Σαφές και δημοσιοποιημένο χαρακτηρίζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το όριο εγκατάστασης ΑΠΕ ανά περιφερειακή ενότητα, στον απόηχο της κλιμακούμενης έντασης για τα φωτοβολταϊκά σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας. Η Λάρισα αναδεικνύεται σε πεδίο σύγκρουσης για την ισορροπία μεταξύ ενεργειακής μετάβασης και αγροτικής παραγωγής.
Η συζήτηση στη Βουλή για τα φωτοβολταϊκά σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας φέρνει στην επιφάνεια μια από τις πιο ευαίσθητες πτυχές της ενεργειακής μετάβασης: πού σταματά η ανάπτυξη των ΑΠΕ και πού αρχίζει η προστασία της αγροτικής γης. Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, υποστήριξε ότι το θεσμικό πλαίσιο είναι ξεκάθαρο και τηρείται, την ώρα που από την αντιπολίτευση γίνεται λόγος για «θολό τοπίο», ακόμη και για αλλοίωση χαρακτηρισμών γης.
Τα όρια εγκατάστασης και η εικόνα στη Λάρισα
Σύμφωνα με τον Νίκο Τσάφο, υπάρχουν δημοσιευμένα, αναλυτικά στοιχεία για όλες τις Περιφέρειες μέχρι και τον Αύγουστο, όπου αποτυπώνεται τι έχει χορηγηθεί από ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, ποιο είναι το προβλεπόμενο όριο και ποια η διαφορά σε κάθε περιφερειακή ενότητα. Για τη Λάρισα, το όριο εγκατεστημένης ισχύος προσδιορίζεται στα 1.279 MW.
Όπως ανέφερε, από αυτό το όριο έχουν δοθεί 407 MW μέσω του ΑΔΜΗΕ και 612 MW μέσω του ΔΕΔΔΗΕ, αφήνοντας υπόλοιπο 259 MW. Από τον Αύγουστο μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, έχουν προστεθεί περίπου ακόμη 4 MW. Με αυτά τα δεδομένα, το υπουργείο υποστηρίζει ότι ο υφιστάμενος περιορισμός τηρείται και ότι υπάρχει ακόμη διαθέσιμη «χωρητικότητα» για νέα έργα ΑΠΕ στην περιοχή.
Κρίσιμο σημείο στην τοποθέτηση Τσάφου είναι η διάκριση μεταξύ συνολικών αιτήσεων και έργων που έχουν λάβει οριστική προσφορά σύνδεσης. Ο περιορισμός, όπως εξήγησε, ενεργοποιείται στο στάδιο της οριστικής προσφοράς. Έτσι, εάν κάποιος εξετάζει το σύνολο των έργων που βρίσκονται σε προγενέστερα στάδια αδειοδότησης, είναι εύκολο να προκύπτει η εντύπωση ότι τα όρια έχουν ξεπεραστεί, χωρίς αυτό να αντανακλάται στις δεσμευμένες ισχείς των διαχειριστών.
Οι καταγγελίες για τον κάμπο και το διακύβευμα για την αγροτική παραγωγή
Στον αντίποδα, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλης Κόκκαλης, περιέγραψε μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα στον θεσσαλικό κάμπο. Κατήγγειλε ότι η περιφερειακή ενότητα Λάρισας έχει γεμίσει φωτοβολταϊκά, παρά τη στρατηγική σημασία των συγκεκριμένων εκτάσεων για την εγχώρια διατροφική αλυσίδα. Έκανε λόγο για «κοινό μυστικό» ότι το επιτρεπτό όριο έχει ξεπεραστεί και αποκάλυψε ότι διενεργείται ήδη ένορκη διοικητική εξέταση, κατόπιν μηνυτήριων αναφορών αγροτών και συνεταιρισμών.
Κεντρική κατηγορία αποτελεί η φερόμενη αλλαγή χαρακτηρισμού χωραφιών από Γη Υψηλής Παραγωγικότητας σε Χαμηλής, εξέλιξη που – εάν επιβεβαιωθεί – θα συνιστά παρακαμπτήριο της περιβαλλοντικής και χωροταξικής πολιτικής υπέρ επενδύσεων ΑΠΕ. Το ζήτημα αγγίζει την καρδιά της αγροτικής πολιτικής: πόση καλή γη μπορεί να θυσιαστεί για ενεργειακούς σκοπούς χωρίς να υπονομευθεί η παραγωγική βάση της χώρας.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει την ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια στα δεδομένα χωροθέτησης, εύκολη πρόσβαση των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών στις βάσεις δεδομένων ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, αλλά και αυστηρό έλεγχο τυχόν μεταβολών χρήσεων γης. Διαφορετικά, η κοινωνική νομιμοποίηση της πράσινης μετάβασης απειλείται, ιδίως σε περιοχές με ισχυρή αγροτική ταυτότητα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κυβέρνηση οφείλει να περάσει από το «τα στοιχεία υπάρχουν» στο «τα στοιχεία είναι προσβάσιμα και αδιαμφισβήτητα», με ενιαίο ψηφιακό χάρτη ΑΠΕ και γεωργικής γης. Χωρίς διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε συγκρούσεις για τη γη, με πολιτικό και οικονομικό κόστος πολύ υψηλότερο από το όφελος κάθε μεμονωμένου έργου.







