Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα συμμετάσχει στο νέο Board of Peace του Ντόναλντ Τραμπ, ένα όργανο που παρουσιάζεται ως εργαλείο για τη Γάζα αλλά με εντολή που ξεπερνά κατά πολύ τη συγκεκριμένη σύγκρουση. Η κίνηση ενισχύει τις ανησυχίες ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιχειρεί να στήσει έναν παράλληλο μηχανισμό διεθνούς τάξης απέναντι στον ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι θα συμμετάσχει στο αμφιλεγόμενο Board of Peace του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο έχει αναλάβει τυπικά την εποπτεία της εκεχειρίας και της ανοικοδόμησης στη Γάζα. Το όργανο ιδρύθηκε επίσημα την προηγούμενη εβδομάδα, ως κεντρικός πυλώνας του 20 σημείων σχεδίου του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.
Ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» με παγκόσμιες φιλοδοξίες
Ο Τραμπ περιγράφει το Board of Peace ως «το μεγαλύτερο και πιο αξιοσέβαστο συμβούλιο που συγκροτήθηκε ποτέ», ωστόσο η σύνθεσή του είναι ανομοιογενής: στα μέχρι στιγμής μέλη περιλαμβάνονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Λευκορωσία, η Ουγγαρία, το Καζακστάν, ο Καναδάς και το Βιετνάμ. Η Χάρτα του συμβουλίου δεν αναφέρεται ρητά στη Γάζα, αλλά του αποδίδει ευρύτατη εντολή για «επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων», κάτι που τροφοδοτεί φόβους ότι μπορεί να εξελιχθεί σε παράλληλη δομή διεθνούς διακυβέρνησης.
Ο ίδιος ο Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο το νέο όργανο να «αντικαταστήσει» κάποτε τον ΟΗΕ, τον οποίο κατηγορεί εδώ και χρόνια ως αναποτελεσματικό. Παρότι συμπλήρωσε ότι «πρέπει να αφήσουμε τον ΟΗΕ να συνεχίσει γιατί το δυναμικό του είναι μεγάλο», η αμφίσημη διατύπωση ενισχύει την αίσθηση ότι ο Λευκός Οίκος δοκιμάζει τα όρια της υπάρχουσας διεθνούς τάξης.
Ευρωπαϊκές επιφυλάξεις και γεωπολιτικές τριβές
Η αντίδραση στην Ευρώπη είναι ήδη έντονη. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν απέρριψε ευθέως την πρόσκληση συμμετοχής, με το προεδρικό μέγαρο να υπογραμμίζει ότι η Χάρτα του συμβουλίου «υπερβαίνει το πλαίσιο της Γάζας και εγείρει σοβαρά ερωτήματα» για το αν μπορεί να υπονομεύσει τον ΟΗΕ. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φέρεται να αξιολογεί ακόμη την πρόσκληση, χωρίς να έχει δεσμευθεί.
Ακόμη πιο εκρηκτική είναι η διάσταση που προσδίδει η πιθανή συμμετοχή της Ρωσίας. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι εξετάζει την πρόσκληση, αλλά χαρακτήρισε «πολύ δύσκολο» να συνυπάρξει με τη Ρωσία στο ίδιο όργανο, σημειώνοντας δηκτικά ότι «η Ρωσία είναι για ένα συμβούλιο πολέμου, όχι ειρήνης – και το ίδιο και η Λευκορωσία».
Στην Πολωνία, σύμμαχο του Τραμπ, προεδρικός σύμβουλος υπενθύμισε ότι το Κρεμλίνο παραμένει «σε ευθεία σύγκρουση» με τη Βαρσοβία, υπογραμμίζοντας το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας συνύπαρξης. Η συζήτηση γύρω από το Board of Peace αναδεικνύει έτσι τα βαθιά ρήγματα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο ως προς τον τρόπο διαχείρισης της μεταψυχροπολεμικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Οικονομικά κίνητρα και ισορροπίες ισχύος
Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, οι χώρες που επιδιώκουν μόνιμη έδρα στο συμβούλιο πρέπει να συνεισφέρουν τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια· όσες δεν το πράξουν θα περιορίζονται σε τριετή θητεία. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι θα συμμετάσχει, αλλά αρνήθηκε να καταβάλει το ποσό, αποκαλύπτοντας ότι η πρόσβαση σε σταθερή επιρροή εντός του οργάνου έχει σαφές τίμημα.
Το εκτελεστικό συμβούλιο του Board of Peace αναμένεται να περιλαμβάνει τον πρώην Βρετανό πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ, τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον γαμπρό του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ και τον πρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάνγκα. Η σύνθεση συνδυάζει πολιτικό βάρος, χρηματοπιστωτική ισχύ και στενούς προσωπικούς δεσμούς με τον Λευκό Οίκο, στοιχείο που εντείνει τις ανησυχίες για το κατά πόσο το συμβούλιο θα λειτουργεί ως πραγματικά πολυμερής δομή ή ως εργαλείο αμερικανικής ισχύος.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η απόφαση Νετανιάχου να στοιχηθεί με το Board of Peace παγιώνει τη στρατηγική σύμπλευση Ισραήλ–ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα νομιμοποιεί ένα πείραμα παράκαμψης του ΟΗΕ με οικονομικά «εισιτήρια» 1 δισ. δολαρίων. Αν το εγχείρημα προχωρήσει, η Ελλάδα και η ΕΕ θα κληθούν να αποφασίσουν αν θα επενδύσουν πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο σε μια παράλληλη αρχιτεκτονική διεθνούς τάξης ή αν θα επιμείνουν στην ενίσχυση των υφιστάμενων πολυμερών θεσμών.
#Netanyahu #Trump #Gaza #ΟΗΕ #διεθνής_πολιτική
