Αποκαλύψεις βρετανικών μέσων για εντολή του Ντόναλντ Τραμπ προς τις ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ να εκπονήσουν σχέδιο εισβολής στη Γροιλανδία προκαλούν σοβαρούς τριγμούς στο ΝΑΤΟ και αντιδράσεις στο αμερικανικό Πεντάγωνο. Η Κοπεγχάγη, το Λονδίνο και τα πολιτικά κόμματα της Γροιλανδίας προειδοποιούν για κατάρρευση της Συμμαχίας και απαιτούν σεβασμό της αυτοδιάθεσης του νησιού.
Σενάριο που μέχρι πρόσφατα θα φάνταζε αδιανόητο βρίσκεται πλέον στο τραπέζι της δυτικής ασφάλειας: σύμφωνα με τη Mail on Sunday, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει από τη Διοίκηση Κοινών Ειδικών Επιχειρήσεων (JSOC) να εκπονήσει συγκεκριμένο στρατιωτικό σχέδιο για κατάληψη της Γροιλανδίας. Η κίνηση αυτή, που παρουσιάζεται ως απάντηση στον κίνδυνο ρωσικής ή κινεζικής διείσδυσης στην Αρκτική, έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση κορυφαίων αμερικανών στρατιωτικών και συναγερμό στους συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Στρατιωτική αντίσταση στην Ουάσιγκτον
Σύμφωνα με τις διαρροές, το αίτημα του Λευκού Οίκου έχει συναντήσει σθεναρή αντίσταση από το Γενικό Επιτελείο των ΗΠΑ. Ανώτατοι αξιωματικοί φέρονται να προειδοποιούν ότι μια μονομερής στρατιωτική επιχείρηση κατά εδάφους μέλους του ΝΑΤΟ –η Γροιλανδία ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας– θα ήταν όχι μόνο πολιτικά καταστροφική, αλλά και νομικά αμφισβητήσιμη, χωρίς σαφή έγκριση του Κογκρέσου.
Την ίδια ώρα, τα «γεράκια» γύρω από τον Τραμπ, με προεξάρχοντα τον σύμβουλο Στίβεν Μίλερ, πιέζουν για «άμεση κίνηση» ώστε οι ΗΠΑ να προλάβουν, όπως υποστηρίζουν, την εγκατάσταση ρωσικών ή κινεζικών στρατιωτικών υποδομών στην Αρκτική. Ο πρόεδρος εμφανίζεται αποφασισμένος, δηλώνοντας σε συνάντηση με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών ότι οι ΗΠΑ «θα κάνουν κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι», προκειμένου να μη βρεθούν με «γείτονα» τη Ρωσία ή την Κίνα στον Βόρειο Ατλαντικό.
Αντίδραση Δανίας, Λονδίνου και ΝΑΤΟ
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά της Γροιλανδίας ή άλλου συμμάχου θα διέλυε de facto το ΝΑΤΟ και θα σήμαινε το τέλος της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας. Παράλληλα, σύμφωνα με την Telegraph, η Ντάουνινγκ Στριτ βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με ευρωπαίους εταίρους για την πιθανή ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης στη Γροιλανδία, ώστε να «καθησυχαστούν» οι ανησυχίες της Ουάσιγκτον για την ασφάλεια της Αρκτικής χωρίς να διαταραχθεί η κυριαρχία της Δανίας.
Διπλωμάτες της Συμμαχίας έχουν ήδη πραγματοποιήσει ασκήσεις προσομοίωσης ενός «σεναρίου κλιμάκωσης», στο οποίο ο Τραμπ θα επιχειρούσε να αποκόψει τη Γροιλανδία από τη Δανία μέσω στρατιωτικής πίεσης ή πολιτικού εξαναγκασμού. Ένα τέτοιο σενάριο θα έφερνε σε ευθεία σύγκρουση την Ουάσιγκτον με ευρωπαίους ηγέτες και θα έθετε υπό αμφισβήτηση το άρθρο 5, τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
Η φωνή της Γροιλανδίας και ο γεωπολιτικός διακύβευμα
Σε κοινή ανακοίνωση, τα πέντε κόμματα της Γροιλανδίας που εκπροσωπούνται στο τοπικό κοινοβούλιο απορρίπτουν κατηγορηματικά την προοπτική αμερικανικής προσάρτησης: «Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί, δεν θέλουμε να είμαστε Δανοί, θέλουμε να είμαστε Γροιλανδοί». Τα κόμματα ζητούν να σταματήσει η «περιφρόνηση» των ΗΠΑ προς τη χώρα τους και τονίζουν ότι «το μέλλον της Γροιλανδίας πρέπει να το αποφασίσει ο γροιλανδικός λαός».
Πίσω από τη σύγκρουση κρύβεται η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας: ελέγχει θαλάσσιες οδούς της Αρκτικής, φιλοξενεί ήδη σημαντική αμερικανική βάση (Thule) και θεωρείται κρίσιμος κόμβος για πυραυλική άμυνα, υποθαλάσσιους πόρους και μελλοντικά ενεργειακά κοιτάσματα. Η προσπάθεια της Ουάσιγκτον να μετατρέψει αυτό το γεωπολιτικό πλεονέκτημα σε άμεση κυριαρχία, παρακάμπτοντας το διεθνές δίκαιο και τους συμμάχους, απειλεί να ανοίξει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τις ενδοσυμμαχικές σχέσεις.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Γροιλανδίας δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας όταν η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τους συμμάχους ως «χώρο προς διαπραγμάτευση» και όχι ως ισότιμα κυρίαρχα κράτη. Αν η λογική της ωμής ισχύος υπερισχύσει του διεθνούς δικαίου ακόμη και εντός ΝΑΤΟ, η ρωγμή που θα ανοίξει θα είναι βαθύτερη από οποιονδήποτε τακτικό κίνδυνο ρωσικής ή κινεζικής παρουσίας στην Αρκτική.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #ΝΑΤΟ #Τραμπ #Δανία #Αρκτική
