Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι ετοιμάζονται για νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών την επόμενη Κυριακή στο Άμπου Ντάμπι, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, μετά από δύο ημέρες διαβουλεύσεων χωρίς απτά αποτελέσματα. Παράλληλα, η Μόσχα κλιμακώνει τις επιθέσεις της, επιχειρώντας να διαπραγματευθεί από θέση ισχύος.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαιώνουν ότι Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι θα επιστρέψουν στο τραπέζι των συνομιλιών την επόμενη Κυριακή στο Άμπου Ντάμπι, σε μια προσπάθεια διαμόρφωσης πλαισίου κατάπαυσης του πυρός και πολιτικής λύσης στον πόλεμο. Ο νέος γύρος έρχεται αμέσως μετά από διήμερες τριμερείς συναντήσεις ΗΠΑ–Ουκρανίας–Ρωσίας στο εμιράτο, οι οποίες δεν κατέληξαν σε συγκεκριμένες συμφωνίες.
Διπλωματία υπό την σκιά της κλιμάκωσης
Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι ήταν η πρώτη φορά που εκπρόσωποι των τριών χωρών κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με στόχο μια συνολική συμφωνία εκεχειρίας. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η ατζέντα κάλυψε οικονομικά και στρατιωτικά ζητήματα, αλλά και το πιο εκρηκτικό θέμα: πόσο ουκρανικό έδαφος θα παραμείνει υπό ρωσικό έλεγχο μετά τον πόλεμο.
Η διπλωματική διαδικασία διασταυρώνεται με την κλιμάκωση στο πεδίο. Λίγες ώρες μετά τη λήξη του τελευταίου γύρου συνομιλιών, η Ρωσία εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη αεροπορική επίθεση της χρονιάς εναντίον της Ουκρανίας, με νεκρούς αμάχους και εκτεταμένες διακοπές ρεύματος εν μέσω ενός από τους πιο σκληρούς χειμώνες των τελευταίων ετών. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν εξελιχθεί σε σταθερό μοτίβο της ρωσικής τακτικής, λειτουργώντας ως μοχλός πίεσης στις διαπραγματεύσεις.
Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι «οι συνομιλίες ήταν για την αποκλιμάκωση», προσθέτοντας ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν διακήρυξε «ξεκάθαρα» την επιθυμία του για διπλωματική λύση. Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη ρητορική αυτή και στην πραγματικότητα των συνεχιζόμενων επιθέσεων και των προηγούμενων εισβολών του 2014 και του 2022.
Ρόλος ΗΠΑ, ευρωπαϊκές εγγυήσεις και πυρηνικός παράγοντας
Επικεφαλής της αμερικανικής προσπάθειας είναι ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. Οι δύο είχαν προηγουμένως συναντηθεί με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ελβετία και στη συνέχεια με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα, πριν καταλήξουν στο Άμπου Ντάμπι μαζί με στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.
Κεντρικό αγκάθι παραμένουν οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία στο μελλοντικό μεταπολεμικό καθεστώς. Ευρωπαϊκές χώρες, με αιχμή τη Γαλλία και τη Γερμανία, πιέζουν για περιορισμένη στρατιωτική παρουσία επί ουκρανικού εδάφους για την επιτήρηση της εκεχειρίας. Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι οι ΗΠΑ δεν θα στείλουν χερσαίες δυνάμεις, αλλά εξετάζουν δέσμη υποστήριξης με δορυφορική και πληροφοριακή επιτήρηση, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και υλικοτεχνική βοήθεια.
Δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος υποβάθμισε τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, σημειώνοντας ότι για το Κίεβο «οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας είναι αυτές που μετρούν». Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και το ζήτημα του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, τον οποίο κατέχουν ρωσικές δυνάμεις. Η ρωσική πλευρά προωθεί σχήμα συνεκμετάλλευσης της ηλεκτρικής παραγωγής μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, χωρίς μέχρι στιγμής συμφωνία.
Οι ΗΠΑ επιχειρούν να «πουλήσουν» στις δύο πλευρές ένα όραμα οικονομικής ανάκαμψης: σχέδιο ευημερίας για την Ουκρανία και ευκαιρίες για ρωσοαμερικανικές επιχειρηματικές συμφωνίες, ως κίνητρο για ειρήνη. Ωστόσο, η βασική σύγκρουση παραμένει το εδαφικό. Η Ρωσία απαιτεί τον πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που ακόμη κρατά η Ουκρανία, αίτημα που το Κίεβο απορρίπτει λόγω της στρατηγικής σημασίας της περιοχής.
Στο Νταβός, ο Ζελένσκι εμφανίστηκε ιδιαίτερα απαισιόδοξος, κατηγορώντας την Ευρώπη ότι δεν λαμβάνει σοβαρά την ίδια της την ασφάλεια και επαναλαμβάνοντας πως «τίποτα δεν έχει αλλάξει» σε σχέση με ένα χρόνο πριν.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μετατρέψει το Άμπου Ντάμπι σε εργαστήριο μιας ελεγχόμενης ειρήνης, όπου η στρατιωτική πραγματικότητα θα κλειδώσει σε πολιτική συμφωνία με σκληρές εδαφικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία. Η ρωσική κλιμάκωση δείχνει ότι το Κρεμλίνο διαπραγματεύεται με τη γλώσσα της ισχύος, ενώ η περιθωριοποίηση των ευρωπαϊκών εγγυήσεων αναδεικνύει για άλλη μια φορά την εξάρτηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας από την αμερικανική ομπρέλα. Το αν η «οικονομική ειρήνη» που υπόσχονται οι ΗΠΑ μπορεί να υπερκεράσει το ζήτημα της κυριαρχίας και της δικαιοσύνης για το Κίεβο θα κρίνει αν αυτές οι συνομιλίες είναι η αρχή του τέλους του πολέμου ή απλώς μια παύση πριν από την επόμενη φάση της σύγκρουσης.
#Ουκρανία #Ρωσία #ΗΠΑ #πόλεμος #διπλωματία
