Σε ιστορικό υψηλό 1,2 τρισ. δολαρίων εκτοξεύτηκε το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας το 2025, παρά την κατάρρευση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ λόγω των δασμών Τραμπ. Η αναδιάταξη των εμπορικών ροών προς Ασία, Ευρώπη, Αφρική και Λατινική Αμερική αναδεικνύει την ανθεκτικότητα – αλλά και τις δομικές ανισορροπίες – του κινεζικού μοντέλου.
Το 2025 η Κίνα κατέγραψε εμπορικό πλεόνασμα – ρεκόρ ύψους 1,2 τρισ. δολαρίων, παρά το κλιμακούμενο κύμα δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ και την πτώση των εξαγωγών προς την αμερικανική αγορά. Οι συνολικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 6,6% σε ετήσια βάση, ενώ οι εισαγωγές ενισχύθηκαν κατά 5,7%, υπερβαίνοντας τις προσδοκίες των αναλυτών.
Καθοριστικό στοιχείο είναι η ιστορική συρρίκνωση του μεριδίου των ΗΠΑ στο κινεζικό εξαγωγικό καλάθι: μόλις 11% το 2025, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg. Παράλληλα, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κατέγραψαν βουτιά άνω του 30% τον Δεκέμβριο, μία από τις χειρότερες μηνιαίες επιδόσεις της χρονιάς.
Ανακατεύθυνση εξαγωγών και νέα γεωοικονομική αρχιτεκτονική
Οι κινεζικές επιχειρήσεις αντέδρασαν στους αυξημένους αμερικανικούς δασμούς με επιθετική στροφή σε άλλες αγορές. Η Νοτιοανατολική Ασία, η Ευρώπη, αλλά και αναδυόμενες περιφέρειες όπως η Αφρική και η Λατινική Αμερική απορρόφησαν μέρος του όγκου που «έχασε» η Κίνα από τις ΗΠΑ.
Η εξέλιξη αυτή έχει δύο κρίσιμες αναγνώσεις. Πρώτον, αποδεικνύει ότι η στρατηγική αποσύνδεσης της Ουάσιγκτον από την κινεζική παραγωγική μηχανή δεν μεταφράζεται αυτόματα σε συρρίκνωση της παγκόσμιας επιρροής του Πεκίνου· απλώς αναπροσανατολίζει τις ροές. Δεύτερον, ενισχύει τις ανησυχίες στις ανεπτυγμένες οικονομίες ότι η Κίνα εξάγει υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα σε κλάδους όπως η βιομηχανία, η τεχνολογία και οι πράσινες υποδομές, συμπιέζοντας τις τοπικές βιομηχανίες.
Η επέκταση των κινεζικών εξαγωγών σε Αφρική και Λατινική Αμερική εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική γεωοικονομικής διείσδυσης, όπου το εμπόριο λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις επενδύσεις υποδομών και τη χρηματοδότηση μέσω κινεζικών τραπεζών και θεσμών. Αυτό δημιουργεί νέα κέντρα εξάρτησης, αλλά και ευκαιρίες για χώρες που αναζητούν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης πέρα από τη Δύση.
Εσωτερικές ανισορροπίες και διεθνείς τριβές
Το αυξανόμενο εμπορικό πλεόνασμα φωτίζει ταυτόχρονα τη βαθιά ανισορροπία μεταξύ της παραγωγικής ισχύος της Κίνας και της αδύναμης εγχώριας κατανάλωσης. Η παρατεταμένη κρίση στην αγορά ακινήτων και η επιβράδυνση των επενδύσεων περιορίζουν τη ζήτηση για εισαγόμενα αγαθά, με αποτέλεσμα η ανάπτυξη να παραμένει υπερβολικά εξαρτημένη από τις εξαγωγές.
Για τους εμπορικούς εταίρους της Κίνας, η εικόνα αυτή είναι διττή. Από τη μία, οι ισχυρές κινεζικές εξαγωγές στηρίζουν την παγκόσμια προσφορά και συγκρατούν τις τιμές σε κρίσιμους κλάδους. Από την άλλη, ένα πλεόνασμα 1,2 τρισ. δολαρίων τροφοδοτεί κατηγορίες για «ανθεκτικό μερκαντιλισμό» και ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ νέων προστατευτικών μέτρων σε Ευρώπη και Αμερική.
Η συνέχιση του εμπορικού πολέμου, έστω σε χαμηλότερη ένταση, σε συνδυασμό με την κούρσα για την τεχνολογική και βιομηχανική πρωτοκαθεδρία, προμηνύει ότι οι εμπορικές τριβές δεν θα εκτονωθούν εύκολα. Η Κίνα δείχνει ικανή να προσαρμόζει τα δίκτυα εξαγωγών της, αλλά δυσκολεύεται να μετασχηματίσει το μοντέλο της προς μια οικονομία που θα στηρίζεται περισσότερο στην κατανάλωση και λιγότερο στα πλεονάσματα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το ρεκόρ πλεονάσματος δεν είναι απλώς αριθμός, αλλά καμπανάκι για μια παγκόσμια οικονομία που ξαναχτίζει τείχη ενώ παραμένει αλληλεξαρτώμενη. Όσο η Κίνα εξάγει παραγωγή αντί να εισάγει ζήτηση, τόσο θα εντείνονται οι πολιτικές πιέσεις σε ΗΠΑ και Ευρώπη για νέους δασμούς – με κίνδυνο ένας παρατεταμένος εμπορικός ψυχρός πόλεμος να γίνει η «νέα κανονικότητα» του διεθνούς εμπορίου.
#Κίνα #Εμπόριο #Εξαγωγές #ΗΠΑ #Δασμοί #ΠαγκόσμιαΟικονομία
