Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ ανακοίνωσε την παραίτησή του, ανοίγοντας τον δρόμο για κάθοδο στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές. Η κίνηση αυτή μετατρέπει τον μέχρι τώρα «θεσμικό σταθεροποιητή» σε κεντρικό παίκτη στον πιο ρευστό πολιτικό κύκλο της χώρας από την ένταξή της στην ΕΕ.
Η Βουλγαρία εισέρχεται σε μια νέα, ιδιαίτερα τεταμένη φάση πολιτικής μετάβασης, καθώς ο πρόεδρος της χώρας Ρούμεν Ράντεφ ανακοίνωσε ότι παραιτείται από το αξίωμά του, ενόψει νέων πρόωρων βουλευτικών εκλογών. Σε τηλεοπτικό διάγγελμα, ο ίδιος δήλωσε: «Σήμερα είναι η τελευταία φορά που σας απευθύνομαι ως πρόεδρος», προαναγγέλλοντας την επίσημη παραίτησή του για την επόμενη ημέρα.
Από «σταθερά» του συστήματος σε επίδοξο διεκδικητή της εξουσίας
Ο Ράντεφ, πρώην αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας και πρόεδρος από το 2016, υπήρξε μέχρι σήμερα η μόνη σταθερά μέσα σε ένα περιβάλλον αλλεπάλληλων κυβερνητικών κρίσεων. Η Βουλγαρία έχει οδηγηθεί σε τουλάχιστον οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις σε διάστημα μόλις τεσσάρων ετών, με κυβερνήσεις βραχύβιες, συμμαχίες εύθραυστες και ένα διαρκές υπόβαθρο λαϊκής οργής για τη διαφθορά και τις διαπλοκές με την ολιγαρχία.
Στο διάγγελμά του, ο Ράντεφ κατηγόρησε ευθέως την υφιστάμενη πολιτική τάξη ότι «πρόδωσε τις ελπίδες των Βουλγάρων μέσα από συμβιβασμούς με την ολιγαρχία», προσθέτοντας ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών τον «υποχρεώνει να προστατεύσει την κρατική υπόσταση, τους θεσμούς και το μέλλον» της χώρας. Αν και δεν ανακοίνωσε ρητά υποψηφιότητα, όλα τα στοιχεία συγκλίνουν ότι προετοιμάζει κάθοδο στις βουλευτικές εκλογές, επιχειρώντας να κεφαλαιοποιήσει τη δημοφιλία του.
Η παραίτηση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την αποχώρηση του τελευταίου πρωθυπουργού, Ρόσεν Ζέλιαζκοφ, ο οποίος υπέβαλε την παραίτησή του τον Δεκέμβριο, έπειτα από πολύμηνες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις για διαφθορά. Η κυβέρνησή του, που είχε αναλάβει τον Ιανουάριο του 2025, άντεξε έξι ψήφους δυσπιστίας πριν τελικά καταρρεύσει, επιβεβαιώνοντας τη δομική αστάθεια του βουλγαρικού πολιτικού συστήματος.
Η ευρωζώνη, η Ρωσία και το διακύβευμα για την ΕΕ
Η εξέλιξη αποκτά πρόσθετη βαρύτητα, καθώς η Βουλγαρία, μέλος της ΕΕ από το 2007, μόλις υιοθέτησε το ευρώ, εμβαθύνοντας την οικονομική της ενσωμάτωση στην ευρωζώνη. Ο Ράντεφ είχε εκφράσει σκεπτικισμό για το timing και τις επιπτώσεις της μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα, καλλιεργώντας προφίλ πολιτικού που αμφισβητεί κεντρικές ευρωπαϊκές επιλογές.
Παράλληλα, έχει δεχθεί έντονη κριτική για θέσεις που πολλοί στη Σόφια και στις Βρυξέλλες χαρακτηρίζουν φιλορωσικές. Έχει, μεταξύ άλλων, χαρακτηρίσει την υποστήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία «καταδικασμένη υπόθεση», ευθυγραμμιζόμενος ρητορικά με αφηγήματα που ευνοούν το Κρεμλίνο. Αυτό δημιουργεί εύλογη ανησυχία ότι μια πιθανή ισχυρή παρουσία του στη Βουλή θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τη στάση της Βουλγαρίας σε ζητήματα κυρώσεων κατά της Ρωσίας και αμυντικής συνεργασίας εντός ΝΑΤΟ και ΕΕ.
Θεσμικά, την προεδρία αναμένεται να αναλάβει η αντιπρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα, την οποία ο Ράντεφ χαρακτήρισε «άξια αρχηγό κράτους». Ωστόσο, το πραγματικό πεδίο αναμέτρησης μεταφέρεται πλέον στη Βουλή, όπου ο ίδιος δηλώνει ότι «μια μάχη για το μέλλον της πατρίδας» βρίσκεται μπροστά. Για την ΕΕ, η πορεία της Βουλγαρίας –νέου μέλους της ευρωζώνης, αλλά με βαθιές παθογένειες διακυβέρνησης– αποτελεί κρίσιμο τεστ για την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος στα Δυτικά Βαλκάνια.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση Ράντεφ είναι ταυτόχρονα προσωπικό στοίχημα εξουσίας και σύμπτωμα συστημικής κρίσης: εάν μετατραπεί από «ουδέτερο» θεσμικό πόλο σε λαϊκιστικό καταλύτη, η Βουλγαρία μπορεί να βυθιστεί σε ακόμη βαθύτερη πόλωση, με άμεσες επιπτώσεις στη συνοχή της ΕΕ και στην ισορροπία δυνάμεων στα Βαλκάνια.
#Βουλγαρία #ΡούμενΡάντεφ #Εκλογές #ΕΕ #Βαλκάνια
