Το Ισραήλ ανακοινώνει την εκ νέου λειτουργία του μεθοριακού περάσματος της Ράφα την Κυριακή, αποκλειστικά για περιορισμένη διέλευση ανθρώπων και υπό πολυεπίπεδο διεθνή έλεγχο. Η κίνηση συνδέεται με τη συμφωνία εκεχειρίας, την επιστροφή της σορού του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου και τη διαπραγμάτευση για το μέλλον της Γάζας.
Η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι την Κυριακή 1η Φεβρουαρίου θα επαναλειτουργήσει, για πρώτη φορά μετά από μήνες, το μεθοριακό πέρασμα της Ράφα μεταξύ Λωρίδας της Γάζας και Αιγύπτου. Η λειτουργία θα είναι αυστηρά περιορισμένη, αφορά αποκλειστικά τη διέλευση ανθρώπων και θα γίνεται υπό στενό έλεγχο του Ισραήλ, σε συντονισμό με το Κάιρο και με την επιτήρηση αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ελεγχόμενη πρόσβαση και ρόλος της ΕΕ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της COGAT, του οργανισμού του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας που διαχειρίζεται τις πολιτικές υποθέσεις στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, το πέρασμα «θα ανοίξει στις δύο κατευθύνσεις για περιορισμένη κίνηση μόνον ανθρώπων». Κάθε έξοδος από και είσοδος στη Γάζα μέσω Ράφα θα απαιτεί προηγούμενη έγκριση ασφαλείας από το Ισραήλ και συντονισμό με την Αίγυπτο, ενώ η διαδικασία θα τελεί υπό την επίβλεψη της αποστολής της ΕΕ.
Η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία είχε ιστορικά ρόλο-παρατηρητή στη Ράφα, επανέρχεται στο προσκήνιο ως εργαλείο διεθνούς νομιμοποίησης αλλά και ως μηχανισμός ελέγχου των ροών. Για το Ισραήλ, η φόρμουλα αυτή επιτρέπει αφενός να διατηρεί τον τελικό λόγο στην ασφάλεια, αφετέρου να εμφανίζεται ότι συμμορφώνεται με τις δεσμεύσεις της συμφωνίας εκεχειρίας υπό αμερικανική αιγίδα.
Πίεση της Χαμάς και η «δεύτερη φάση» της εκεχειρίας
Η Χαμάς, από την πλευρά της, ζητά άμεση και πλήρη επαναλειτουργία του περάσματος προς τις δύο κατευθύνσεις, χωρίς πρόσθετα ισραηλινά εμπόδια. Συνδέει το άνοιγμα της Ράφα με τη «δεύτερη φάση» της συμφωνίας εκεχειρίας, η οποία προβλέπει όχι μόνο διευρυμένη κινητικότητα αλλά και την ενεργοποίηση της λεγόμενης Εθνικής Επιτροπής για τη διοίκηση της Γάζας, που συγκροτήθηκε στο πλαίσιο του αμερικανικού σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου.
Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα κατηγορεί το Ισραήλ ότι, με τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς και τις κατεδαφίσεις σε τμήματα του θύλακα, «περιφρονεί κραυγαλέα» την εκεχειρία και αποφεύγει τις δεσμεύσεις του. Παράλληλα καλεί τους μεσολαβητές –Αίγυπτο, ΗΠΑ, Κατάρ και Τουρκία– να ασκήσουν «σοβαρή πίεση» στον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ώστε να μην εγείρει εμπόδια στην υλοποίηση της συμφωνίας.
Η Ράφα ως στρατηγικός κόμβος και η παράμετρος των ομήρων
Το πέρασμα της Ράφα έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς αποτελεί το μοναδικό σημείο εξόδου και εισόδου της Γάζας προς τον έξω κόσμο που δεν ελέγχεται απευθείας από το Ισραήλ. Η σταδιακή και αυστηρά ελεγχόμενη επαναλειτουργία του λειτουργεί ως μοχλός πίεσης και διαπραγμάτευσης τόσο προς τη Χαμάς όσο και προς τους διεθνείς μεσολαβητές.
Η απόφαση του Ισραήλ συνδέεται επίσης με την εκπλήρωση ενός κρίσιμου όρου της εκεχειρίας: την επιστροφή της σορού του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου στη Γάζα, του αστυνομικού Ραν Γκβιλί. Τα λείψανά του εντοπίστηκαν πρόσφατα από τον ισραηλινό στρατό σε νεκροταφείο στη βόρεια Γάζα και η κηδεία του πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη. Με αυτό, κλείνει τυπικά ο κύκλος των 251 ομήρων της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023, χωρίς όμως να κλείνει ο πολιτικός λογαριασμός του πολέμου.
Παρά την επίσημη εκεχειρία, Ισραήλ και Χαμάς αλληλοκατηγορούνται για καθημερινές παραβιάσεις. Η Ράφα μετατρέπεται έτσι σε βαρόμετρο της αξιοπιστίας της συμφωνίας και σε δείκτη για το αν η σύγκρουση οδεύει προς σταδιακή αποκλιμάκωση ή σε νέο κύκλο έντασης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η μερική επαναλειτουργία της Ράφα δεν είναι ανθρωπιστική χειρονομία, αλλά εργαλείο ισχύος: το Ισραήλ επιχειρεί να «μονοπωλήσει» το κλειδί εξόδου της Γάζας, ενώ η Χαμάς το χρησιμοποιεί ως σύμβολο άρσης του αποκλεισμού. Το αν η Ράφα θα ανοίξει πραγματικά –και πολιτικά, όχι μόνο τεχνικά– θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η εκεχειρία θα μετατραπεί σε βιώσιμη διευθέτηση ή θα μείνει ένα εύθραυστο διάλειμμα σε έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος.
#Ισραήλ #Γάζα #Ράφα #Χαμάς #εκεχειρία
