Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται για βαθύτερη παρέμβαση στην αγορά κατοικίας, καθώς η στεγαστική κρίση απειλεί κοινωνική συνοχή και δημοκρατική σταθερότητα. Ο πρώτος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης της ΕΕ, Νταν Γιέργκενσεν, μιλά για «τεράστιο ξυπνητήρι» που χρειάζεται η Ευρώπη και προαναγγέλλει χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων και ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Η στεγαστική κρίση αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο εκρηκτικούς κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με τα ενοίκια και τις τιμές αγοράς κατοικιών να αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τους μισθούς, η πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη γίνεται άπιαστο όνειρο για ευρύτατα στρώματα του πληθυσμού, ενώ η αστεγία αυξάνεται. Σε αυτήν τη συγκυρία, ο Δανός σοσιαλδημοκράτης Νταν Γιέργκενσεν, πρώτος επίτροπος της ΕΕ με χαρτοφυλάκιο Ενέργειας και Στέγασης, προειδοποιεί ότι η Ευρώπη χρειάζεται «ένα τεράστιο ξυπνητήρι».
Κίνδυνος για τη δημοκρατία και αλλαγή γραμμής στις κρατικές ενισχύσεις
Ο Γιέργκενσεν συνδέει ευθέως τη στεγαστική κρίση με τη νομιμοποίηση του ίδιου του δημοκρατικού συστήματος. «Αν οι άνθρωποι δεν έχουν σπίτι, αν δεν μπορούν να καλύψουν την πιο βασική ανάγκη, τότε υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να στραφούν εναντίον της δημοκρατίας και στους δρόμους», τονίζει, περιγράφοντας μια βόμβα κοινωνικής οργής που ωριμάζει κάτω από την επιφάνεια.
Παραδέχεται ότι ιστορικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε περιορισμένο ρόλο στη στέγαση, αλλά δηλώνει ότι αυτό αλλάζει: «Θα παίξουμε πολύ μεγαλύτερο ρόλο τώρα». Κεντρικό εργαλείο αυτής της στροφής θα είναι η αναθεώρηση των κανόνων για το πότε επιτρέπεται η χρήση κρατικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με τον επίτροπο, στόχος είναι να γίνει ευκολότερο για τα κράτη-μέλη να παρεμβαίνουν όταν «η αγορά δεν παραδίδει» επαρκή και προσιτή κατοικία.
Η λογική είναι ξεκάθαρη: περισσότερη δημόσια στήριξη σε σχήματα κοινωνικής και οικονομικά προσιτής κατοικίας, ώστε επαγγελματίες όπως νοσηλευτές, δάσκαλοι και αστυνομικοί να μπορούν να ζουν κοντά στους χώρους εργασίας τους. Πρόκειται για σαφή απομάκρυνση από την ορθοδοξία της πλήρους εξάρτησης από την αγορά, που κυριάρχησε τις προηγούμενες δεκαετίες.
Βραχυχρόνιες μισθώσεις και ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Γιέργκενσεν και στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, τις οποίες χαρακτηρίζει «τεράστια πρόκληση» για πολλές ευρωπαϊκές πόλεις. Σε ορισμένες περιοχές, σημειώνει, έχουν μετατραπεί σε «μηχανές χρήματος» για ιδιοκτήτες, εκτοπίζοντας τους μόνιμους κατοίκους, επειδή αποφέρει περισσότερα η τουριστική εκμετάλλευση από τη μακροχρόνια μίσθωση.
Ο επίτροπος δείχνει προς ρυθμίσεις όπως ανώτατος αριθμός διανυκτερεύσεων ανά έτος για ενοικίαση κατοικίας, καθώς και διάκριση ανάμεσα σε ιδιώτες που νοικιάζουν την κύρια κατοικία τους και επαγγελματίες που κατέχουν πολλαπλά ακίνητα αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση. Μια τέτοια προσέγγιση, αν γενικευθεί σε επίπεδο ΕΕ, θα αναδιαμορφώσει βαθιά το επιχειρηματικό μοντέλο των πλατφορμών.
Στο σκέλος της ενέργειας, ο Γιέργκενσεν υπερασπίζεται τη δέσμευση της ΕΕ να σταματήσει τις εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έως το τέλος του 2027. Θεωρεί ρεαλιστικό τον στόχο, υπενθυμίζοντας ότι η εξάρτηση από το ρωσικό αέριο έχει ήδη μειωθεί από περίπου 45% πριν από τέσσερα χρόνια σε 10-13% σήμερα. Παρά τις αντιρρήσεις χωρών όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, επισημαίνει ότι η απόφαση έχει ληφθεί με ειδική πλειοψηφία και θα μετατραπεί σε δεσμευτική νομοθεσία για όλα τα κράτη-μέλη.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ανάδειξη της στέγασης σε πεδίο σκληρής ευρωπαϊκής πολιτικής δείχνει ότι η ΕΕ αντιλαμβάνεται πλέον πως η κοινωνική ασφάλεια –και όχι μόνο η δημοσιονομική πειθαρχία– είναι προϋπόθεση πολιτικής σταθερότητας. Η χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων και η ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων προμηνύουν σύγκρουση με ισχυρά ιδιωτικά συμφέροντα, αλλά και ένα νέο υπόδειγμα, όπου η αγορά ακινήτων αντιμετωπίζεται όχι ως πεδίο άνευ ορίων κερδοφορίας, αλλά ως κρίσιμη δημόσια υποδομή.
#ΕΕ #ΣτεγαστικήΚρίση #Στέγαση #Airbnb #Ενέργεια
