Η εκτόξευση της τιμής του φυσικού αερίου λόγω χαμηλών αποθεμάτων στην Ευρώπη απειλεί να αναθερμάνει τον πληθωρισμό σε μια περίοδο ήδη έντονων ανατιμήσεων σε τρόφιμα και υπηρεσίες. Η εξάρτηση από ακριβό LNG και οι διαρθρωτικές πιέσεις στις υπηρεσίες προμηνύουν πιο επίμονο και κοινωνικά οδυνηρό κύμα ακρίβειας.
Η απότομη άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου από περίπου 27 σε σχεδόν 40 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, σε συνδυασμό με την εξάντληση των αποθεμάτων στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού. Η προειδοποίηση του Συνδέσμου Διαχειριστών Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου (INES) ότι «τα επίπεδα αποθήκευσης βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο» και ότι μπορεί να υπάρξουν ελλείψεις σε περιόδους πολύ χαμηλών θερμοκρασιών, λειτούργησε ως καταλύτης για ράλι στις χονδρικές τιμές.
Ακριβό LNG, ρεύμα και η νέα φάση του ενεργειακού κόστους
Η Ευρώπη, μετά τη δραστική μείωση των ροών μέσω ρωσικών αγωγών, καλύπτει πλέον το κενό με αυξημένες εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Μόνο στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, οι εισαγωγές LNG αυξήθηκαν κατά περίπου 30%, με σαφώς υψηλότερο κόστος σε σχέση με το αέριο αγωγών. Η αγορά εκτιμά ότι και το καλοκαίρι θα απαιτηθούν μεγάλοι όγκοι LNG για την αναπλήρωση των αποθηκών, γεγονός που θα συγκρατήσει τις τιμές σε ανώτερα επίπεδα, αντί της συνήθους θερινής αποκλιμάκωσης λόγω χαμηλότερης ζήτησης.
Η μετακύλιση στην ηλεκτρική ενέργεια είναι ήδη ορατή: τα τιμολόγια ρεύματος αυξήθηκαν τον Δεκέμβριο κατά 4,1% και οι προσδοκίες είναι για περαιτέρω ανατιμήσεις τους επόμενους μήνες. Αυτό σημαίνει ότι ο ενεργειακός παράγοντας, που μέχρι πρόσφατα λειτουργούσε αποπληθωριστικά στον συνολικό δείκτη, επιστρέφει ως πηγή νέας πίεσης στο κόστος διαβίωσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Τρόφιμα σε ανοδικό σπιράλ και διεθνείς στρεβλώσεις
Η ενεργειακή αναταραχή έρχεται να προστεθεί σε ήδη έντονες πιέσεις στα τρόφιμα. Οι ανατιμήσεις στα κρέατα έχουν φτάσει σε ετήσια βάση το 13,1% τον Δεκέμβριο, επηρεαζόμενες και από τα εμπόδια στη συμφωνία Mercosur που περιορίζουν τις εισαγωγές και ενισχύουν προστατευτικές τάσεις. Στη λιανική, η συνολική αύξηση στα τρόφιμα διαμορφώνεται γύρω στο 3,6%, αλλά η αίσθηση των καταναλωτών είναι βαρύτερη, καθώς πλήττονται προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης.
Οι διεθνείς αγορές καφέ και κακάο βρίσκονται σε ένα «τρενάκι του τρόμου», με συνεχείς διακυμάνσεις προς ολοένα υψηλότερα επίπεδα τιμών, λόγω κλιματικών κινδύνων, προβλημάτων παραγωγής και κερδοσκοπίας. Παράλληλα, η μεγάλη μεταβλητότητα σε νωπά φρούτα και λαχανικά, λόγω καιρικών συνθηκών και κόστους μεταφορών, καθιστά το «καλάθι» των νοικοκυριών απρόβλεπτα ακριβό από μήνα σε μήνα.
Υπηρεσίες: ο δομικός πυρήνας της ακρίβειας
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στις υπηρεσίες, όπου ο πληθωρισμός εμφανίζει διαρθρωτικά χαρακτηριστικά. Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σωρευτικά κατά περίπου 40% την τελευταία τριετία, συμπαρασύροντας κόστη ανακαινίσεων και επισκευών κατοικιών. Στις μεταφορές καταγράφονται και αναμένονται διψήφιες αυξήσεις, καθώς το καύσιμο, τα διόδια, αλλά και τα κόστη logistics τροφοδοτούν ένα νέο επίπεδο τιμών.
Στην εστίαση, τον τουρισμό και την ψυχαγωγία, οι ανατιμήσεις άνω του 7% δείχνουν ότι ο κλάδος έχει «κλειδώσει» σε υψηλότερο επίπεδο τιμών, αξιοποιώντας και την ισχυρή ζήτηση. Ανοικτό μένει το μέτωπο των ασφαλίστρων υγείας, όπου η αναμενόμενη προσαρμογή προς τα πάνω θα προσθέσει ακόμη ένα βάρος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η φύση αυτών των αυξήσεων –που συνδέονται με δομικές ελλείψεις προσφοράς, ρυθμιστικά κενά και αδύναμο ανταγωνισμό– σημαίνει ότι δεν θα υποχωρήσουν απλώς με μια υποχώρηση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια δεύτερη φάση πληθωρισμού, λιγότερο «σοκ» και περισσότερο δομική, όπου το ακριβό φυσικό αέριο λειτουργεί ως επιταχυντής σε ήδη παγιωμένες ανατιμήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες. Χωρίς συντονισμένες παρεμβάσεις σε αγορά ενέργειας, στέγη και βασικές υπηρεσίες, ο κίνδυνος είναι να παγιωθεί ένα νέο, υψηλότερο επίπεδο τιμών που θα διαβρώνει μόνιμα το πραγματικό εισόδημα και την ανταγωνιστικότητα.
#πληθωρισμός #φυσικόαέριο #ενέργεια #τρόφιμα #υπηρεσίες
