Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το εθνικό επενδυτικό σχέδιο άμυνας της Ελλάδας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού SAFE, ανοίγοντας τον δρόμο για εκταμίευση 787,67 εκατ. ευρώ. Η κίνηση εντάσσει την Αθήνα στον πυρήνα της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής αμυντικών προμηθειών και κοινών επενδύσεων.
Η Κομισιόν άναψε το «πράσινο φως» στο εθνικό αμυντικό σχέδιο της Ελλάδας, στο πλαίσιο του μηχανισμού SAFE («Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη»), μαζί με τα σχέδια άλλων επτά κρατών-μελών. Πρόκειται για ένα κρίσιμο βήμα στην προσπάθεια της ΕΕ να μετατρέψει τη ρητορική περί «στρατηγικής αυτονομίας» σε συγκεκριμένες, χρηματοδοτούμενες αμυντικές επενδύσεις.
Μετά από «αυστηρή αξιολόγηση» των Εθνικών Επενδυτικών Σχεδίων Άμυνας, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο της ΕΕ πρόταση έγκρισης χρηματοδοτικής ενίσχυσης για Εσθονία, Ελλάδα, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Σλοβακία και Φινλανδία. Το Συμβούλιο έχει τέσσερις εβδομάδες για να δώσει την τελική πολιτική έγκριση, ώστε οι πρώτες πληρωμές να ξεκινήσουν τον Μάρτιο του 2026.
Το ελληνικό πακέτο και η θέση της Αθήνας στο SAFE
Στο πλαίσιο της προσωρινής κατανομής πόρων που ενέκρινε η Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2025, η Ελλάδα εξασφάλισε 787,67 εκατ. ευρώ από το συνολικό «κουμπαρά» των 150 δισ. ευρώ του SAFE. Το ποσό είναι σημαντικό, αν και χαμηλότερο από τα 1,2 δισ. ευρώ που είχε αιτηθεί η Αθήνα στα τέλη Ιουλίου, γεγονός που δείχνει τον έντονο ανταγωνισμό μεταξύ κρατών-μελών για πρόσβαση στα ευρωπαϊκά κονδύλια άμυνας.
Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου σηματοδοτεί ότι τα προτεινόμενα προγράμματα –τα οποία, με βάση τη φιλοσοφία του SAFE, θα πρέπει να αφορούν κυρίως κοινές προμήθειες από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία– κρίθηκαν συμβατά με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας να συμμετάσχει σε μεγαλύτερα, διασυνοριακά σχήματα παραγωγής και προμήθειας οπλικών συστημάτων.
Από τις 19 χώρες που συμμετέχουν στο SAFE, έχουν εγκριθεί μέχρι στιγμής τα εθνικά σχέδια 16 κρατών. Εκκρεμεί η αξιολόγηση των σχεδίων Γαλλίας, Ουγγαρίας και Τσεχίας, κάτι που υπογραμμίζει ότι η διαδικασία δεν είναι τυπική, αλλά συνδέεται με πολιτικές και βιομηχανικές ισορροπίες εντός της Ένωσης.
Η στρατηγική στόχευση του SAFE και οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Ο κανονισμός SAFE, που εκδόθηκε στις 27 Μαΐου 2025 στο πλαίσιο του πακέτου «Ετοιμότητα 2030», αποτελεί την πιο φιλόδοξη μέχρι σήμερα προσπάθεια της ΕΕ να συγκροτήσει ενιαία αγορά αμυντικών προμηθειών. Ο στόχος είναι διπλός: αφενός η άμεση και μαζική ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών, αφετέρου η στήριξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας έναντι αμερικανικών και άλλων ανταγωνιστών.
Το SAFE επιτρέπει όχι μόνο στα κράτη-μέλη, αλλά και στην Ουκρανία, στις χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, καθώς και σε υποψήφιες και υπό προσχώρηση χώρες να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες και να διαπραγματεύονται ειδικές, αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες για τη συμμετοχή των δικών τους βιομηχανιών. Αυτό διευρύνει την αγορά, αυξάνει την κλίμακα της ζήτησης και ενισχύει τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων σε μια ευρύτερη «ζώνη ασφάλειας» γύρω από την ΕΕ.
Για την Ελλάδα, η συμμετοχή στον πρώτο κύκλο εγκεκριμένων σχεδίων δεν είναι μόνο δημοσιονομικό όφελος, αλλά και εργαλείο αναβάθμισης του ρόλου της στη νέα ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική, σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές πιέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ παραμένουν υψηλές.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου στο SAFE είναι ευκαιρία, αλλά και τεστ αξιοπιστίας: το ζητούμενο δεν είναι μόνο να απορροφηθούν τα 787,67 εκατ. ευρώ, αλλά να κατευθυνθούν σε προγράμματα που θα αφήσουν μόνιμο αποτύπωμα στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία και θα ενισχύσουν πραγματικά την αποτρεπτική ισχύ της χώρας, εντός ενός όλο και πιο απαιτητικού ευρωπαϊκού πλαισίου.
#Ελλάδα #ΕΕ #SAFE #Άμυνα #ΑμυντικέςΔαπάνες
