Η πανελλαδική έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ καταγράφει πτώση πωλήσεων για πάνω από τις μισές εμπορικές επιχειρήσεις την εορταστική περίοδο 2025-2026. Οι χαμηλές επιδόσεις, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος και τον ανταγωνισμό από τις διεθνείς πλατφόρμες, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για το 2026.
Η εορταστική αγορά, που παραδοσιακά λειτουργεί ως «σωσίβιο» για το λιανεμπόριο, απέτυχε φέτος να προσφέρει τη θετική ανατροπή που περίμεναν οι έμποροι. Σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, η πλειονότητα των επιχειρήσεων είδε πωλήσεις χαμηλότερες ή το πολύ στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, ενώ οι προσδοκίες για το 2026 παραμένουν ιδιαίτερα υποτονικές.
Πτώση τζίρου και συγκρατημένη κίνηση στα καταστήματα
Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις (52%) κατέγραψαν χαμηλότερες πωλήσεις σε σχέση με την αντίστοιχη εορταστική περίοδο, ενώ ένα επιπλέον 32% κινήθηκε στα περσινά επίπεδα. Μόνο μειοψηφία είδε ουσιαστική βελτίωση. Στις επιχειρήσεις με πτώση τζίρου, το 46% ανέφερε μείωση έως 10% και το 34% πτώση από 11% έως 20%. Σε επίπεδο δείγματος, 4 στις 10 επιχειρήσεις δηλώνουν μείωση τζίρου έως και 20%.
Η εικόνα είναι ελαφρώς καλύτερη στα τρόφιμα, που άντεξαν περισσότερο σε σχέση με άλλες κατηγορίες προϊόντων, όμως συνολικά η κίνηση χαρακτηρίζεται από συγκρατημένη επισκεψιμότητα: το 41% δηλώνει μέτρια ικανοποίηση, ενώ το 33% λίγο έως καθόλου ικανοποιημένο από τη ροή πελατών. Ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι, όπως και πέρυσι, η κορύφωση της ζήτησης μετατοπίζεται στο διάστημα μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς για 4 στις 10 επιχειρήσεις, γεγονός που δείχνει αλλαγή καταναλωτικής συμπεριφοράς και αναβολή αγορών μέχρι την τελευταία στιγμή.
Συρρίκνωση εισοδήματος, εκπτώσεις και ψηφιακή μετάβαση
Οι έμποροι μπήκαν στις γιορτές ήδη με χαμηλές προσδοκίες: 43% παρήγγειλε τον ίδιο όγκο εμπορευμάτων με πέρυσι και 30% μικρότερο, αντανακλώντας φόβο για υπερβάλλον στοκ. Η μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, σε συνδυασμό με το αυξημένο λειτουργικό κόστος και την αβεβαιότητα, οδήγησε 4 στις 10 επιχειρήσεις (42%) σε προσφορές και εκπτώσεις εντός της εορταστικής περιόδου. Σχεδόν οι μισές από αυτές (48%) μείωσαν τις τιμές κατά 11% έως 20%, θυσιάζοντας περιθώρια κέρδους για να διατηρήσουν τζίρο.
Οι καταναλωτικές επιλογές εμφανίζονται μοιρασμένες ανάμεσα σε ακριβότερα και φθηνότερα προϊόντα (48% και 49% αντίστοιχα), στοιχείο που δείχνει έντονη πόλωση: μέρος του κοινού διατηρεί αγοραστική δύναμη, ενώ μεγάλο τμήμα στρέφεται στην οικονομία. Παράλληλα, η ψηφιακή ωριμότητα της αγοράς αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις πληρωμές: μόλις στο 13% των επιχειρήσεων οι συναλλαγές έγιναν κυρίως με μετρητά, επιβεβαιώνοντας την παγίωση των ηλεκτρονικών πληρωμών και της «ανέπαφης» κατανάλωσης.
Ασφυκτικές πιέσεις και δυσοίωνες προοπτικές για το 2026
Για το σύνολο του 2025, οι μισές επιχειρήσεις (49%) εκτιμούν μείωση πωλήσεων, ενώ μόνο 15% μιλά για ανοδική πορεία. Οι προβλέψεις για τις χειμερινές εκπτώσεις του 2026 είναι εξίσου ψυχρές: 47% αναμένει χαμηλές πωλήσεις και 35% μέτριες, με αποτέλεσμα επενδύσεις και προσλήψεις να μετατίθενται επ’ αόριστον.
Οι κυριότερες προκλήσεις που ιεραρχούν οι επιχειρήσεις είναι το αυξημένο λειτουργικό κόστος, οι οικονομικές υποχρεώσεις προς Δημόσιο και Ταμεία, η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης, το διογκωμένο κόστος προμηθευτών και η διαχείριση των ανατιμήσεων. Ενδεικτικά, 1 στις 3 εμπορικές επιχειρήσεις δεν έχει καταφέρει να καλύψει πλήρως τις φορολογικές και ασφαλιστικές της υποχρεώσεις. Σε αυτά προστίθεται ο οξύς ανταγωνισμός από τις μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου τρίτων χωρών, που συμπιέζουν περαιτέρω τα περιθώρια των μικρών και μεσαίων καταστημάτων.
Όπως προειδοποιεί ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης, χωρίς στοχευμένα μέτρα χρηματοδοτικής στήριξης και ουσιαστική ελάφρυνση φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, το 2026 θα δοκιμάσει σκληρά τις αντοχές χιλιάδων εμπορικών επιχειρήσεων σε όλη τη χώρα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έρευνα της ΕΣΕΕ επιβεβαιώνει ότι το ελληνικό λιανεμπόριο βρίσκεται σε φάση «σιωπηλής κρίσης»: ο τζίρος διαβρώνεται, τα κόστη εκτοξεύονται και η ψηφιακή μετάβαση ευνοεί τους διεθνείς παίκτες, όχι τη γειτονιά. Αν η πολιτεία δεν σχεδιάσει άμεσα ένα στοχευμένο μείγμα φοροελαφρύνσεων, φθηνής ρευστότητας και ρυθμιστικής θωράκισης απέναντι στις πλατφόρμες τρίτων χωρών, το 2026 κινδυνεύει να εξελιχθεί σε έτος μαζικής αποδιάρθρωσης της μικρομεσαίας εμπορικής βάσης, με σοβαρές κοινωνικές και δημοσιονομικές παρενέργειες.
#ΕΣΕΕ #Λιανεμπόριο #ΕορταστικήΑγορά #Εμπόριο #Οικονομία
