Η τοποθέτηση του Νίκου Δένδια στην παρουσίαση βιβλίου για τη Λατινική Αμερική αναδεικνύει μια παραγνωρισμένη, αλλά υπαρκτή, γέφυρα μεταξύ Ελλάδας και λατινοαμερικανικής ηπείρου. Πίσω από τις ιστορικές αναφορές και τις προσωπικές ιστορίες, διαφαίνεται η ανάγκη για πιο συστηματική γεωπολιτική και οικονομική προσέγγιση της περιοχής από την Αθήνα.
Η δημόσια παρέμβαση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του Ιάσονα Πιπίνη «Ιστορίες από τη Λατινική Αμερική: Από τον Πινοσέτ και τον Εσκομπάρ στις σύγχρονες Δημοκρατίες», ξεπερνά τα στενά όρια μιας βιβλιοπαρουσίασης. Φωτίζει μια στρατηγική πραγματικότητα: η Λατινική Αμερική είναι πολύ πιο κοντά στην Ελλάδα, ιστορικά, οικονομικά και γεωπολιτικά, απ’ όσο συνήθως αντιλαμβανόμαστε.
Ιστορικοί δεσμοί και σύγχρονη ελληνική παρουσία
Ο Νίκος Δένδιας υπενθύμισε ότι η Λατινική Αμερική δεν είναι μια «μακρινή ήπειρος» μόνο στα χαρτιά. Η αναφορά του στην επαγγελματική κάρτα δικηγορικού γραφείου στην Παραγουάη με την επωνυμία «Estudio Dendia» –απόγονος οικογένειας που έφυγε από την Κέρκυρα το 1870– λειτουργεί ως συμβολική απόδειξη της ελληνικής διασποράς στην περιοχή και της διατήρησης εθνικής συνείδησης.
Παράλληλα, ο υπουργός υπογράμμισε την επιχειρηματική παρουσία Ελλήνων: από τον Ωνάση που ξεκίνησε από την Αργεντινή, μέχρι τον όμιλο Τσάκου στην Ουρουγουάη και τον ουσιαστικό έλεγχο μεγάλου μέρους του ποτάμιου εμπορίου από ελληνικές εφοπλιστικές εταιρείες. Πρόκειται για μια σιωπηλή, αλλά υπαρκτή, οικονομική διείσδυση, η οποία όμως δεν έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχα ενεργή πολιτική και διπλωματική στρατηγική.
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι, ως υπουργός Εξωτερικών, επισκέφθηκε έξι χώρες της Λατινικής Αμερικής, εκ των οποίων στις πέντε δεν είχε μεταβεί ποτέ στο παρελθόν Έλληνας υπουργός οποιουδήποτε χαρτοφυλακίου. Η παραδοχή αυτή καταδεικνύει το βάθος της μέχρι σήμερα ελληνικής αδράνειας απέναντι σε μια ήπειρο με σημαντικές ευκαιρίες.
Γεωπολιτική αξία και ιδεολογικά «εργαστήρια»
Ο Δένδιας τοποθέτησε τη Λατινική Αμερική και στο σκληρό γεωπολιτικό πλαίσιο: τεράστια έκταση, πλούσιες πλουτοπαραγωγικές πηγές, εγγύτητα στην Ανταρκτική, αλλά και ρόλος ως «εργαστήριο» πολιτικών και κοινωνικών πειραμάτων που επηρεάζουν και την Ευρώπη. Από τις δικτατορίες τύπου Πινοσέτ και την «Επιχείρηση Κόνδωρ» μέχρι τα σύγχρονα δημοκρατικά εγχειρήματα, η περιοχή λειτουργεί ως καθρέφτης συγκρούσεων γύρω από δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, εγκληματικότητα και ναρκωτικά.
Η αναφορά του στην τελευταία ραδιοφωνική ομιλία του Σαλβαδόρ Αλιέντε και στο αίσθημα ματαιότητας του Σιμόν Μπολιβάρ («οργώσαμε τη θάλασσα») δεν είναι απλές ιστορικές πινελιές. Υποδηλώνουν ότι η Λατινική Αμερική παραμένει πεδίο μεγάλων προσδοκιών και εξίσου μεγάλων διαψεύσεων, κάτι που ενδιαφέρει άμεσα και την ευρωπαϊκή, αλλά και την ελληνική, πολιτική σκέψη.
Η πρόκληση για την ελληνική εξωτερική πολιτική
Το βιβλίο του Ιάσονα Πιπίνη, όπως το περιέγραψε ο υπουργός, λειτουργεί ως «εισαγωγή» για την ελληνική κοινωνία και το πολιτικό προσωπικό σε έναν κόσμο που δεν μπορεί πλέον να αγνοείται. Η παρουσία πρέσβεων από Μεξικό, Περού, Χιλή, εκπροσώπων του Ισημερινού, αλλά και κοινοτήτων Λατινοαμερικανών στην Αθήνα και Ελλήνων στη Λατινική Αμερική στην εκδήλωση, δείχνει ότι υπάρχουν ήδη δίαυλοι. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα τους αξιοποιήσει συστηματικά, ιδίως στο φόντο ευρύτερων πρωτοβουλιών όπως η συμφωνία ΕΕ–MERCOSUR.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση Δένδια υπενθυμίζει ότι η ελληνική διπλωματία παραμένει υπερβολικά εγκλωβισμένη στο τρίγωνο Βαλκάνια–Ανατολική Μεσόγειος–Βρυξέλλες, υποτιμώντας μακρινές, αλλά στρατηγικά κρίσιμες αγορές και συμμαχίες. Η Λατινική Αμερική δεν είναι μόνο πεδίο ιστορικού και ιδεολογικού ενδιαφέροντος, αλλά και χώρος οικονομικών, ενεργειακών και ναυτιλιακών ευκαιριών, όπου η Ελλάδα έχει ήδη «πατήματα» μέσω της διασποράς και της ναυτιλίας. Το πραγματικό στοίχημα είναι αν η Αθήνα θα μετατρέψει αυτές τις διάσπαρτες παρουσίες σε συνεκτική στρατηγική, πριν το κάνουν άλλοι για λογαριασμό της.
#Ελλάδα #ΛατινικήΑμερική #Διπλωματία #ΝίκοςΔένδιας
