Η Αυστραλία εφαρμόζει τον πιο αυστηρό νόμο παγκοσμίως, απαγορεύοντας τη χρήση social media σε άτομα κάτω των 16 ετών, με πρόστιμα έως 28 εκατ. ευρώ για τις πλατφόρμες. Η Meta συμμορφώνεται με τον νόμο, αλλά καλεί την κυβέρνηση να εγκαταλείψει τις γενικές απαγορεύσεις και να υιοθετήσει στοχευμένα μέτρα επαλήθευσης ηλικίας και γονικής συναίνεσης.
Η Αυστραλία εξελίσσεται σε παγκόσμιο εργαστήριο ρύθμισης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με έναν πρωτοφανή νόμο που απαγορεύει τη χρήση πλατφορμών όπως Facebook, Instagram, YouTube, TikTok, Snapchat και Reddit σε άτομα κάτω των 16 ετών. Ο αμερικανικός κολοσσός Meta ανακοίνωσε ότι έχει ήδη μπλοκάρει περισσότερους από 544.000 λογαριασμούς ανηλίκων, ωστόσο καλεί την κυβέρνηση να αναθεωρήσει την πολιτική των καθολικών απαγορεύσεων.
Η αυστραλιανή ρύθμιση και το ρίσκο για τις πλατφόρμες
Από τις 10 Δεκεμβρίου, όλες οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και streaming –συμπεριλαμβανομένων των Kick, Twitch, Threads και X– υποχρεούνται να αποκλείουν Αυστραλούς χρήστες κάτω των 16 ετών. Ο νόμος προβλέπει πρόστιμα έως και 28 εκατ. ευρώ για όσες εταιρείες δεν λαμβάνουν «εύλογα μέτρα» συμμόρφωσης.
Η Meta, υπό τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ανακοίνωσε ότι μόνο την εβδομάδα πριν από τις 11 Δεκεμβρίου διέγραψε 331.000 λογαριασμούς ανηλίκων στο Instagram, 173.000 στο Facebook και 40.000 στο Threads. Με αυτό τον τρόπο επιχειρεί να δείξει ότι σέβεται το νέο πλαίσιο, αλλά ταυτόχρονα να επηρεάσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από το μοντέλο ρύθμισης.
Το επιχείρημα της Meta: Επαλήθευση ηλικίας αντί γενικής απαγόρευσης
Στην ανακοίνωσή της η Meta ζητά από την κυβέρνηση να «συνεργαστεί εποικοδομητικά με τον κλάδο» για να βρεθεί μια «καλύτερη λύση» από τις οριζόντιες απαγορεύσεις. Προτείνει ως κεντρικό άξονα την υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας και τη ρητή γονική συναίνεση πριν την εγκατάσταση εφαρμογών από άτομα κάτω των 16 ετών.
Κατά την εταιρεία, μόνο ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να αποτρέψει τους εφήβους από το να μετακινηθούν σε νεότερες, λιγότερο ρυθμιζόμενες εφαρμογές, όπου ο κίνδυνος για την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα είναι μεγαλύτερος. Η Meta, ουσιαστικά, επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από την απαγόρευση πρόσβασης στην ποιοτική ρύθμιση της πρόσβασης και στη διαχείριση των δεδομένων.
Η απάντηση της κυβέρνησης και το διακύβευμα για την πολιτική
Η αυστραλιανή κυβέρνηση, ωστόσο, εμφανίζεται ανυποχώρητη. Εκπρόσωπός της υπογράμμισε ότι οι πλατφόρμες «συλλέγουν σημαντικό όγκο δεδομένων για τους χρήστες τους για εμπορικούς σκοπούς» και ότι «μπορούν και πρέπει» να αξιοποιούν αυτές τις πληροφορίες ώστε να διασφαλίζουν ότι άτομα κάτω των 16 ετών δεν βρίσκονται στις υπηρεσίες τους.
Ουσιαστικά, η κυβέρνηση μεταθέτει την ευθύνη για τη βλάβη που, όπως υποστηρίζει, προκαλούν οι εφαρμογές στους νέους, απευθείας στις εταιρείες τεχνολογίας. Αν η αυστραλιανή προσέγγιση κριθεί επιτυχημένη, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για άλλες χώρες, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο αυστηρής ρύθμισης της ψηφιακής οικονομίας, με άμεσες επιπτώσεις στα επιχειρηματικά μοντέλα των Big Tech.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σύγκρουση στην Αυστραλία δεν αφορά μόνο την προστασία των ανηλίκων, αλλά τον έλεγχο της ψηφιακής σφαίρας και της εμπορικής αξιοποίησης των δεδομένων. Η Meta επιχειρεί να μετατρέψει την αντιπαράθεση από ζήτημα απαγόρευσης σε τεχνικό ζήτημα επαλήθευσης ηλικίας, όμως οι κυβερνήσεις δείχνουν διατεθειμένες να δοκιμάσουν σκληρότερα εργαλεία. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, όπου ήδη εφαρμόζονται αυστηροί κανόνες (GDPR, DSA), το αυστραλιανό πείραμα λειτουργεί ως βαρόμετρο: αν αποδώσει πολιτικά και κοινωνικά, η πίεση για ακόμη πιο παρεμβατικές ρυθμίσεις στα social media θα ενταθεί.







