Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι βλέπει την έως τώρα εντυπωσιακή δημοτικότητά της να υποχωρεί λίγες ημέρες πριν από τις πρόωρες εκλογές της 8ης Φεβρουαρίου. Οι ψηφοφόροι αλλά και οι αγορές εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις γενναιόδωρες υποσχέσεις φοροελαφρύνσεων χωρίς σαφή χρηματοδότηση.
Η Σανάε Τακαΐτσι, η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός στην ιστορία της Ιαπωνίας και ηγέτιδα της νέας συντηρητικής – υπερεθνικιστικής κυβέρνησης, εισέρχεται στην προεκλογική τελική ευθεία με εμφανή κάμψη στη δημοτικότητά της. Η εκστρατεία-εξπρές που η ίδια επέλεξε, διαλύοντας την Κάτω Βουλή και προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές για τις 8 Φεβρουαρίου, δεν φαίνεται να πείθει ούτε τους πολίτες ούτε τις αγορές ότι οι υποσχέσεις της είναι βιώσιμες.
Δημοσκοπική φθορά εν μέσω προεκλογικής παροχολογίας
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της εφημερίδας «Nikkei», η έγκριση της κυβέρνησης Τακαΐτσι υποχώρησε στο 67% από 75% τον Δεκέμβριο, πέφτοντας για πρώτη φορά κάτω από το ψυχολογικό όριο του 70% από τότε που ανέλαβε την εξουσία τον Οκτώβριο. Παρόμοια εικόνα καταγράφουν και άλλες μεγάλες εφημερίδες: η «Mainichi Shimbun» δείχνει πτώση της δημοτικότητας στο 57% από 67%, ενώ η «Yomiuri Shimbun» καταγράφει μείωση κατά τέσσερις μονάδες, στο 69%.
Κεντρικός άξονας της προεκλογικής στρατηγικής της πρωθυπουργού είναι η υπόσχεση για εξαίρεση των τροφίμων από τον φόρο κατανάλωσης 8% για δύο χρόνια, ως απάντηση στον επίμονο πληθωρισμό που πιέζει τα νοικοκυριά. Ωστόσο, το 56% των πολιτών, σύμφωνα με τη Nikkei, θεωρεί ότι το μέτρο δεν θα συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του πληθωρισμού. Επιπλέον, πολλοί ερωτηθέντες στη δημοσκόπηση της Mainichi δηλώνουν δυσαρεστημένοι με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, που πάγωσε τη συζήτηση στη Βουλή για τον νέο προϋπολογισμό.
«Στιγμή Λιζ Τρας» και ανησυχία των αγορών για το ιαπωνικό χρέος
Η Τακαΐτσι υποστηρίζει ότι οι φοροελαφρύνσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν χωρίς νέα έκδοση κρατικού χρέους, μετά το ήδη κολοσσιαίο πακέτο δημοσίων δαπανών στα τέλη του 2025 για τόνωση της οικονομίας. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει πειστικά στοιχεία για τις πηγές κάλυψης του δημοσιονομικού κενού, γεγονός που έχει προκαλέσει νευρικότητα στις αγορές.
Η απότομη άνοδος του κόστους δανεισμού του ιαπωνικού Δημοσίου και η αναταραχή στα ομόλογα έχουν οδηγήσει αναλυτές να μιλούν για πιθανή «στιγμή Λιζ Τρας» στην Ιαπωνία – παραλληλισμός με τη βραχύβια θητεία της Βρετανίδας πρώην πρωθυπουργού, η οποία κατέρρευσε πολιτικά όταν οι ακοστολόγητες φοροελαφρύνσεις της προκάλεσαν πανικό στις αγορές.
Το δημόσιο χρέος της Ιαπωνίας αγγίζει περίπου το 230% του ΑΕΠ, το υψηλότερο μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε υπόσχεση για νέες παροχές χωρίς πειστικό σχέδιο χρηματοδότησης αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη καχυποψία τόσο από τους επενδυτές όσο και από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Καθώς η Τακαΐτσι ετοιμάζεται να αναμετρηθεί σε τηλεοπτικό ντιμπέιτ με τους ηγέτες της αντιπολίτευσης, το διακύβευμα ξεπερνά την απλή επιβεβαίωση της λαϊκής εντολής: αφορά την αξιοπιστία της ιαπωνικής οικονομικής πολιτικής, την πορεία του γιεν και τη σταθερότητα της αγοράς ομολόγων σε μια χώρα ήδη βεβαρημένη από υπερβολικό χρέος και χρόνια νομισματική χαλάρωση.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ιαπωνία προσφέρει ένα ζωντανό εργαστήριο για το πώς η πολιτική παροχών σε καθεστώς υπερχρέωσης μπορεί να συγκρουστεί μετωπικά με τις αγορές. Αν η Τακαΐτσι δεν παρουσιάσει σύντομα πειστικό, αριθμητικά τεκμηριωμένο σχέδιο χρηματοδότησης, η κάμψη στη δημοτικότητά της μπορεί να αποδειχθεί προοίμιο βαθύτερης πολιτικής και οικονομικής αστάθειας, με επιπτώσεις πέρα από τα ιαπωνικά σύνορα.







