Η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει τη Δανία για αναθεώρηση της αμυντικής συμφωνίας του 1951, επιδιώκοντας ουσιαστικά απεριόριστη στρατιωτική και οικονομική παρουσία στη Γροιλανδία. Το σχέδιο συνδέεται με πυραυλικές εγκαταστάσεις, δικαιώματα εξόρυξης και ευρύτερο παζάρι με την Ευρώπη για δασμούς.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί μια βαθιά αναθεώρηση της αμυντικής συμφωνίας με τη Δανία για τη Γροιλανδία, με στόχο να αρθούν ακόμη και τα ελάχιστα θεσμικά φρένα που υπάρχουν σήμερα στη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο νησί. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές ζητούν αλλαγή της κρίσιμης ρήτρας που τους υποχρεώνει να «συμβουλεύονται και να ενημερώνουν» Κοπεγχάγη και Γροιλανδία πριν από κάθε σημαντική μεταβολή σε επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις.
Στην πράξη, ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει αυτό που ο ίδιος περιέγραψε ως «πλήρη πρόσβαση, χωρίς όρια, χωρίς χρονικό περιορισμό» – μια πολιτική «λευκής επιταγής» στην Αρκτική, με ελάχιστο, όπως υποστηρίζει ο Λευκός Οίκος, δημοσιονομικό κόστος για τις ΗΠΑ.
Γεωπολιτικό παζάρι με ΝΑΤΟ και Ευρώπη
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο συμφωνίας, που ο Τραμπ ανακοίνωσε αόριστα στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός μετά από συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, προβλέπει πολύ περισσότερα από μια απλή αναβάθμιση της βάσης Θούλης. Σύμφωνα με διαρροές, στο τραπέζι βρίσκονται η μόνιμη στάθμευση αμερικανικών πυραύλων, η θεσμοθέτηση δικαιωμάτων εξόρυξης σπάνιων πόρων με σαφή στόχο τον αποκλεισμό κινεζικών συμφερόντων, καθώς και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ σε όλο το αρκτικό τόξο.
Το πακέτο συνδέεται ευθέως με το εμπορικό μέτωπο. Σε αντάλλαγμα για την αποδοχή των αμερικανικών σχεδίων στη Γροιλανδία, ο Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να τηρήσει τη δέσμευσή του περί μη επιβολής επιπλέον δασμών στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Πρόκειται για μια κλασική σύνδεση ασφάλειας – εμπορίου, με την Ουάσιγκτον να χρησιμοποιεί την αμυντική ομπρέλα ως μοχλό στις διαπραγματεύσεις για την πρόσβαση στις αγορές.
Η θέση Δανίας – Γροιλανδίας και η οικονομική διάσταση
Παρά το γεγονός ότι η ισχύουσα συμφωνία ήδη αφήνει ευρύ περιθώριο κινήσεων στις ΗΠΑ, η Δανία και η αυτόνομη κυβέρνηση της Γροιλανδίας εμφανίζονται θετικές σε μια «περαιτέρω επέκταση» της συνεργασίας, όπως δήλωσε η πρωθυπουργός Μέττε Φρεντέρικσεν. Ωστόσο, αποφεύγουν προς το παρόν να υιοθετήσουν τη λογική της ανεξέλεγκτης αμερικανικής παρουσίας, μιλώντας για ανάγκη «σωστού τρόπου» και «σεβασμού».
Την ίδια ώρα, η τοπική οικονομία έχει απτό συμφέρον από την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας. Οι υφιστάμενες συμβάσεις υποστήριξης της βάσης Θούλης απασχολούν εκατοντάδες Γροιλανδούς και Δανούς εργαζόμενους, ενώ ένα νέο κύμα επενδύσεων σε στρατιωτικές υποδομές και εξορύξεις θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αναπτυξιακό σοκ για μια μικρή και ευάλωτη οικονομία. Δεν είναι τυχαίο ότι, όπως σημείωσε πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Πενταγώνου, η Γροιλανδία εδώ και χρόνια ζητά ενεργότερο ρόλο των ΗΠΑ, ακριβώς για λόγους οικονομικής στήριξης.
Η στρατηγική Τραμπ αντιστρέφει πλήρως την τάση αποχώρησης των τελευταίων δεκαετιών, όταν οι αμερικανικές βάσεις στη Γροιλανδία μειώθηκαν από 17 σε μία. Το ερώτημα είναι αν η Κοπεγχάγη θα αποδεχθεί μια συμφωνία που, πολιτικά, μοιάζει με de facto μεταφορά ελέγχου κρίσιμου αρκτικού εδάφους στην Ουάσιγκτον, έναντι εμπορικών παραχωρήσεων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Γροιλανδίας δείχνει πώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να «δέσει» Ευρώπη και Αρκτική σε ένα ενιαίο παζάρι ασφαλείας – εμπορίου, χρησιμοποιώντας τη γεωστρατηγική αξία ενός παγωμένου νησιού για να κλειδώσει στρατιωτικά πλεονεκτήματα και να αποσπάσει οικονομικές υποχωρήσεις. Για την ΕΕ, η αποδοχή μιας άτυπης «λευκής επιταγής» των ΗΠΑ στην Αρκτική θα έχει μακροχρόνιο κόστος σε αυτονομία και επιρροή.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #ΝΑΤΟ #Τραμπ #γεωπολιτική
