Η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει τον εξορθολογισμό του πλαισίου για τον ετήσιο καθαρισμό οικοπέδων, αλλά ζητά διορθώσεις σε κρίσιμες διατάξεις που αφορούν προθεσμίες, πρόστιμα και τις υποχρεώσεις των δήμων. Η διαβούλευση για το νομοσχέδιο «ΕΝΕΡΓΗ ΜΑΧΗ» ολοκληρώνεται στις 26 Ιανουαρίου και οι παρεμβάσεις των ιδιοκτητών ακινήτων αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει της νέας αντιπυρικής περιόδου.
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς καθαρισμού οικοπέδων φέρνουν τα άρθρα 37-39 του σχεδίου νόμου «ΕΝΕΡΓΗ ΜΑΧΗ» του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με την ΠΟΜΙΔΑ να κάνει λόγο για θετικό βήμα εξορθολογισμού, αλλά και για κρίσιμα κενά που παραμένουν. Οι ρυθμίσεις αφορούν ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων εντός σχεδίου και οικισμών, σε ένα πλαίσιο όπου η πρόληψη πυρκαγιών συνδέεται πλέον άμεσα με αυστηρά διοικητικά και ποινικά μέτρα.
Προθεσμίες, πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις
Κεντρική αλλαγή είναι η επέκταση της περιόδου καθαρισμού από τον έναν μήνα (Απρίλιος) σε δίμηνο, από 1η Απριλίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με υπουργική απόφαση. Οι δήμοι θα μπορούν να ξεκινούν ελέγχους από 1η Ιουνίου και να επιβάλλουν πρόστιμα για μη καθαρισμό από 1 έως 15 Ιουνίου, χωρίς όμως –σε αυτό το διάστημα– να επιβάλλονται κυρώσεις για μη δήλωση στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα». Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί θετική την επέκταση, αλλά επιμένει ότι η προθεσμία καθαρισμού πρέπει να φτάνει τουλάχιστον έως 15 Ιουνίου.
Παράλληλα, διπλασιάζεται το πρόστιμο για μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού σε 1 ευρώ/τ.μ. (από 0,5 ευρώ/τ.μ.), με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Η Ομοσπονδία προειδοποιεί ότι για μεγάλα οικόπεδα το μέτρο γίνεται εξοντωτικό, ειδικά όταν προστεθεί το κόστος αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον δήμο, που παραμένει ουσιαστικά ανεξέλεγκτο. Ζητεί να τεθεί ανώτατο όριο προστίμου στο δεκαπλάσιο του κατώτατου, δηλαδή στα 2.000 ευρώ.
Η προθεσμία δήλωσης καθαρισμού στην πλατφόρμα ορίζεται στην 15η Ιουνίου με δυνατότητα παράτασης, πρόβλεψη που η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει να αντικατασταθεί από σταθερή προθεσμία έως 30 Ιουνίου, χωρίς συνεχείς παρατάσεις που θολώνουν το πλαίσιο. Σημαντική μεταβολή είναι η μείωση των προστίμων για μη υποβολή δήλωσης: στα 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός και στα 100 ευρώ όταν ο καθαρισμός έχει πραγματοποιηθεί, έναντι 1.000 ευρώ που ίσχυαν. Η ΠΟΜΙΔΑ χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «εξαιρετική», καθώς αίρει προφανείς υπερβολές.
Σε επίπεδο ποινικών κυρώσεων, η υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης καθαρισμού τιμωρείται πλέον με χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. Πρόκειται για σαφώς ηπιότερο καθεστώς από την προηγούμενη «δρακόντεια» διάταξη που προέβλεπε φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή έως 54.000 ευρώ, στοιχείο που η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί ικανοποίηση πάγιου αιτήματός της.
Ανέπαφες παραμένουν κρίσιμες λειτουργικές εκκρεμότητες
Θετική κρίνεται από την ΠΟΜΙΔΑ και η πρόβλεψη δυνατότητας υποβολής δήλωσης καθαρισμού στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, σε περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας ηλεκτρονικής υποβολής (ηλικία, αναπηρία κ.λπ.), με υπουργική απόφαση να ρυθμίζει τις λεπτομέρειες. Ωστόσο, η Ομοσπονδία σημειώνει ότι είχε προτείνει τον ρόλο αυτό να τον αναλάβουν οι δήμοι, ώστε να υπάρχει ενιαίο σημείο επαφής πολιτών – αυτοδιοίκησης.
Πολύ πιο ουσιαστική, κατά την ΠΟΜΙΔΑ, είναι η εκκρεμότητα γύρω από την αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού. Παρότι στην πράξη η συλλογή και μεταφορά τους γίνεται από τους δήμους, η υποχρέωση αυτή δεν αναφέρεται ρητά στο νομοσχέδιο, το οποίο περιορίζει τις αρμοδιότητες των ΟΤΑ σε ενημέρωση, ελέγχους, επιβολή κυρώσεων και αυτεπάγγελτο καθαρισμό. Η Ομοσπονδία ζητεί επίσης εξορθολογισμό του ορισμού του «καθαρισμού» στην Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024, όπου έχει ενταχθεί και η αποκομιδή, δημιουργώντας ένα συνολικά δυσανάλογο βάρος για τους ιδιοκτήτες.
Η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο λήγει τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026, στις 08:00, ενώ οι ρυθμίσεις θα αποτελέσουν και βασικό θέμα στο 43ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ στο ΕΒΕΑ, στις 31 Ιανουαρίου.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην επιτακτική ανάγκη αντιπυρικής προστασίας και στην κοινωνική αποδοχή των μέτρων, όμως χωρίς ρητή ανάληψη ευθύνης από τους δήμους για την αποκομιδή και χωρίς ανώτατο πλαφόν στα πρόστιμα, ο κίνδυνος να μετατραπεί η πρόληψη σε φοροεισπρακτικό μηχανισμό παραμένει ορατός.
#ΠΟΜΙΔΑ #Καθαρισμός #Οικόπεδα #Πρόστιμα #ΑντιπυρικήΠροστασία
