Τις πέντε στρατηγικές προτεραιότητες της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο Νίκος Χριστοδουλίδης, με αιχμή την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία στην άμυνα, την οικονομία και τη διεύρυνση. Ο Κύπριος Πρόεδρος αξιοποίησε το βήμα για να συνδέσει την ατζέντα της Ένωσης με το Κυπριακό και τη γεωπολιτική αστάθεια από την Ουκρανία έως τη Μεσόγειο.
Με έντονη αναφορά στην ανάγκη συλλογικής δράσης και στρατηγικής αυτονομίας, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις προτεραιότητες της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Μίλησε ως ηγέτης του «νοτιοανατολικού άκρου» της Ένωσης και μοναδικού κράτους μέλους υπό παράνομη κατοχή, επιχειρώντας να συνδέσει την ευρωπαϊκή ατζέντα με την κυπριακή εμπειρία ανασφάλειας και διαίρεσης.
Ο Χριστοδουλίδης περιέγραψε την ΕΕ ως «το σπουδαιότερο πολιτικό εγχείρημα» και «μεγαλύτερη οικονομική ένωση», αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα τις ατέλειές της. Υπογράμμισε όμως ως συγκριτικό πλεονέκτημα την ικανότητά της να μετασχηματίζεται σε περιόδους κρίσης, εμβαθύνοντας την ολοκλήρωση.
Αυτονομία μέσω ασφάλειας και άμυνας
Πρώτος πυλώνας της κυπριακής προεδρίας είναι η «Αυτονομία μέσω της Ασφάλειας, της Άμυνας και της Ετοιμότητας». Ο Κύπριος Πρόεδρος χρησιμοποίησε τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία ως παράδειγμα της ανάγκης αναβάθμισης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και αμυντικής ετοιμότητας. Υπενθύμισε ότι η αρχή πως «η χρήση βίας δεν μπορεί να επαναχαράσσει σύνορα στην Ευρώπη» είναι θεμελιώδης, προειδοποιώντας ότι αν καταρρεύσει, «τα πάντα καθίστανται διαπραγματεύσιμα».
Έθεσε ως στόχο μια προσέγγιση «360 μοιρών» στην ασφάλεια, που περιλαμβάνει στρατιωτική κινητικότητα, θαλάσσια και υδατική ασφάλεια, οικονομική ασφάλεια, διαχείριση μετανάστευσης, κυβερνοανθεκτικότητα και δημοκρατική ανθεκτικότητα. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας ΕΕ – ΝΑΤΟ «με συμπεριληπτικό και αμοιβαία επωφελή τρόπο».
Ανταγωνιστικότητα, ενιαία αγορά και κεφαλαιαγορές
Δεύτερος πυλώνας είναι η «Αυτονομία μέσω της Ανταγωνιστικότητας». Ο Χριστοδουλίδης περιέγραψε ένα περιβάλλον έντονου γεωοικονομικού ανταγωνισμού, πιεσμένων εφοδιαστικών αλυσίδων και ταχείας τεχνολογικής αλλαγής, όπου η ευρωπαϊκή απάντηση πρέπει να είναι «ρεαλιστική και βαθιά θεμελιωμένη στην πραγματική οικονομία».
Εξέπεμψε μήνυμα επιτάχυνσης: «πιο γρήγορη, πιο έξυπνη, πιο απλή» Ευρώπη, με μείωση του διοικητικού βάρους, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και ολοκλήρωση βασικών νομοθετικών φακέλων που μειώνουν τη γραφειοκρατία. Κεντρικοί στόχοι παραμένουν η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και των κεφαλαιαγορών μέσω της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, καθώς και ο εκσυγχρονισμός των βιομηχανιών με αιχμή την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Διεύρυνση, Κυπριακό και γειτονιές της Ευρώπης
Τρίτος πυλώνας είναι «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο», με τη διεύρυνση στον πυρήνα της. Από Ουκρανία και Μολδαβία έως Δυτικά Βαλκάνια και Τουρκία, ο Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε τη διεύρυνση «το ισχυρότερο γεωπολιτικό εργαλείο» της Ένωσης, όχι ως τεχνική επέκταση χάρτη αλλά ως ολοκλήρωση οράματος επανενωμένης Ευρώπης.
Επιστρέφοντας στο 2004, επισήμανε ότι η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ έφερε «ευημερία, ασφάλεια και ευκαιρίες», αλλά άφησε ανοιχτή την «ανεκπλήρωτη υπόσχεση της επανένωσης». Τόνισε ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση «δεν μπορεί να είναι πλήρης» όσο ένα κράτος μέλος παραμένει διαιρεμένο και υπό κατοχή και υποστήριξε ότι η ΕΕ διαθέτει «όλα τα εργαλεία» για λύση του Κυπριακού.
Παράλληλα, αναβάθμισε τη σημασία της Νότιας Γειτονίας και του Κόλπου, με αναφορά στο νέο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο και στον Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC) ως κρίσιμες πλατφόρμες συνδεσιμότητας και επιρροής.
Ένωση αξιών, υγεία και δημοσιονομικό πλαίσιο
Τέταρτος πυλώνας είναι «μια Ένωση Αξιών, για όλους», με προτεραιότητες την προσιτή στέγαση, την καταπολέμηση του κυβερνοεκφοβισμού και την ενίσχυση της Ένωσης Υγείας. Η κυπριακή προεδρία σκοπεύει να προωθήσει το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση, με σεβασμό στις εθνικές αρμοδιότητες, καθώς και δράσεις για καλύτερη πρόσβαση σε φάρμακα, ενίσχυση των εφοδιαστικών αλυσίδων υγείας και διασύνδεση των συστημάτων υγείας.
Τέλος, ο πέμπτος πυλώνας αφορά το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, το οποίο ο Χριστοδουλίδης περιέγραψε ως το σημείο όπου «οι προτεραιότητες συναντούν την πραγματικότητα». Στόχος είναι ένα ισχυρό και φιλόδοξο πλαίσιο που θα κατευθύνει πόρους σε άμυνα, ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα, βιωσιμότητα και συνοχή, με στενή συνεργασία όλων των θεσμών και ιδιαίτερα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Λευκωσία επιχειρεί να αξιοποιήσει την προεδρία της ΕΕ για να μεταφράσει το κυπριακό βίωμα ανασφάλειας σε ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομίας, δένοντας την ατζέντα ασφάλειας, ανταγωνιστικότητας και διεύρυνσης με το Κυπριακό. Το αν θα πετύχει, θα κριθεί από τη δυνατότητά της να μετατρέψει τις υψηλές διακηρύξεις σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις σε άμυνα, κεφαλαιαγορές και νέο δημοσιονομικό πλαίσιο, σε μια Ένωση που πιέζεται ταυτόχρονα από γεωπολιτικές απειλές και κοινωνικές ανισότητες.
#ΕΕ #Κυπρος #Χριστοδουλίδης #Ασφάλεια #Ανταγωνιστικότητα #Διεύρυνση
