Με το καλημέρα του 2026, η ακρίβεια σε βασικά τρόφιμα και υπηρεσίες αποδεικνύεται επίμονη, κρατώντας τον εναρμονισμένο πληθωρισμό πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Παρά τη βοήθεια από τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας, ο δομικός πληθωρισμός παραμένει υψηλός, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η νέα χρονιά ξεκινά χωρίς ουσιαστική αποσυμπίεση στο κόστος ζωής, καθώς η ακρίβεια σε τρόφιμα και υπηρεσίες εξακολουθεί να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή για τον Δεκέμβριο διαμορφώθηκε στο 2,9% από 2,8% τον Νοέμβριο, την ώρα που ο μέσος όρος της Ευρωζώνης υποχώρησε στο 2%. Η απόκλιση αυτή αποτυπώνει την ιδιαιτερότητα της ελληνικής αγοράς και την ανθεκτικότητα των αυξήσεων σε βασικές κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών.
Τρόφιμα και υπηρεσίες «οδηγοί» του πληθωρισμού
Τα τρόφιμα –μαζί με αλκοόλ και καπνό– κατέγραψαν τον Δεκέμβριο ρυθμό αύξησης 3,5% έναντι 2,7% τον Νοέμβριο, επιβεβαιώνοντας ότι το «καλάθι» του σούπερ μάρκετ παραμένει το πιο ευαίσθητο πεδίο για τα νοικοκυριά. Ιδιαίτερα πιεστικές είναι οι τιμές σε κρέατα, φρούτα, λαχανικά και στο δίδυμο καφές-κακάο. Στα κρέατα, και ειδικά στο βοδινό και μοσχαρίσιο, οι αυξήσεις συνδέονται με τις διαρθρωτικές ελλείψεις της εγχώριας αγοράς και τη μειωμένη διαθεσιμότητα από βασικές χώρες εισαγωγής της Δυτικής Ευρώπης.
Στις υπηρεσίες, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 4,5%, ελάχιστα χαμηλότερα από το 4,7% του Νοεμβρίου. Ενοίκια, επισκευές κατοικιών, μεταφορές (εισιτήρια πλοίων και αεροπλάνων), δορυφορικές υπηρεσίες, εστίαση και ασφάλειες υγείας συνεχίζουν να ανεβαίνουν, αντανακλώντας τόσο διεθνείς πιέσεις όσο και εσωτερικές στρεβλώσεις. Ο δομικός εναρμονισμένος πληθωρισμός –χωρίς τρόφιμα και ενέργεια– παραμένει στο 3,2%, επίπεδο που αποτυπώνει την «αίσθηση ακρίβειας» στην καθημερινότητα πολύ εντονότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η ενέργεια ως ανάσα και τα όρια της πολιτικής
Στον αντίποδα, η ενέργεια λειτουργεί προσωρινά ως «μαξιλάρι», με τις τιμές να υποχωρούν κατά 1% σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 0,3% τον Νοέμβριο. Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και η πρόθεση των πετρελαιοπαραγωγών χωρών να διατηρήσουν υψηλή διαθεσιμότητα και χαμηλές τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο δημιουργούν προσδοκίες για έναν σχετικά ήπιο χειμώνα στο ενεργειακό μέτωπο, πάντα με βάση τα σημερινά δεδομένα.
Ωστόσο, οι διεθνείς παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές τροφίμων –από τις κλιματικές αναταράξεις μέχρι τις ανακατατάξεις στις αγορές εμπορευμάτων– δεν είναι διαχειρίσιμοι σε εθνικό επίπεδο. Έτσι, ο ρόλος της οικονομικής και αναπτυξιακής πολιτικής περιορίζεται κυρίως στον έλεγχο της αισχροκέρδειας και στη βελτίωση της διαφάνειας στην αλυσίδα τιμολόγησης.
«Συμφωνία κυρίων» και διαφάνεια από το χωράφι στο ράφι
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η «συμφωνία κυρίων» μεταξύ υπουργείου Ανάπτυξης και αλυσίδων σούπερ μάρκετ για σταθερές τιμές σε περίπου 1.000 κωδικούς καθημερινής χρήσης. Πρόκειται για μια προσπάθεια να μπει φρένο σε νέες αυξήσεις σε βασικά αγαθά, χωρίς όμως να αντιμετωπίζονται οι βαθύτερες αιτίες του κόστους.
Παράλληλα, στις επαφές της πολιτικής ηγεσίας με τους πωλητές λαϊκών αγορών συζητήθηκε η καθιέρωση ενιαίας τιμής στη συσκευασία των νωπών προϊόντων, η οποία θα «ακολουθεί» το προϊόν από το χωράφι στο ράφι. Μια τέτοια σήμανση θα επιτρέπει σε ελεγκτικούς μηχανισμούς και καταναλωτές να γνωρίζουν την αρχική τιμή στην παραγωγή και την τελική τιμή στη λιανική, περιορίζοντας τα αδικαιολόγητα περιθώρια κέρδους των ενδιάμεσων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η μάχη με την ακρίβεια δεν θα κερδηθεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις ή άτυπες συμφωνίες, αλλά με βαθιές αλλαγές στην παραγωγή τροφίμων, στην οργάνωση της εφοδιαστικής αλυσίδας και στην ενίσχυση του ανταγωνισμού. Χωρίς αύξηση εγχώριας προσφοράς, μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές και πραγματικά αυστηρούς ελέγχους, ο δομικός πληθωρισμός θα παραμείνει το «σκληρό πυρήνα» της ακρίβειας για τα ελληνικά νοικοκυριά.
#πληθωρισμός #ακρίβεια #τρόφιμα #υπηρεσίες
