Η Ουάσιγκτον ενεργοποιεί πλήρως το διπλωματικό και χρηματοδοτικό της οπλοστάσιο για να αποτρέψει την αποτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, του άξονα Νότου – Βορρά για τη ροή LNG προς Ουκρανία και Κεντρική Ευρώπη. Μηδενικό επενδυτικό ενδιαφέρον, υψηλά τέλη και ανταγωνιστικές διαδρομές από Πολωνία και Ουγγαρία θέτουν υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα του έργου.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει σημάνει συναγερμό για τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, τον αγωγό-άξονα που συνδέει Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία, καθώς οι τελευταίες δημοπρασίες χωρητικότητας κατέγραψαν μηδενικό ενδιαφέρον. Την ίδια ώρα, η τροφοδοσία της Ουκρανίας καλύπτεται ολοένα περισσότερο από φθηνότερες, εμπορικά πιο ελκυστικές διαδρομές μέσω Πολωνίας και Ουγγαρίας, ενώ η Κομισιόν προειδοποιεί για τον κίνδυνο υπερεξάρτησης της ΕΕ από αμερικανικό LNG.
Αμερικανική κινητοποίηση σε διπλωματικό και επιχειρηματικό επίπεδο
Κεντρικός σταθμός της αμερικανικής προσπάθειας θα είναι η υπουργική διάσκεψη της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, όπου οι υπουργοί Ενέργειας των πέντε χωρών της διαδρομής θα βρεθούν στο ίδιο τραπέζι με τον Αμερικανό ομόλογό τους Κρις Ράιτ. Στόχος είναι να χαρτογραφηθούν οι «παθογένειες» του άξονα: υψηλές ταρίφες μεταφοράς, ρυθμιστικά και φορολογικά εμπόδια, αλλά και η έλλειψη μακροχρόνιων, εμπορικά ελκυστικών προϊόντων χωρητικότητας.
Στο παρασκήνιο, στην «εξίσωση» αναμένεται να εμπλακεί πιο ενεργά η αμερικανική αναπτυξιακή τράπεζα DFC, ως πιθανός χρηματοδότης ή εγγυητής, ώστε να βελτιωθεί η τραπεζιμότητα των επενδύσεων στον Διάδρομο. Παράλληλα, η αμερικανική διπλωματία αυξάνει την παρουσία της στην περιοχή: ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας Τζόσουα Βολτζ και ο εκπρόσωπος του υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ πραγματοποιούν διαδοχικές επισκέψεις σε Αθήνα και άλλες πρωτεύουσες, ενώ η πρέσβειρα Κίμπερλι Γκιλφόιλ έχει ήδη δηλώσει ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να προμηθεύσουν μαζικά LNG μέσω έργων όπως ο Κάθετος Διάδρομος.
Εμπορικός ρεαλισμός, ευρωπαϊκές ανησυχίες και γεωπολιτικό διακύβευμα
«Ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι φιλανθρωπικό έργο, χρειάζεται εμπορικός ρεαλισμός για να πετύχει», τόνισε ο Τζόσουα Βολτζ στο Athens Energy Summit 2026 στο Ζάππειο, υπογραμμίζοντας ότι όλοι οι συμμετέχοντες πρέπει να βλέπουν σαφές οικονομικό όφελος. Προειδοποίησε ότι αν το έργο δεν είναι βιώσιμο, «δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν, από την Ελλάδα έως την Ουκρανία».
Η αμερικανική πλευρά αναγνωρίζει ότι το στοίχημα της ενεργειακής κυριαρχίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μόνο αυτονόητο δεν είναι. Ο Κάθετος Διάδρομος, αν και κρίσιμος για την απεξάρτηση της Ουκρανίας από το ρωσικό αέριο, δεν απολαμβάνει ακόμη ισχυρή στήριξη από την Κομισιόν, όπως υπενθύμισε πρόσφατα στο Νταβός ο CEO της AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου.
Την ίδια ώρα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει δεσμευθεί για «πλήρη εξάλειψη» του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου, σε συνδυασμό με τη συμφωνία ΕΕ–Τραμπ για δασμούς και αυξημένες εισαγωγές αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων ύψους 750 δισ. δολαρίων σε τριετία. Ωστόσο, κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, με αιχμή τον Επίτροπο Γιόργκενσεν, εκφράζουν ανησυχία για τη νέα μορφή μονομερούς εξάρτησης από το US LNG, εξετάζοντας εναλλακτικές πηγές από Καναδά, Κατάρ και Βόρεια Αφρική.
Επόμενα βήματα για Ελλάδα και περιφερειακούς διαχειριστές
Σε τεχνικό επίπεδο, τον Φεβρουάριο θα εντατικοποιηθούν οι συναντήσεις των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς των πέντε χωρών –ιδίως Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας– με την Κομισιόν. Κεντρική επιδίωξη είναι η δημιουργία ετήσιων, χαμηλότερου κόστους προϊόντων χωρητικότητας αντί των σημερινών μηνιαίων, ώστε να αυξηθεί η επενδυτική ορατότητα για traders και προμηθευτές και να πέσει το τελικό κόστος για τον καταναλωτή.
Το ελληνικό ΥΠΕΝ επιδιώκει ευρεία συνάντηση με συμμετοχή ΗΠΑ, Κομισιόν, DFC, ρυθμιστικών αρχών και διαχειριστών, ώστε να τεθούν συνολικά στο τραπέζι τα τιμολογιακά, ρυθμιστικά και τεχνικά εμπόδια. Αν ο Κάθετος Διάδρομος περάσει, όπως είπε χαρακτηριστικά ο Βολτζ, «από τις σταγόνες στις ροές και από τις ροές στην πλημμύρα» φυσικού αερίου, θα αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και την αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας ως κόμβου LNG.
Σχόλιο SBCTV.gr: Πίσω από την τεχνική συζήτηση για τα τιμολόγια του Κάθετου Διαδρόμου κρύβεται μια σκληρή γεωπολιτική μάχη: οι ΗΠΑ επιχειρούν να κλειδώσουν την ενεργειακή επιρροή τους στην Ευρώπη, ενώ η ΕΕ προσπαθεί να απεξαρτηθεί ταυτόχρονα από τη Ρωσία και να μην υποκαταστήσει ένα μονοπώλιο με ένα άλλο. Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο αυτής της σκακιέρας· αν αξιοποιήσει έξυπνα τη θέση της, μπορεί να μετατρέψει τον Διάδρομο από προβληματικό project σε στρατηγικό πλεονέκτημα, με πραγματικό όφελος για την οικονομία και τους καταναλωτές.
#fysikoaerio #LNG #KathetosDiadromos #EPA #EE #energeiaki_asfaleia
