αλγοριθμικές προκαταλήψεις).
Ειδική ελληνική ατζέντα: NPL, «Ηρακλής» και πιστωτική επέκταση
Πέρα από τις οριζόντιες παραμέτρους που εξετάζονται σε όλες τις χώρες, η ελληνική αξιολόγηση έχει σαφή εθνική ιδιαιτερότητα. Το ΔΝΤ εστιάζει:
• Στην ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών και των μηχανισμών εποπτείας. Η ανάλυση των τραπεζικών assets δείχνει αν το σύστημα είναι πραγματικά θωρακισμένο απέναντι σε μια νέα ύφεση ή σε απότομη αύξηση επιτοκίων και επισφαλειών.
• Στην ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου και τα εργαλεία κάλυψης κινδύνου (προβλέψεις, μοντέλα ταξινόμησης, stress tests). Στόχος είναι να εκτιμηθεί ο κίνδυνος δημιουργίας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων, ιδίως σε νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Στην πιστωτική επέκταση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης. Το ΔΝΤ εξετάζει εάν ο ρυθμός αύξησης των δανείων μπορεί να διατηρηθεί χωρίς την «ένεση» των κονδυλίων του RRF, αλλά και εάν η χρηματοδότηση κατευθύνεται σε παραγωγικούς κλάδους ή σε δραστηριότητες χαμηλής προστιθέμενης αξίας.
• Στην πορεία των κρατικών εγγυήσεων του σχήματος «Ηρακλής», που στήριξε τις τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων της προηγούμενης δεκαετίας. Η έγκαιρη πληρωμή ή τυχόν ενεργοποίηση αυτών των εγγυήσεων αποτελεί κρίσιμο τεστ τόσο για τις τράπεζες όσο και για το Δημόσιο.
Παράλληλα, ο έλεγχος ενσωματώνει τους κλιματικούς κινδύνους και τα κριτήρια ESG, αξιολογώντας εάν οι τράπεζες τιμολογούν σωστά τους περιβαλλοντικούς και μεταβατικούς κινδύνους, καθώς και πώς οι γεωστρατηγικές εντάσεις (Ουκρανία, Μέση Ανατολή κ.ά.) μπορούν να μεταφραστούν σε νέο χρηματοπιστωτικό σοκ.
Τα τελικά ευρήματα θα περιληφθούν στην Έκθεση Σταθερότητας Χρηματοπιστωτικού Συστήματος (FSSA) τον Μάιο, με την αγορά να αναμένει όχι μόνο τις διαπιστώσεις αλλά και τις συστάσεις πολιτικής που θα επηρεάσουν ρυθμιστές, τράπεζες και επενδυτές.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η άσκηση FSAP του ΔΝΤ λειτουργεί ως «τεχνικό credit rating» για το σύνολο του συστήματος: αν οι επισημάνσεις είναι ήπιες, ενισχύεται η αξιοπιστία της χώρας και συμπιέζονται τα περιθώρια κινδύνου, αν όμως αναδειχθούν δομικές αδυναμίες σε εποπτεία, NPL ή «Ηρακλή», τότε θα απαιτηθούν γρήγορες διορθώσεις για να μη μετατραπεί η τρέχουσα περίοδος ευφορίας σε επόμενη φάση συστημικής κόπωσης.
#ΔΝΤ #Τράπεζες #ΕλληνικήΟικονομία #ΧρηματοπιστωτικήΣταθερότητα
