Ο εξόριστος διάδοχος του ιρανικού θρόνου Ρεζά Παχλαβί καλεί τον Ντόναλντ Τραμπ να υλοποιήσει την απειλή του για στρατιωτικό πλήγμα κατά του ιρανικού καθεστώτος, παρά τις επιφυλάξεις Ισραήλ και αραβικών χωρών του Κόλπου. Στόχος, όπως υποστηρίζει, θα ήταν η αποδυνάμωση των παραστρατιωτικών δομών της Τεχεράνης και η στήριξη των διαδηλωτών στο εσωτερικό.
Ο εξόριστος πρώην διάδοχος του ιρανικού θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, εμφανίστηκε στην Ουάσινγκτον καλώντας δημόσια τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε «χειρουργικά πλήγματα» κατά «παραστρατιωτικών υποδομών» του ιρανικού καθεστώτος. Κατά τον ίδιο, μια τέτοια επιχείρηση θα αποδυνάμωνε την ικανότητα της Τεχεράνης να καταστέλλει τις μαζικές διαδηλώσεις που συγκλονίζουν τη χώρα.
Πίεση για στρατιωτική δράση και αμφιβολίες για τη νομιμοποίηση
Ο Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη που ανατράπηκε το 1979, επιχειρεί να εμφανιστεί ως έτοιμος ηγέτης μιας πιθανής μεταβατικής περιόδου στο Ιράν. Υποστήριξε πως οι Ιρανοί διαδηλωτές «έχουν πάρει τον Τραμπ ως άνθρωπο του λόγου του» μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ότι το καθεστώς θα αντιμετωπίσει «πολύ ισχυρή δράση» αν συνεχίσει τις εκτελέσεις και τη βίαιη καταστολή.
Ωστόσο, ο ίδιος ο Τραμπ, σε δηλώσεις του, εξέφρασε ανοιχτά επιφυλάξεις για το κατά πόσο ο Παχλαβί διαθέτει πραγματική απήχηση στο εσωτερικό του Ιράν, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Φαίνεται πολύ συμπαθής, αλλά δεν ξέρω πώς θα έπαιζε στη χώρα του». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ «δεν έχουν φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο», αφήνοντας να εννοηθεί πως η επιλογή στρατιωτικού πλήγματος παραμένει υπό συζήτηση αλλά όχι άμεση.
Περιφερειακές πιέσεις κατά της επίθεσης και γεωοικονομικοί φόβοι
Σύμφωνα με διαρροές από τις αμερικανικές διαβουλεύσεις, Ισραήλ και βασικές αραβικές χώρες του Κόλπου –μεταξύ των οποίων Σαουδική Αραβία, Ομάν, Κατάρ και Τουρκία– έχουν συμβουλεύσει την Ουάσινγκτον να μην προχωρήσει τώρα σε επίθεση. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι ένα περιορισμένο πλήγμα δύσκολα θα ανέτρεπε το καθεστώς, ενώ θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση και εκτίναξη των τιμών ενέργειας, ιδίως αν η Τεχεράνη απαντούσε απειλώντας τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Οι ΗΠΑ εξετάζουν την ενίσχυση των στρατιωτικών τους δυνάμεων στην περιοχή, με το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln να θεωρείται πιθανό να μετακινηθεί από τη Νότια Σινική Θάλασσα προς τη Μέση Ανατολή. Στόχος είναι να αυξηθούν οι επιλογές του Λευκού Οίκου, από αποτροπή μέχρι στοχευμένη δράση.
Αιματηρές διαδηλώσεις και περιορισμένη εικόνα από το εσωτερικό
Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν, που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου λόγω της κατάρρευσης του ριάλ και γρήγορα μετατράπηκαν σε κίνημα αμφισβήτησης του καθεστώτος, έχουν ήδη στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 3.400 ανθρώπους, σύμφωνα με οργανώσεις δικαιωμάτων. Ο Παχλαβί επικαλέστηκε ακόμη υψηλότερες εκτιμήσεις ακτιβιστών, που κάνουν λόγο για 12.000 νεκρούς, αριθμός που δεν μπορεί να επαληθευτεί ανεξάρτητα λόγω των σοβαρών προβλημάτων συνδεσιμότητας και πρόσβασης των ξένων μέσων.
Παρά το ότι οι διαδηλώσεις φαίνεται να έχουν προσωρινά υποχωρήσει, ο Παχλαβί υποστηρίζει ότι «ο αγώνας για ελευθερία δεν έχει προθεσμία» και ότι ένα αμερικανικό πλήγμα θα επιτάχυνε την «αναπόφευκτη» πτώση του καθεστώτος. Την ίδια ώρα, ο Τραμπ δηλώνει ότι ενημερώνεται πως «οι δολοφονίες στο Ιράν σταματούν», ρητορική που απομακρύνει, προς το παρόν, το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής επέμβασης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η δημόσια εκστρατεία του Παχλαβί στηρίζεται περισσότερο στη συγκυρία της αιματηρής καταστολής και λιγότερο σε αποδεδειγμένη λαϊκή βάση στο εσωτερικό του Ιράν. Ο Λευκός Οίκος ισορροπεί ανάμεσα στην επιθυμία να εμφανιστεί ως προστάτης των διαδηλωτών και στον φόβο μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης με τεράστιο ενεργειακό κόστος. Η στάση Ισραήλ και αραβικών μοναρχιών, που ζητούν αυτοσυγκράτηση, δείχνει ότι ακόμη και οι σκληροί αντίπαλοι της Τεχεράνης αντιλαμβάνονται πως μια βεβιασμένη στρατιωτική κίνηση μπορεί να ενισχύσει, αντί να αποδυναμώσει, το ιρανικό καθεστώς.
#ΗΠΑ #Ιράν #Trump #RezaPahlavi #ΜέσηΑνατολή
