Το δημογραφικό αναδεικνύεται σε κεντρικό άξονα της κυβερνητικής στρατηγικής για το 2026, με αιχμή τη στεγαστική πολιτική και την ενίσχυση των οικογενειών. Η Δόμνα Μιχαηλίδου περιγράφει ένα πλέγμα ρυθμίσεων για στέγη, περιφέρεια και ισότητα φύλων, επιχειρώντας να συνδέσει κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη.
Το δημογραφικό παύει να αντιμετωπίζεται ως «μακρινό» πρόβλημα και τοποθετείται στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας για το 2026, όπως προκύπτει από τη συνέντευξη της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου. Η ίδια το περιγράφει ως παράγοντα που επηρεάζει ταυτόχρονα οικονομία, ασφαλιστικό, κοινωνική συνοχή και αναπτυξιακές προοπτικές, επιχειρώντας να το συνδέσει με συγκεκριμένα εργαλεία πολιτικής – πρωτίστως με τη στέγη.
Στέγη ως εργαλείο δημογραφικής πολιτικής
Η υπουργός αναγνωρίζει ότι η στεγαστική κρίση αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους αναβολής δημιουργίας οικογένειας. Στο επίκεντρο τοποθετείται ένα σχέδιο 43 μέτρων, ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ, με διπλή στόχευση: ενίσχυση της ζήτησης και κυρίως αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Στη ζήτηση, τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι και ΙΙ» έχουν ήδη επιτρέψει, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, σε πάνω από 20.000 νέους και οικογένειες να αποκτήσουν κατοικία με δόση χαμηλότερη από το ενοίκιο. Παράλληλα, η επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως στηρίζει περίπου 1 εκατ. νοικοκυριά, ενώ η αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κριτηρίων στο «Σπίτι μου ΙΙ» στοχεύει στη μεγαλύτερη απορρόφηση πόρων.
Το βάρος όμως μετατοπίζεται στην προσφορά: κοινωνική αντιπαροχή, αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων και δημοσίων κτιρίων, αυστηρότερο πλαίσιο για βραχυχρόνιες μισθώσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις σε προσιτή κατοικία (έκπτωση μισθωμάτων από τον φόρο εισοδήματος για 10ετείς μισθώσεις) και ταχεία μετατροπή παλαιών βιομηχανικών ή άλλων μη οικιστικών ακινήτων σε κατοικίες.
Κοινωνική αντιπαροχή και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Η Μιχαηλίδου χαρακτηρίζει την κοινωνική αντιπαροχή εργαλείο που «έπρεπε να έχει ενεργοποιηθεί χρόνια πριν», επισημαίνοντας ότι εκατοντάδες δημόσια ακίνητα σε ζώνες υψηλής στεγαστικής πίεσης παραμένουν ανεκμετάλλευτα. Υπογραμμίζει ότι πρόκειται για σύνθετη παρέμβαση που απαιτεί ωρίμανση έργων, τεχνικές και νομικές μελέτες και διαγωνισμούς με εγγυήσεις διαφάνειας, με στόχο τουλάχιστον το 30% των νέων κατοικιών να διατίθεται με προσιτό μίσθωμα.
Με την προγραμματική σύμβαση με το Υπερταμείο, τα πρώτα ακίνητα αναμένεται να βγουν σε διαγωνισμό εντός του 2025, ώστε οι πρώτες κοινωνικές κατοικίες να είναι διαθέσιμες από το 2027. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να «κουμπώσει» το εθνικό σχέδιο με το υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό Affordable Housing Plan, αξιοποιώντας το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ και το νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, ιδίως για έργα όπως η αξιοποίηση στρατοπέδων.
Γυναίκες, οικονομική βία και περιφέρεια
Η υπουργός διευρύνει το πλαίσιο της βίας κατά των γυναικών, εντάσσοντας σε αυτήν τη φτώχεια, την ανεργία και την οικονομική εξάρτηση. Συνδέει την ισότητα φύλων με πρόσβαση σε εργασία, εκπαίδευση, παιδική φροντίδα και στέγη, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική ενδυνάμωση είναι προϋπόθεση για να σπάσει ο κύκλος της κακοποίησης.
Στο δημογραφικό σκέλος, αναδεικνύει ειδικά την περιφέρεια, όπου σχολεία κλείνουν και νέοι εγκαταλείπουν τον τόπο τους. Το πρόγραμμα μετεγκατάστασης στον Έβρο, που αρχικά δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, ανασχεδιάζεται ώστε να προσφέρει πιο ελκυστικά κίνητρα για μόνιμη εγκατάσταση νέων οικογενειών σε ακριτικές περιοχές. Κομβικό ρόλο αποδίδει σε στέγη, υγεία, εκπαίδευση, απασχόληση και ψηφιακές υποδομές.
Τέλος, η Μιχαηλίδου απορρίπτει την αντίληψη ότι το δημογραφικό είναι «χαμένη υπόθεση», υποστηρίζοντας ότι η πορεία μιας χώρας είναι αποτέλεσμα πολιτικών: προσιτή στέγη, υπηρεσίες φροντίδας, σταθερή εργασία, ισχυρές δημόσιες δομές και πολιτικές επαναπατρισμού και ενεργού γήρανσης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει το δημογραφικό από αφηρημένη απειλή σε συγκεκριμένη ατζέντα πολιτικών, με αιχμή τη στέγη και τη μεσαία τάξη. Το σχέδιο είναι φιλόδοξο και πολυεπίπεδο, όμως η αξιοπιστία του θα κριθεί σε τρία σημεία: ταχύτητα υλοποίησης (ιδίως στην κοινωνική αντιπαροχή), ικανότητα απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων και πραγματική συγκράτηση των τιμών σε αγορά και ενοίκια. Χωρίς μετρήσιμα αποτελέσματα σε αυτά, το δημογραφικό θα παραμείνει το «μεγάλο εθνικό πρόβλημα» που όλοι αναγνωρίζουν αλλά κανείς δεν αναστρέφει.
#δημογραφικό #στέγη #στεγαστικήΚρίση #κοινωνικήΑντιπαροχή #περιφέρεια #ισότηταΦύλων
