Σαφές μήνυμα προς τις Βρυξέλλες ότι πρέπει να στηρίξουν με ευρωπαϊκούς πόρους τον κάθετο ενεργειακό άξονα Ελλάδας – Ρουμανίας έστειλε από το Νταβός ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου. Συνδέει την επιδότηση με την ανάγκη απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και τη στρατηγική πρόσβαση στο αμερικανικό LNG.
Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να περάσει από τις διακηρύξεις σε δεσμευτικές πράξεις ως προς την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ανέδειξε από το Davos Lodge, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου. Κεντρική του πρόταση: η Ε.Ε. να επιδοτήσει άμεσα τον κάθετο ενεργειακό άξονα, δημιουργώντας τις υποδομές που θα καταστήσουν το αμερικανικό LNG πραγματική, ανταγωνιστική εναλλακτική.
Απαγόρευση ρωσικού αερίου χωρίς σχέδιο αντικατάστασης
Ο Εξάρχου υπενθύμισε ότι η Ευρώπη «από επιλογή» οικοδόμησε για χρόνια σχεδόν πλήρη εξάρτηση από το ρωσικό αέριο, με αποτέλεσμα να βρεθεί σε μειονεκτική θέση όταν ξέσπασε ο πόλεμος. Παρότι η Ε.Ε. αποφάσισε μόλις φέτος να απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου από το 2028, ο ίδιος διαπιστώνει έντονη αναντιστοιχία ανάμεσα στη ρητορική των κυρώσεων και στις πραγματικές κινήσεις των κρατών-μελών.
Καυτηρίασε ιδιαίτερα το γεγονός ότι πολλές χώρες του λεγόμενου κάθετου άξονα –και κυρίως οι δυτικές– διστάζουν να κλείσουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια LNG, επικαλούμενες ότι είναι «πιο ακριβό» σε σχέση με το ρωσικό αέριο. «Αφού το ρωσικό θα είναι παράνομο, δεν υπάρχει τίποτα να συζητηθεί για την τιμή· το μόνο ερώτημα είναι πού θα βρουν φυσικό αέριο», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι οι διαθέσιμες ποσότητες από τις ΗΠΑ δεν είναι απεριόριστες.
Επιδότηση υποδομών και ο ρόλος Ελλάδας – Ρουμανίας
Κατά τον Εξάρχου, η απάντηση βρίσκεται στην επιδότηση από την Ε.Ε. του κάθετου ενεργειακού άξονα, δηλαδή του διαδρόμου που συνδέει τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη με τις νέες πύλες εισόδου LNG. «Χρειαζόμαστε ένα δεύτερο FSRU και κάποιος πρέπει να το πληρώσει», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι απαιτείται αναβάθμιση του υφιστάμενου διαδρόμου και πιθανώς δημιουργία δεύτερου.
Εξήρε τα «αποφασιστικά βήματα» της ελληνικής κυβέρνησης προς την κατεύθυνση του κάθετου άξονα, αφήνοντας αιχμές για άλλα κράτη-μέλη που, όπως είπε, συνεχίζουν μια «παράξενη συζήτηση» για το αν πρέπει να αγοράσουν LNG, συγκρίνοντάς το με ένα ρωσικό προϊόν το οποίο η ίδια η Ε.Ε. έχει αποφασίσει να απαγορεύσει.
Στο ίδιο πάνελ, ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης τόνισε ότι η ανθεκτικότητα προϋποθέτει διαφοροποίηση πηγών ενέργειας και ιεράρχηση των υποδομών φυσικού αερίου, ιδιαίτερα καθώς η ψηφιακή οικονομία και η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν δραματικά τη ζήτηση. Ο Ρουμάνος υπουργός Ενέργειας Bogdan Ivan υπογράμμισε πως η χώρα του, έχοντας επενδύσει πάνω από 1 δισ. ευρώ σε υποδομές, μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος, αλλά προειδοποίησε ότι το 2028 θα είναι «πολύ αργά» για όσους καθυστερήσουν να εξασφαλίσουν ποσότητες.
ΗΠΑ, γεωπολιτική και η αδυναμία της Ευρώπης
Καθοριστική στο γεωπολιτικό σκέλος εμφανίζεται η στάση των ΗΠΑ. Η πρέσβης στην Αθήνα, Kimberly Guilfoyle, υπενθύμισε την πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ να καταστήσει την Ελλάδα πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, με στόχο τα ευρωπαϊκά κράτη να αναπτυχθούν ενεργειακά αυτόνομα από «μη φιλικά» καθεστώτα όπως η Ρωσία.
Ο Εξάρχου, ωστόσο, έστρεψε τα βέλη του κυρίως στην εσωτερική δυσλειτουργία της Ε.Ε., την οποία χαρακτήρισε «ανήμπορη» να διαπραγματευθεί με Ρωσία, ΗΠΑ ή Κίνα, καθώς τα κράτη-μέλη προτάσσουν το δικό τους «πρώτα η χώρα μου» αντί για ένα συνεκτικό «πρώτα η Ευρώπη». Προειδοποίησε ότι, αν η τιμή παραμείνει ο μόνος παράγοντας, η ήπειρος κινδυνεύει να ξανακυλήσει στην εξάρτηση από το ρωσικό αέριο μόλις χαλαρώσουν οι κυρώσεις σε 5–10 χρόνια.
Καταλήγοντας, υποστήριξε ότι η ισορροπία στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης για μια μακρά περίοδο μπορεί να έρθει μόνο μέσω του αμερικανικού LNG και ότι «οι πολιτικές πτυχές ξεπερνούν τις εμπορικές», άρα απαιτούνται καθαροί κανόνες για να μπορέσει η αγορά να λειτουργήσει.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση Εξάρχου αναδεικνύει το κρίσιμο κενό ανάμεσα στη ρητορική στρατηγικής αυτονομίας της Ε.Ε. και στην απροθυμία της να αναλάβει το κόστος των υποδομών που αυτή συνεπάγεται. Ο κάθετος άξονας δεν είναι τεχνικό έργο, αλλά πεδίο όπου θα κριθεί αν η Ευρώπη θα παραμείνει ενεργειακός όμηρος ή θα αποκτήσει διαπραγματευτική ισχύ απέναντι σε Μόσχα και Ουάσιγκτον.
#Ενέργεια #LNG #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Ελλάδα #Ρουμανία
