Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρατείνει για έξι μήνες την αναστολή δασμών–αντιποίνων σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ, μετά την υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ στις απειλές για δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες λόγω Γροιλανδίας. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες διατηρούν το «δάχτυλο στη σκανδάλη», προειδοποιώντας ότι τα αντίμετρα μπορούν να ενεργοποιηθούν ανά πάσα στιγμή.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιλέγει την αποκλιμάκωση, αλλά όχι την αφοπλιστική αφέλεια, στη διατλαντική εμπορική αντιπαράθεση. Η Κομισιόν αποφάσισε να παρατείνει για ακόμη έξι μήνες την αναστολή δασμών–αντιποίνων σε αμερικανικά προϊόντα συνολικής αξίας 93 δισ. ευρώ, που είχαν σχεδιαστεί ως απάντηση στις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά ευρωπαϊκών χωρών που αντιτάχθηκαν στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων, χωρίς όμως απώλεια διαπραγματευτικής ισχύος εκ μέρους της ΕΕ.
Η γραμμή της Κομισιόν: Διπλωματία με «κρυμμένο μαστίγιο»
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ, ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα καταθέσει επίσημη πρόταση για παράταση της αναστολής, η οποία τυπικά λήγει στις 7 Φεβρουαρίου. Όπως τόνισε, «πετύχαμε τον στόχο μας μέσω διπλωματικών και πολιτικών μέσων, τα οποία θα είναι πάντα η προτίμησή μας, αντί να ακολουθήσουμε μια σειρά μέτρων και αντιμέτρων».
Παρά τα ήπια λόγια, το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον είναι σαφές: η αναστολή είναι προσωρινή και ανακλητή. Τα αντίμετρα μπορούν «να επανενεργοποιηθούν ανά πάσα στιγμή», εφόσον η αμερικανική πλευρά επανέλθει σε μονομερείς κινήσεις ή απειλές. Πρόκειται για κλασική τακτική «στρατηγικής υπομονής», με στόχο να διαφυλαχθεί το εμπορικό συμφέρον της ΕΕ χωρίς να πυροδοτηθεί νέος κύκλος κλιμάκωσης.
Εμπορική συμφωνία και πολιτικό μήνυμα από το Ευρωκοινοβούλιο
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο είχε παγώσει την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, εμφανίζεται έτοιμο να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία μετά την αναδίπλωση Τραμπ. Η πρόεδρος του σώματος, Ρομπέρτα Μετσόλα, άφησε να εννοηθεί ότι η πολιτική συγκυρία επιτρέπει επαναπροσέγγιση, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσιγκτον θα σεβαστεί τις ευρωπαϊκές «κόκκινες γραμμές».
Οι δασμοί–αντίποινα που είχαν προεγκριθεί από την ΕΕ στόχευαν εμβληματικά αμερικανικά προϊόντα, όπως τα αεροσκάφη της Boeing, τα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ και το μπέρμπον. Η εφαρμογή τους είχε ήδη ανασταλεί, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την εμπορική συμφωνία που συμφωνήθηκε πέρυσι στη Σκωτία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Τι σημαίνει για τον νέο κύκλο ΕΕ–ΗΠΑ
Η απόφαση των Βρυξελλών εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάταξη των διατλαντικών σχέσεων, όπου η ΕΕ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ισότιμος πόλος και όχι ως παθητικός αποδέκτης αμερικανικών πρωτοβουλιών. Το πάγωμα χωρίς ακύρωση των δασμών–αντιποίνων λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα: καθησυχάζει τις αγορές και τους εξαγωγείς, ενώ ταυτόχρονα υπενθυμίζει στην Ουάσιγκτον ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρά εργαλεία άμυνας σε περίπτωση νέου εμπορικού εκβιασμού.
Για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες –αεροναυπηγική, αυτοκινητοβιομηχανία, ποτά– η παράταση της αναστολής σημαίνει αποφυγή άμεσης κλιμάκωσης, αλλά όχι οριστική ασφάλεια. Ο κίνδυνος «εμπορικού πολέμου» δεν έχει εξαλειφθεί, απλώς έχει μετατεθεί χρονικά και πολιτικά.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ΕΕ δείχνει ότι έχει μάθει από τα λάθη των προηγούμενων εμπορικών συγκρούσεων: δεν απαντά ενστικτωδώς, αλλά διατηρεί αξιόπιστη απειλή αντιποίνων ως διαπραγματευτικό μοχλό. Το ερώτημα είναι αν θα καταφέρει να μετατρέψει αυτή την τακτική άμυνα σε στρατηγική πρωτοβουλία, διαμορφώνοντας κανόνες και όχι απλώς αντιδρώντας στις κινήσεις του Λευκού Οίκου.







