Η ισπανική κυβέρνηση και η Καθολική Εκκλησία κατέληξαν σε συμφωνία-ορόσημο για την αποζημίωση θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης από κληρικούς, ακόμη και σε υποθέσεις που έχουν νομικά παραγραφεί. Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία αναλαμβάνει ο Συνήγορος του Πολίτη, επιχειρώντας να σπάσει δεκαετίες σιωπής και συγκάλυψης.
Η Ισπανία κάνει ένα βαρύνουσας σημασίας βήμα στον μακρόχρονο αγώνα για λογοδοσία της Καθολικής Εκκλησίας απέναντι στα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης. Η κυβέρνηση και η Εκκλησία υπέγραψαν συμφωνία βάσει της οποίας τα θύματα θα μπορούν να αποζημιωθούν ακόμη και όταν οι υποθέσεις τους έχουν παραγραφεί ή ο δράστης έχει πεθάνει, κλείνοντας έτσι ένα κενό που άφηνε χιλιάδες ανθρώπους χωρίς δικαίωση.
Από τη σιωπή στη θεσμική αναγνώριση
«Σήμερα διευθετούμε ένα χρέος και αποδίδουμε δικαιοσύνη στα θύματα. Μεταβαίνουμε από δεκαετίες σιωπής και λήθης σε δίκαιη αποζημίωση που καταβάλλεται από την Εκκλησία», δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης Φέλιθ Μπολάνιος, υπογραμμίζοντας τον συμβολικό και πρακτικό χαρακτήρα της συμφωνίας. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά το μεγάλο κύμα αποκαλύψεων που πυροδότησε η έρευνα της εφημερίδας «El País» το 2021, η οποία έφερε στο φως πάνω από 1.200 φερόμενες υποθέσεις κακοποίησης από κληρικούς.
Η έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα το 2023 εκτίμησε ότι τα θύματα στην Ισπανία ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες, βάσει έρευνας σε δείγμα 8.000 ατόμων. Η έκθεση κατηγόρησε την Εκκλησία ότι δεν συνεργάστηκε επαρκώς και ότι επιχείρησε να «ελαχιστοποιήσει το φαινόμενο», ζητώντας τη δημιουργία κρατικού ταμείου. Μέχρι το 2024, περισσότεροι από 700 άνθρωποι είχαν καταθέσει τις ιστορίες τους στον Συνήγορο, ενώ εσωτερική έρευνα της ίδιας της Εκκλησίας εντόπισε περίπου 2.000 θύματα έως τα τέλη του 2023.
Ο νέος μηχανισμός αποζημίωσης και τα όριά του
Σύμφωνα με τη νέα συμφωνία, ο Συνήγορος του Πολίτη αναλαμβάνει ρόλο κεντρικού «διαμεσολαβητή». Θα εξετάζει κάθε υπόθεση και θα προτείνει μορφές αποζημίωσης – οικονομική, ηθική, ψυχολογική ή άλλου τύπου επανορθωτική – ανάλογα με τις ανάγκες και το αίτημα του θύματος. Αυτό αποτελεί σημαντική τομή σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου τα θύματα έπρεπε να απευθυνθούν απευθείας στην Εκκλησία, κάτι που πολλοί δίσταζαν να κάνουν λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης ή φόβου επαναθυματοποίησης.
Η Εκκλησία ανακοίνωσε ότι έχει ήδη καταβάλει περίπου 2 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις. Ωστόσο, η νέα διαδικασία αφορά κυρίως όσους δεν θέλουν ή δεν μπορούν να απευθυνθούν απευθείας στην Εκκλησία. Οι προτάσεις αποζημίωσης του Συνηγόρου θα πρέπει να γίνονται αποδεκτές τόσο από το θύμα όσο και από την Επιτροπή Αξιολόγησης της Εκκλησίας, κάτι που αφήνει ανοιχτό το ερώτημα του κατά πόσο η Εκκλησία θα δεχθεί χωρίς αντιρρήσεις υψηλότερα ποσά ή πιο εκτεταμένες μορφές επανόρθωσης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ισπανική συμφωνία συνιστά μεν θεσμική πρόοδο και πρότυπο για άλλες καθολικές χώρες, ωστόσο διατηρεί την Εκκλησία στο κέντρο του μηχανισμού κρίσης και πληρωμής, αντί για ένα πλήρως ανεξάρτητο σύστημα. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι η ταχύτητα, η γενναιοδωρία και η διαφάνεια των αποζημιώσεων, καθώς και το αν θα ακολουθήσουν ποινικές και θεσμικές αλλαγές που θα αποτρέπουν μελλοντική συγκάλυψη.
#Ισπανία #ΚαθολικήΕκκλησία #ΣεξουαλικήΚακοποίηση #Θύματα #ΑνθρώπιναΔικαιώματα
