Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιμένουν στη διεξαγωγή της έκτακτης συνόδου κορυφής την Πέμπτη, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ πάγωσε την επιβολή δασμών που είχε προαναγγείλει λόγω της Γροιλανδίας. Η κίνηση της ΕΕ δείχνει ότι η ανησυχία των Βρυξελλών υπερβαίνει το άμεσο εμπορικό μέτωπο και αφορά τον ευρύτερο γεωπολιτικό έλεγχο της Αρκτικής.
Η έκτακτη σύνοδος κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πραγματοποιηθεί κανονικά την Πέμπτη, παρά την αιφνίδια «στροφή» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε ότι δεν θα προχωρήσει –τουλάχιστον προς το παρόν– στην επιβολή δασμών σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες με αφορμή τη Γροιλανδία. Την επιμονή στη σύγκληση της συνόδου επιβεβαίωσε εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, είχε προαναγγείλει από την Κυριακή την έκτακτη συνεδρίαση «για περαιτέρω συντονισμό, δεδομένης της σημασίας των πρόσφατων εξελίξεων» γύρω από τη Γροιλανδία. Το γεγονός ότι οι «27» δεν ακυρώνουν ή αναβάλλουν τη σύνοδο, παρότι η άμεση απειλή δασμών αποσύρθηκε, δείχνει ότι η ΕΕ αντιλαμβάνεται τη διαμάχη ως βαθύτερη και στρατηγικότερη από ένα ακόμη επεισόδιο στον διατλαντικό εμπορικό πόλεμο.
Η τακτική υπαναχώρηση Τραμπ και το «χαρτί» της Αρκτικής
Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι δασμοί που επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου δεν θα εφαρμοστούν. Παράλληλα, υποστήριξε ότι διαμόρφωσε το πλαίσιο «μιας μελλοντικής συμφωνίας που αφορά τη Γροιλανδία και, στην πραγματικότητα, ολόκληρη την Αρκτική περιοχή» σε συνεννόηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Η αναφορά σε μια ευρύτερη αρκτική συμφωνία καταδεικνύει ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να μετατρέψει την υπόθεση της Γροιλανδίας σε μοχλό αναδιαμόρφωσης των ισορροπιών στην Αρκτική – μια περιοχή κρίσιμη για τη ναυσιπλοΐα, την ενέργεια και την ασφάλεια. Για την ΕΕ, η οποία έχει άμεσο ενδιαφέρον μέσω της Δανίας και των βόρειων κρατών-μελών, η αμερικανική προσέγγιση εγείρει ερωτήματα τόσο για την κυριαρχία όσο και για τον ρόλο της Ευρώπης στη διακυβέρνηση της περιοχής.
Τι θα κρίνει η έκτακτη σύνοδος των «27»
Η σύνοδος της Πέμπτης αναμένεται να λειτουργήσει ως πλατφόρμα χάραξης κοινής γραμμής απέναντι στη νέα αμερικανική στρατηγική. Οι ηγέτες καλούνται να αποφασίσουν:
- πώς θα προστατεύσουν τα εμπορικά συμφέροντα της ΕΕ, εφόσον η απειλή δασμών μπορεί να επανέλθει ως διαπραγματευτικό εργαλείο·
- ποια θέση θα υιοθετήσουν για το καθεστώς της Γροιλανδίας, που συνδέεται με την ΕΕ μέσω της Δανίας αλλά δεν ανήκει στην Ένωση·
- πώς θα τοποθετηθούν συνολικά απέναντι στις αμερικανικές πρωτοβουλίες για την Αρκτική, σε συνθήκες ήδη αυξημένου ανταγωνισμού με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η επιμονή στη σύγκληση της συνόδου στέλνει επίσης μήνυμα εσωτερικής συνοχής: οι Βρυξέλλες επιχειρούν να προλάβουν το ενδεχόμενο διχασμού μεταξύ κρατών-μελών που ενδέχεται να βλέπουν ευκαιρίες σε μια ειδική διευθέτηση με τις ΗΠΑ και άλλων που φοβούνται απώλεια επιρροής ή προηγούμενο αμφισβήτησης ευρωπαϊκών αρμοδιοτήτων.
Διατλαντικές σχέσεις σε καθεστώς μόνιμης αστάθειας
Η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη μεταβλητότητα της αμερικανικής πολιτικής υπό τον Τραμπ: σκληρές απειλές, γρήγορες υπαναχωρήσεις και ταυτόχρονη προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των όρων του παιχνιδιού. Για την ΕΕ, η απάντηση δεν μπορεί να περιοριστεί στη διαχείριση των δασμών, αλλά απαιτεί μακροπρόθεσμη στρατηγική για την Αρκτική, την ενέργεια και την ασφάλεια, σε ένα περιβάλλον όπου οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ολοένα περισσότερο την Ευρώπη ως ανταγωνιστή παρά ως αυτονόητο σύμμαχο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η απόφαση να προχωρήσει η έκτακτη σύνοδος, παρά την αμερικανική υπαναχώρηση, δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται πως το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι οι δασμοί, αλλά ο έλεγχος της Αρκτικής και ο ρόλος της ΕΕ στο νέο γεωπολιτικό σκηνικό. Αν οι «27» δεν καταφέρουν να διαμορφώσουν ενιαία, επιθετική στρατηγική, η ήπειρος κινδυνεύει να παρακολουθεί ως θεατής τη διαπραγμάτευση για το ίδιο της το γεωπολιτικό περίγυρο.
#ΕΕ #Γροιλανδία #Αρκτική #Τραμπ #δασμοί #σύνοδος_κορυφής
