Οι βαθιές εντάσεις ανάμεσα σε Γαλλία και Γερμανία υπονομεύουν την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαράξει ενιαία στρατηγική απέναντι στην επιθετική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Παρά τις διαβεβαιώσεις για «κοινή θέση», οι διαφωνίες σε άμυνα, εμπόριο και Ουκρανία αποκαλύπτουν μια μεταβαλλόμενη ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη.
Η παραδοσιακή «μηχανή» της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης –ο γαλλογερμανικός άξονας– δοκιμάζεται σοβαρά τη στιγμή που η ΕΕ χρειάζεται επειγόντως ενότητα απέναντι στην κλιμακούμενη πίεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπόσχεται κοινό μέτωπο με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, όμως μήνες συσσωρευμένης δυσπιστίας και ανταγωνισμού καθιστούν την ευθυγράμμιση εξαιρετικά δύσκολη.
Διαφορετικά δόγματα απέναντι στις ΗΠΑ και το «εμπορικό μπαζούκα»
Η σύγκρουση στρατηγικών απέναντι στον Τραμπ είναι ενδεικτική. Με αφορμή την απειλή του Λευκού Οίκου να επιβάλει δασμούς σε χώρες της ΕΕ που αντιτίθενται στα σχέδιά του για τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ο Μακρόν αντέδρασε με τη γνωστή γκωλική του σκληρότητα, ζητώντας την πλήρη ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού «αντικοερστικού» εργαλείου – του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα».
Αντίθετα, ο Μερτς, δηλωμένος ατλαντιστής, προτίμησε τη διαπραγμάτευση και την εκτόνωση της έντασης, αναγνωρίζοντας δημοσίως ότι η Γερμανία επιλέγει ηπιότερο τόνο από τη Γαλλία επειδή είναι πιο εκτεθειμένη σε ένα ενδεχόμενο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του γερμανικού κυβερνητικού συνασπισμού επικρατεί σύγχυση: ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ στηρίζει την σκληρή γραμμή Μακρόν, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών εμφανίζεται σαφώς πιο επιφυλακτικό. Αυτή η ασάφεια εξοργίζει Παρίσι και ευρωπαίους διπλωμάτες που ζητούν καθαρή, ενιαία θέση από το Βερολίνο.
Η άνοδος της γερμανικής ισχύος και ο γαλλικός φόβος περιθωριοποίησης
Σε βάθος χρόνου, η ουσία της κρίσης είναι η μετατόπιση ισχύος στην Ευρώπη. Η Γερμανία ανασυγκροτεί τις ένοπλες δυνάμεις της με στόχο έναν στρατό σημαντικά μεγαλύτερο από τον γαλλικό, ενώ προβλέπεται να είναι η μόνη οικονομία της ΕΕ που θα παραμένει στο παγκόσμιο top-10 έως το 2050. Ο Μερτς έχει αξιοποιήσει το ουκρανικό ζήτημα για να προβληθεί ως κεντρικός διαπραγματευτής μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον, φτάνοντας μάλιστα να δηλώνει ότι, αν ο Τραμπ δεν μπορεί «να τα βρει με την Ευρώπη», μπορεί τουλάχιστον να θεωρεί την Γερμανία ως βασικό του εταίρο – μια φράση που στο Παρίσι ερμηνεύεται ως γερμανικός «μονομερισμός».
Οι Γερμανοί, από την πλευρά τους, κατηγορούν τη Γαλλία ότι δεν ανταποκρίνεται στις ίδιες της τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες. Επικρίνουν το γαλλικό μπλοκάρισμα της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, ενώ η ίδια η Γαλλία ζητά «στρατηγική αυτονομία» από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, στο ζήτημα της Ουκρανίας, το Βερολίνο θεωρεί ότι σηκώνει δυσανάλογο βάρος, την ώρα που το Παρίσι επιδιώκει ρόλο πολιτικού ηγέτη με σαφώς μικρότερη υλική συνεισφορά.
Άμυνα, Ουκρανία και Mercosur: φάκελοι που δηλητηριάζουν τη σχέση
Χαρακτηριστική είναι η διαμάχη για το πώς θα αξιοποιηθεί το δάνειο των 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς την Ουκρανία για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Η Γαλλία πιέζει τα κονδύλια να κατευθυνθούν αποκλειστικά σε ευρωπαϊκά οπλικά συστήματα, ενισχύοντας κατ’ ουσίαν και τη δική της βιομηχανία. Η Γερμανία αντιπροτείνει προνομιακή μεταχείριση για τις χώρες που έχουν συνεισφέρει περισσότερο στην Ουκρανία – πρόταση που, δεδομένου ότι το Παρίσι υστερεί σε βοήθεια, ερμηνεύεται από ευρωπαίους διπλωμάτες ως ένα σαφές «χτύπημα» προς τη Γαλλία.
Το αδιέξοδο στο πρόγραμμα του κοινού μαχητικού αεροσκάφους SCAF, ύψους 100 δισ. ευρώ, επιτείνει την καχυποψία. Η έλλειψη προόδου έχει οδηγήσει Γερμανούς αξιωματούχους να συζητούν ακόμη και την ανάπτυξη γερμανικού αεροσκάφους χωρίς τη γαλλική Dassault – σενάριο που θα σηματοδοτούσε στρατηγικό διαζύγιο. Στο παρασκήνιο, η άνοδος του ακροδεξιού Rassemblement National στις δημοσκοπήσεις ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών του 2027 κάνει το Βερολίνο ακόμη πιο επιφυλακτικό να επενδύσει σε μακρόπνοα αμυντικά σχήματα με το Παρίσι.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κρίση στον γαλλογερμανικό άξονα δεν είναι συγκυριακή, αλλά αντανάκλαση μιας νέας ευρωπαϊκής πραγματικότητας όπου η Γερμανία αναλαμβάνει de facto ηγετικό ρόλο και η Γαλλία φοβάται γεωπολιτική υποβάθμιση. Αν Βερολίνο και Παρίσι δεν συμφωνήσουν σε κοινή στρατηγική απέναντι στον Τραμπ και στην Ουκρανία, η ΕΕ κινδυνεύει να εμφανιστεί κατακερματισμένη – μια εξέλιξη που αποδυναμώνει συνολικά τη διαπραγματευτική ισχύ της Ευρώπης σε άμυνα, εμπόριο και ενεργειακή ασφάλεια.
#Γαλλία #Γερμανία #ΕΕ #Τραμπ #Ουκρανία #Άμυνα #Εμπόριο
