Η νέα Εθνική Αμυντική Στρατηγική των ΗΠΑ μειώνει θεσμικά τη βαρύτητα της Ευρώπης για την Ουάσιγκτον και μεταφέρει το κέντρο βάρους στην αντιπαράθεση με την Κίνα και στην ασφάλεια του αμερικανικού εδάφους. Στο επίκεντρο αναβαθμίζεται η Γροιλανδία, η οποία κατονομάζεται ως κρίσιμο έδαφος που πρέπει να διασφαλιστεί για στρατιωτικούς και εμπορικούς λόγρους.
Η Ουάσιγκτον αποτυπώνει πλέον και επίσημα αυτό που οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φοβούνταν εδώ και χρόνια: η Ευρώπη παύει να είναι η απόλυτη προτεραιότητα της αμερικανικής άμυνας. Η νέα Εθνική Αμυντική Στρατηγική των ΗΠΑ, που δημοσιοποιήθηκε στα τέλη Ιανουαρίου, δηλώνει ότι οι ΗΠΑ θα επικεντρωθούν πρωτίστως στην προστασία της ίδιας της αμερικανικής ενδοχώρας και στην αποτροπή της Κίνας, ενώ οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα κληθούν να αναλάβουν το «βάρος» της συμβατικής άμυνας της ηπείρου τους.
Η Ευρώπη «δευτερεύον μέτωπο» για την Ουάσιγκτον
Στο κείμενο αναφέρεται ρητά ότι, παρότι η Ευρώπη παραμένει σημαντική, το μερίδιό της στην παγκόσμια οικονομική ισχύ είναι «μικρότερο και φθίνον». Από την ανάλυση αυτή, το Πεντάγωνο συνάγει ότι οι ΗΠΑ θα παραμείνουν μεν παρούσες, αλλά θα ιεραρχούν υψηλότερα τη στρατηγική αντιπαράθεση με την Κίνα και την ασφάλεια του δυτικού ημισφαιρίου.
Η στρατηγική υπογραμμίζει ότι στην Ευρώπη «οι σύμμαχοι θα αναλάβουν την ηγεσία» απέναντι σε απειλές που θεωρούνται για τις ΗΠΑ «λιγότερο σοβαρές» σε σχέση με ό,τι είναι για τους ίδιους τους Ευρωπαίους. Ο ρόλος της Ουάσιγκτον περιγράφεται ως «κρίσιμος αλλά πιο περιορισμένος», με προσφορά ενισχύσεων, τεχνολογίας και αποτρεπτικής παρουσίας, αλλά όχι με την ανάληψη του κύριου επιχειρησιακού φορτίου.
Καθοριστικό επιχείρημα είναι ότι οι μη αμερικανικές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ υπερτερούν συντριπτικά της Ρωσίας σε οικονομικό μέγεθος και, συνεπώς, είναι «ισχυρά τοποθετημένες» για να αναλάβουν την πρωταρχική ευθύνη της συμβατικής άμυνας της Ευρώπης. Αυτό συνιστά σαφές μήνυμα για περαιτέρω αύξηση αμυντικών δαπανών, εμβάθυνση ευρωπαϊκών εξοπλιστικών συνεργασιών και μείωση της εξάρτησης από αμερικανικά μέσα.
Η Γροιλανδία στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής Αρκτικού–Δυτικού Ημισφαιρίου
Παράλληλα, η στρατηγική αναβαθμίζει θεαματικά τη Γροιλανδία, την οποία κατονομάζει –μαζί με τη Διώρυγα του Παναμά– ως έδαφος που οι ΗΠΑ οφείλουν να διασφαλίσουν για την προστασία των εθνικών τους συμφερόντων. Το Πεντάγωνο δεσμεύεται να προσφέρει στον πρόεδρο «αξιόπιστες επιλογές» ώστε να εγγυάται τη στρατιωτική και εμπορική πρόσβαση από την Αρκτική έως τη Νότια Αμερική, «ιδίως στη Γροιλανδία».
Η ρητή αναφορά στη διασφάλιση της πρόσβασης και η επίκληση της ιστορικής «Δοξασίας Μονρόε» –την παραδοσιακή αρχή ότι η Αμερική αποτελεί ζώνη επιρροής των ΗΠΑ– δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον βλέπει τη Γροιλανδία όχι ως περιφερειακό ζήτημα, αλλά ως κεντρικό κόμβο ελέγχου της Αρκτικής, των θαλάσσιων οδών και των νέων πόλων ενεργειακού και ορυκτού πλούτου.
Η προσέγγιση αυτή εναρμονίζεται με την πρόσφατη ρητορική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, η οποία έχει ήδη προκαλέσει νευρικότητα σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ανησυχία για τις μακροπρόθεσμες αμερικανικές προθέσεις στην περιοχή. Η τωρινή αμυντική στρατηγική «πατάει» πάνω στη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία από τον Δεκέμβριο είχε μετατοπίσει το κέντρο βάρους από την Ευρώπη προς το δυτικό ημισφαίριο και την Αρκτική.
Παρά τις αιχμηρές διατυπώσεις, η Ουάσιγκτον επαναλαμβάνει ότι θα παραμείνει δεσμευμένη στην ασφάλεια της Ευρώπης. Όμως το μήνυμα είναι σαφές: η εποχή της σχεδόν αυτόματης αμερικανικής «ομπρέλας» τελειώνει και οι Ευρωπαίοι καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον όπου η αμερικανική προσοχή και ισχύς θα κατανέμονται σε πολύ ευρύτερο γεωστρατηγικό πεδίο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η νέα στρατηγική δεν είναι απλώς τεχνικό κείμενο του Πενταγώνου, αλλά πολιτικό σήμα ότι η αμερικανική υπομονή με την ευρωπαϊκή εξάρτηση εξαντλείται, ενώ ο αρκτικός χώρος –και ειδικά η Γροιλανδία– αναδεικνύεται σε νέο γεωπολιτικό «οικόπεδο» υψηλής έντασης, με άμεσες συνέπειες για ΝΑΤΟ, ενεργειακές διαδρομές και την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #Ευρώπη #ΝΑΤΟ #Άμυνα #Αρκτική
