Η Κίνα κατέγραψε το 2025 τον χαμηλότερο δείκτη γεννητικότητας από το 1949, επιβεβαιώνοντας ότι η δημογραφική της παρακμή επιταχύνεται παρά τα κίνητρα του Πεκίνου. Η συρρίκνωση και ταχεία γήρανση του πληθυσμού αναδεικνύονται σε μείζονα οικονομική και γεωπολιτική πρόκληση για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη.
Η Κίνα εισέρχεται σε μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση της δημογραφικής της κρίσης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας (BNS), ο δείκτης γεννητικότητας υποχώρησε το 2025 σε μόλις 5,63 γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους, το χαμηλότερο επίπεδο από την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας το 1949. Οι γεννήσεις περιορίστηκαν στα 7,92 εκατομμύρια, ενώ ο συνολικός πληθυσμός μειώθηκε για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά.
Οικονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής συρρίκνωσης
Η επιδείνωση των δεικτών δεν είναι απλώς κοινωνικό φαινόμενο, αλλά δομική απειλή για το κινεζικό αναπτυξιακό μοντέλο. Με 11,31 εκατομμύρια θανάτους το 2025 και δείκτη θνησιμότητας 8,04 ανά 1.000 κατοίκους, η φυσική μείωση του πληθυσμού βαθαίνει. Η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους επιδεινώνεται, αυξάνοντας τις πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, στη δημόσια υγεία και στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
Για μια οικονομία που στηρίχθηκε επί δεκαετίες στην αφθονία και το χαμηλό κόστος εργασίας, η γήρανση του πληθυσμού μεταφράζεται σε επιβράδυνση της παραγωγικότητας, αύξηση μισθολογικού κόστους και ανάγκη ταχύτερης μετάβασης σε μοντέλο ανάπτυξης βασισμένο στην καινοτομία και στην εσωτερική κατανάλωση. Παράλληλα, η συρρίκνωση του πληθυσμού περιορίζει τη δεξαμενή καταναλωτών, στοιχείο κρίσιμο για μια οικονομία που ήδη παλεύει με χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και έντονο χρέος στον real estate τομέα.
Ανεπαρκή κίνητρα και αλλαγή κοινωνικών προτύπων
Το Πεκίνο έχει εγκαταλείψει εδώ και μια δεκαετία την πολιτική του ενός παιδιού, επιτρέποντας πλέον έως και τρία παιδιά ανά οικογένεια. Ωστόσο, η κατάργηση των περιορισμών δεν αρκεί για να αντιστρέψει βαθύτερες κοινωνικές και οικονομικές τάσεις. Οι αρχές επιχειρούν να ενθαρρύνουν τους γάμους και την τεκνοποίηση με επιδόματα παιδικών σταθμών, φορολογικά κίνητρα και ακόμη και με αύξηση της φορολογίας στα προφυλακτικά, αλλά τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής είναι οριακά.
Οι γάμοι βρίσκονται επίσης σε ιστορικό χαμηλό, καθώς το υψηλό κόστος στέγασης και εκπαίδευσης, η αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας και η αυξανόμενη έμφαση στην επαγγελματική ανέλιξη οδηγούν πολλούς νέους να αναβάλουν ή να απορρίπτουν την οικογένεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά από μια παροδική βελτίωση το 2024, όταν ο δείκτης γεννητικότητας ανέβηκε στις 6,77 γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους, η πτώση επανήλθε ακόμη πιο έντονα. Το προηγούμενο ιστορικό χαμηλό είχε καταγραφεί το 2023, με 6,39 γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους.
Μακροπρόθεσμες προεκτάσεις και παγκόσμια ισορροπία
Τα δημογραφικά μοντέλα των Ηνωμένων Εθνών προβλέπουν ότι ο πληθυσμός της Κίνας μπορεί να μειωθεί από περίπου 1,4 δισ. σήμερα σε μόλις 633 εκατ. μέχρι το 2100. Αν επαληθευτούν, οι προβλέψεις αυτές θα αναδιαμορφώσουν την παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική ισορροπία: μικρότερη εσωτερική αγορά, περιορισμένη δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού και αυξημένη ανάγκη για αυτοματοποίηση και τεχνητή νοημοσύνη ώστε να καλυφθούν τα κενά εργασίας.
Η Κίνα βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με το παράδοξο να «γερνά πριν πλουτίσει πλήρως», σε αντίθεση με τις ανεπτυγμένες δυτικές οικονομίες που γέρασαν αφού είχαν ήδη φτάσει σε πολύ υψηλότερα επίπεδα κατά κεφαλήν εισοδήματος. Η διαχείριση αυτής της μετάβασης θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν το Πεκίνο θα μπορέσει να διατηρήσει τον ρόλο του ως βασικού πυλώνα της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κινεζική δημογραφική κρίση δεν είναι απλώς εσωτερικό ζήτημα της χώρας, αλλά παράγοντας που θα επηρεάσει τις αγορές, τις αλυσίδες εφοδιασμού και την παγκόσμια ζήτηση για δεκαετίες· όσοι σχεδιάζουν μακροπρόθεσμες στρατηγικές –κρατικές και επιχειρηματικές– οφείλουν να τη θεωρούν ήδη δεδομένο, όχι μελλοντικό, κίνδυνο.
#Κίνα #Δημογραφικό #Γεννητικότητα #ΠαγκόσμιαΟικονομία
