Το Πεκίνο κατηγορεί ανοικτά το Τόκιο ότι απομακρύνεται από τη μεταπολεμική του δέσμευση κατά των πυρηνικών όπλων, κλιμακώνοντας μια ήδη εύθραυστη σχέση μεταξύ των δύο ασιατικών δυνάμεων. Η αντιπαράθεση διασταυρώνεται με την κρίση στην Ταϊβάν και την ευρύτερη αναδιάταξη ισορροπιών ασφαλείας στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού.
Η Κίνα ανεβάζει θεαματικά τους τόνους απέναντι στην Ιαπωνία, κατηγορώντας την ότι ανοίγει τον δρόμο για απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων, παρά τη μακροχρόνια πολιτική της αποκήρυξης πυρηνικών όπλων. Τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας στο Πεκίνο εξέδωσαν σκληρές ανακοινώσεις, ενώ δύο κορυφαία κινεζικά think tanks δημοσιοποίησαν κοινή έκθεση 29 σελίδων, στην οποία μιλούν για «σοβαρή απειλή» στην παγκόσμια ειρήνη από τις «δεξιές δυνάμεις» στην Ιαπωνία.
Η κινεζική αφήγηση περί «επανεξοπλισμού» της Ιαπωνίας
Αν και η έκθεση δεν κατονομάζει συγκεκριμένους πολιτικούς, το κινεζικό ΥΠΕΞ το κάνει. Η εκπρόσωπος Μάο Νινγκ στοχοποίησε ευθέως την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σαναέ Τακαΐτσι και άλλους ανώτερους αξιωματούχους, υποστηρίζοντας ότι επιδιώκουν αναθεώρηση των τριών μη πυρηνικών αρχών της χώρας – της δέσμευσης, δηλαδή, να μην κατέχει, να μην παράγει και να μην επιτρέπει την είσοδο πυρηνικών όπλων στο έδαφός της.
Στο κάδρο εντάσσει επίσης τις συζητήσεις στο Τόκιο για πιθανή εισαγωγή πυρηνοκίνητων υποβρυχίων και για ενίσχυση της λεγόμενης «εκτεταμένης αποτροπής», δηλαδή της ομπρέλας πυρηνικής προστασίας των ΗΠΑ. Κατά το Πεκίνο, οι κινήσεις αυτές συνιστούν «σοβαρή πρόκληση» για το διεθνές καθεστώς μη διάδοσης, όπως αυτό θεμελιώνεται στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), αλλά και για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη.
Η Ιαπωνία απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Ο υπουργός Εξωτερικών Τοσιμίτσου Μοτέγκι δήλωσε ότι «δεν υπάρχει απολύτως καμία αλήθεια» στους κινεζικούς ισχυρισμούς, επαναλαμβάνοντας την επίσημη γραμμή ότι το Τόκιο δεν επιδιώκει απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Αμυντική κλιμάκωση στον ίσκιο της Ταϊβάν
Πίσω από τη ρητορική σύγκρουση κρύβεται μια ταχεία αναβάθμιση της ιαπωνικής άμυνας. Από το 2022, το Τόκιο υλοποιεί πενταετές πρόγραμμα ενίσχυσης ύψους 43 τρισ. γιεν (περίπου 274 δισ. δολαρίων), με στόχο σχεδόν τον διπλασιασμό των αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ έως το 2025, μετά από επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος που αποφάσισε η Τακαΐτσι.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται άμεσα με την ανησυχία για ενδεχόμενη κινεζική επίθεση στην Ταϊβάν. Η ίδια η Ιαπωνή πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι μια στρατιωτική σύγκρουση γύρω από το νησί θα μπορούσε να συνιστά «κατάσταση που απειλεί την επιβίωση» της Ιαπωνίας, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη στρατιωτική εμπλοκή βάσει της ερμηνείας του συνταγματικού πλαισίου.
Το κινεζικό υπουργείο Άμυνας, από την πλευρά του, κατηγορεί την Ιαπωνία ότι «εξάγει με θράσος φονικά όπλα» και ότι πηγαίνει κόντρα στο «διεθνές αίσθημα» υποστηρίζοντας, κατά την κινεζική ανάγνωση, την κατοχή πυρηνικών όπλων. Την ίδια στιγμή, στελέχη του κυβερνώντος κόμματος στο Τόκιο, όπως ο επικεφαλής έρευνας για θέματα ασφάλειας Ιτσουνόρι Ονοντέρα, δηλώνουν ότι η χώρα «δεν πρέπει να διστάζει να συζητήσει» το ζήτημα των πυρηνικών, έστω και αν η επίσημη πολιτική δεν αλλάζει.
Η αντιπαράθεση Κίνας – Ιαπωνίας, με φόντο την Ταϊβάν και την αναδιάταξη συμμαχιών στην Ασία, προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αστάθειας σε μια ήδη φορτισμένη γεωπολιτικά περιοχή, όπου η πυρηνική ρητορική τείνει να κανονικοποιείται επικίνδυνα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σκληρή κινεζική ρητορική λειτουργεί ταυτόχρονα ως πίεση προς το Τόκιο και ως μήνυμα προς την Ουάσινγκτον, σε μια περίοδο που η ισορροπία αποτροπής στον Ινδο-Ειρηνικό επανακαθορίζεται. Η Ιαπωνία, υπό την απειλή Κίνας και Βόρειας Κορέας, μετακινείται de facto σε πιο επιθετική αμυντική στάση, χωρίς όμως να σπάει –τουλάχιστον προς το παρόν– το ταμπού των πυρηνικών. Για την Ευρώπη και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, η κλιμάκωση αυτή υπενθυμίζει πόσο εύθραυστη είναι η αρχιτεκτονική μη διάδοσης όταν περιφερειακές κρίσεις μετατρέπονται σε πεδίο πυρηνικής πολιτικής και συμβολισμών.
#Κίνα #Ιαπωνία #Πυρηνικά #Ταϊβάν #Ασφάλεια
