Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει να χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, προκειμένου να αναγκάσει την κυβέρνηση Τραμπ να εγκαταλείψει τις απειλές για τη Γροιλανδία. Η κίνηση αυτή απειλεί να περιπλέξει περαιτέρω μια ήδη αμφιλεγόμενη συμφωνία, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρές αντιδράσεις εντός του Σώματος.
Η αντιπαράθεση γύρω από τις αμερικανικές βλέψεις για τη Γροιλανδία εισέρχεται πλέον στο σκληρό πυρήνα των ευρωαμερικανικών οικονομικών σχέσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να συνδέσει την κύρωση της νέας εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ με την εγκατάλειψη από τον Ντόναλντ Τραμπ κάθε απειλής περί «κατάληψης» του αρκτικού νησιού, που αποτελεί έδαφος του Βασιλείου της Δανίας.
Η εμπορική συμφωνία ως εργαλείο κυριαρχίας
Η συμφωνία, η οποία συμφωνήθηκε πολιτικά το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ του Αμερικανού προέδρου και της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εφαρμόζεται ήδη εν μέρει αλλά απαιτεί την τελική έγκριση του Ευρωκοινοβουλίου για να καταστεί πλήρως δεσμευτική. Προβλέπει δασμούς 15% για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα, με αντάλλαγμα την κατάργηση από τις Βρυξέλλες των δασμών στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και σε ορισμένα αγροτικά αγαθά.
Ο πρόεδρος της επιτροπής διεθνούς εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, δήλωσε ότι «είναι σαφές πως η εθνική κυριαρχία κάθε χώρας πρέπει να γίνεται σεβαστή από όλους τους εταίρους της εμπορικής συμφωνίας». Με αυτή τη φράση, ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης ευρωβουλευτής άνοιξε de facto τον δρόμο για σύνδεση της εμπορικής ατζέντας με το ζήτημα της Γροιλανδίας.
Διχασμός πολιτικών ομάδων και σενάριο αναβολής
Η ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου επρόκειτο να ψηφίσει για τη συμφωνία στα τέλη Ιανουαρίου, ωστόσο πλέον εξετάζεται σοβαρά η αναβολή της ψηφοφορίας. Οι πολιτικές ομάδες εμφανίζονται διχασμένες: η κεντροδεξιά, με αιχμή το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, πιέζει να προχωρήσει η διαδικασία όπως έχει προγραμματιστεί, ενώ η αριστερά και τμήμα της κεντροαριστεράς ζητούν «πάγωμα» μέχρι να ξεκαθαρίσει η στάση της Ουάσινγκτον.
Ο Δανός ευρωβουλευτής της Αριστεράς Περ Κλάουζεν συγκέντρωσε ήδη 30 υπογραφές σε επιστολή προς την ηγεσία του Κοινοβουλίου, ζητώντας να ανασταλεί η κύρωση «όσο η κυβέρνηση των ΗΠΑ διατυπώνει ισχυρισμούς και απειλές για τη Γροιλανδία». Όπως σημείωσε, «θα φαινόταν εξαιρετικά περίεργο αν συνάπταμε τώρα μια συμφωνία με τις ΗΠΑ», υπογραμμίζοντας ότι η χρήση της εμπορικής συμφωνίας ως μοχλού πίεσης θα συνιστούσε «σαφές μήνυμα» προς την Ουάσινγκτον.
Δασμοί, γεωπολιτική και όρια της διατλαντικής σχέσης
Ακόμη και ανεξάρτητα από τη Γροιλανδία, η συμφωνία αντιμετωπίζει σκεπτικισμό. Πολλοί ευρωβουλευτές τη θεωρούν μονόπλευρη υπέρ των ΗΠΑ, ιδίως μετά την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επεκτείνει δασμούς ύψους 50% σε χάλυβα, αλουμίνιο και εκατοντάδες επιπλέον ευρωπαϊκά προϊόντα, παρά την κατ’ αρχήν συμφωνία του Ιουλίου.
Ο Λάνγκε άφησε, πάντως, ανοιχτό παράθυρο εκτόνωσης, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενη μείωση των αυξημένων δασμών στο 15% θα αποτελούσε «ισχυρό επιχείρημα» υπέρ της κύρωσης. Παράλληλα, η επιτροπή εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου βρίσκεται σε αναμονή για τα αποτελέσματα των επαφών Δανών και Γροιλανδών αξιωματούχων στην Ουάσινγκτον, πριν αποφασίσει την τελική της εισήγηση.
Η δανική κυβέρνηση, σύμφωνα με ευρωπαίο διπλωμάτη, αποφεύγει να εμπλακεί ευθέως στη συζήτηση περί αναβολής, επιδιώκοντας να κρατήσει ανοιχτούς τους διαύλους τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τους εταίρους της στην ΕΕ.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση του Ευρωκοινοβουλίου σηματοδοτεί μια ποιοτική μετατόπιση: η ΕΕ δείχνει διατεθειμένη να εργαλειοποιήσει το εμπόριο για να υπερασπιστεί ζητήματα κυριαρχίας και διεθνούς δικαίου, ακόμη κι αν αυτό επιβαρύνει τις οικονομικές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Αν προχωρήσει, θα αποτελέσει προηγούμενο για πιο «πολιτικοποιημένες» εμπορικές συμφωνίες στο μέλλον, με άμεσες συνέπειες για τις ευρωπαϊκές εξαγωγικές επιχειρήσεις αλλά και για την ίδια τη συνοχή της διατλαντικής συμμαχίας.
#Ευρωκοινοβούλιο #ΗΠΑ #Γροιλανδία #Εμπόριο #Δασμοί
