Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Τραπεζών κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την υπερβολική πολυπλοκότητα και αυστηρότητα του ρυθμιστικού πλαισίου στην ΕΕ, προειδοποιώντας ότι περιορίζει δραστικά τη δανειοδοτική ικανότητα του κλάδου. Την ώρα που ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο χαλαρώνουν κανόνες, η Ευρώπη κινδυνεύει – σύμφωνα με τον κλάδο – να εγκλωβιστεί σε μόνιμη απώλεια ανταγωνιστικότητας.
Σαφές μήνυμα προς τις Βρυξέλλες ότι η τρέχουσα κανονιστική προσέγγιση στην τραπεζική εποπτεία δεν είναι πλέον ούτε «ικανοποιητική» ούτε «βιώσιμη» στέλνει η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Τραπεζών (EBF). Σε επιστολή της προς κορυφαίους αξιωματούχους της Κομισιόν, η οποία απευθύνεται και στην πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η EBF περιγράφει ένα περιβάλλον αυξανόμενης πολυπλοκότητας, κατακερματισμού και κεφαλαιακών απαιτήσεων που, όπως υποστηρίζει, στραγγαλίζει τη δυνατότητα των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν την πραγματική οικονομία.
Χαμένα 1,5 τρισ. ευρώ σε δυνητικά δάνεια
Ο πρόεδρος της EBF και διευθύνων σύμβουλος της Societe Generale, Slawomir Krupa, επικαλείται στοιχεία της περιόδου 2021-2024 για 15 μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες. Σύμφωνα με αυτά, οι τράπεζες υποχρεώθηκαν να διακρατήσουν πάνω από 100 δισ. ευρώ πρόσθετα κεφάλαια εξαιτίας διαφοροποιημένων εποπτικών μέτρων ανά χώρα και αρχή. Το αποτέλεσμα, όπως σημειώνει, ήταν το 90% των καθαρών κεφαλαίων που δημιουργήθηκαν να κατευθυνθεί στην κάλυψη αυτών των απαιτήσεων, με τίμημα την απώλεια περίπου 1,5 τρισ. ευρώ σε δυνητική δανειοδοτική ικανότητα.
Η κριτική δεν στρέφεται μόνο στο ύψος των κεφαλαιακών απαιτήσεων, αλλά και στη δομή τους: επικαλύψεις μεταξύ αποθεμάτων ασφαλείας, πρόσθετα «μαξιλάρια» συστημικού κινδύνου και κανόνες για τα trading books που – κατά την EBF – δεν είναι ευθυγραμμισμένοι με τα αντίστοιχα πρότυπα των ΗΠΑ. Η ομοσπονδία ζητά αναθεώρηση αυτών των στοιχείων, επισημαίνοντας ότι η Ευρωζώνη χρειάζεται ισχυρή τραπεζική διαμεσολάβηση για να χρηματοδοτήσει την πράσινη μετάβαση, την ψηφιοποίηση και τη βιομηχανική ανασυγκρότηση.
Κίνδυνος μόνιμης απώλειας ανταγωνιστικότητας
Το επιχείρημα της EBF εδράζεται και στη διεθνή σύγκριση. Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ και οι ρυθμιστικές αρχές κινούνται προς χαλάρωση ορισμένων κανόνων, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά το Brexit επιχειρείται πιο «φιλικό» πλαίσιο για τη Σίτι, με στόχο την ενίσχυση του Λονδίνου ως παγκόσμιου χρηματοοικονομικού κόμβου. Ο Krupa προειδοποιεί ότι, αν η ΕΕ δεν προσαρμοστεί, ο κίνδυνος να βρεθεί σε «μη αναστρέψιμη» μειονεκτική θέση ως προς τους όρους ανταγωνισμού είναι υπαρκτός.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει αναγνωρίσει την ανάγκη απλοποίησης και τον Δεκέμβριο πρότεινε ορισμένες τεχνικές βελτιώσεις στο πλαίσιο. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το ρεπορτάζ, οι συνολικές επιβαρύνσεις για τον κλάδο δεν μειώθηκαν. Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Luis de Guindos, υπερασπίζεται τη γραμμή ότι οι κεφαλαιακές απαιτήσεις διασφαλίζουν την ανθεκτικότητα χωρίς να εμποδίζουν τη χορήγηση δανείων, ενώ μέρος των εποπτικών αρχών φοβάται ότι τυχόν χαλάρωση θα μεταφραστεί κυρίως σε υψηλότερες διανομές προς μετόχους.
Ιστορικά κέρδη αλλά διαρθρωτικές αδυναμίες
Το παράδοξο είναι ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες καταγράφουν σήμερα κέρδη-ρεκόρ, με τις μετοχές τους στα υψηλότερα επίπεδα από το 2008, λόγω υψηλότερων περιθωρίων επιτοκίων και βελτιωμένου περιβάλλοντος χορηγήσεων. Ωστόσο, η EBF υποστηρίζει ότι αυτή η συγκυριακή κερδοφορία δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις μακροπρόθεσμες συνέπειες ενός υπερβολικά βαρύ ρυθμιστικού πλαισίου, ειδικά σε μια ήπειρο με χρόνια χαμηλή ανάπτυξη και ατελή τραπεζική ένωση.
Η ομοσπονδία δηλώνει ότι στηρίζει τις πρωτοβουλίες για Ένωση Κεφαλαιαγορών και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, αλλά ζητά μια πιο συνεκτική στρατηγική: λιγότερη πολυπλοκότητα, μεγαλύτερη ενοποίηση κανόνων και σαφή στόχευση στην ενίσχυση της χρηματοδότησης της οικονομίας αντί της συσσώρευσης κεφαλαίων «για κάθε ενδεχόμενο».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση της EBF αναδεικνύει το κεντρικό δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής αρχιτεκτονικής: ασφάλεια έναντι ανάπτυξης. Αν η ΕΕ δεν βρει γρήγορα ισορροπία μεταξύ σταθερότητας και ανταγωνιστικότητας, κινδυνεύει να δει κεφάλαια, επενδύσεις και καινοτομία να μετακινούνται οριστικά προς ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο, αφήνοντας την Ευρώπη με «υπερ-ασφαλείς» αλλά υπο-χρηματοδοτούμενες τράπεζες.
#τράπεζες #EBF #Ευρώπη #ΕΚΤ #κανονιστικό_πλαίσιο
