Ως «εθνική αποστολή» περιγράφει ο Νίκος Χριστοδουλίδης την ανάληψη από την Κύπρο της προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026, σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενων γεωπολιτικών εντάσεων. Η Λευκωσία επιχειρεί να μετατρέψει το θεσμικό αυτό ρόλο σε πολλαπλασιαστή επιρροής σε ασφάλεια, οικονομία και Μεσόγειο.
Η ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κύπρο το πρώτο εξάμηνο του 2026 δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως θεσμική εναλλαγή, αλλά ως στρατηγικό ορόσημο για το νησί. Μιλώντας σε διεθνείς διαπιστευμένους δημοσιογράφους στη Λευκωσία, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, χαρακτήρισε την προεδρία «εθνική αποστολή», αναδεικνύοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που –κατά την άποψή του– καθιστούν την κυπριακή θητεία διαφορετική από το 2012.
Μικρό κράτος, μεγάλη γεωπολιτική έκθεση
Ο Χριστοδουλίδης υπενθύμισε ότι η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ το 2004 θεωρείται από την πλειονότητα των πολιτών –άνω του 80%– ως η σημαντικότερη εξέλιξη μετά την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960. Πάνω σε αυτό το υπόβαθρο φιλοδοξεί να στηριχθεί η νέα προεδρία, προβάλλοντας την εικόνα ενός κράτους-μέλους πλήρως ευθυγραμμισμένου με την ευρωπαϊκή και δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Ο Πρόεδρος τόνισε ότι, παρά το μικρό της μέγεθος, η Κύπρος μπορεί να λειτουργήσει ως «έντιμος διαμεσολαβητής» εντός της ΕΕ, ακριβώς επειδή τα μικρά κράτη-μέλη έχουν –όπως είπε– μεγαλύτερη ευχέρεια να παρακάμπτουν στενές εθνικές ατζέντες και να προτάσσουν το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον. Κεντρικός στόχος της προεδρίας, ανέφερε, θα είναι η εμβάθυνση της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας και η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης, σε μια συγκυρία που επηρεάζεται από Ουκρανία, Μέση Ανατολή, Ιράν και ρευστές διατλαντικές σχέσεις.
Η γεωγραφία ως πλεονέκτημα και η σκιά της κατοχής
Καίριο επιχείρημα της Λευκωσίας είναι η γεωγραφική της θέση. Η Κύπρος, ως πλησιέστερο στην περιοχή κράτος-μέλος της ΕΕ, αυτοπροβάλλεται ως φυσική γέφυρα με τη Μέση Ανατολή: Λίβανος σε 18 λεπτά πτήσης, Ισραήλ και Ιορδανία σε 30, Δαμασκός σε 20, Αίγυπτος σε 50. «Η Κύπρος είναι ταυτόχρονα κράτος-μέλος της ΕΕ και μέρος της ευρύτερης Μέσης Ανατολής», σημείωσε, παρουσιάζοντας τη διττή αυτή ταυτότητα ως στρατηγικό πλεονέκτημα.
Την ίδια στιγμή, υπενθύμισε ότι η Κύπρος είναι το μοναδικό κράτος-μέλος της ΕΕ υπό ξένη κατοχή, στοιχείο που –κατά τον ίδιο– επιτρέπει στη Λευκωσία να κατανοεί «καλύτερα από οποιονδήποτε» την περίπτωση της Ουκρανίας. Η στήριξη προς το Κίεβο εντάσσεται έτσι όχι μόνο στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, αλλά και στη δική της ιστορική εμπειρία, ενώ η Ουκρανία τοποθετείται ρητά στις βασικές προτεραιότητες της προεδρίας.
Οικονομική εικόνα και μεταναστευτικό ως πολιτικό αφήγημα
Ο Χριστοδουλίδης αξιοποίησε την ευκαιρία για να παρουσιάσει και μια βελτιωμένη μακροοικονομική εικόνα: ανάπτυξη άνω του 3%, ανεργία κάτω από 5% –πλησιάζοντας συνθήκες πλήρους απασχόλησης– και δημόσιο χρέος κάτω από 60% του ΑΕΠ, με στόχο να μειωθεί κάτω από 50% έως το 2026. Παράλληλα, η επιστροφή της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα (κατηγορία Α) από όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης αξιοποιείται ως επιχείρημα αξιοπιστίας ενόψει της προεδρίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο μεταναστευτικό, που το 2023 κυριάρχησε στην εσωτερική πολιτική ατζέντα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αφίξεις έχουν μειωθεί πάνω από 80% και οι επιστροφές έχουν αυξηθεί άνω του 60%, με αποτέλεσμα το ζήτημα να μην θεωρείται πλέον «πρόβλημα». Η ανάγνωση αυτή συνδέεται άμεσα με τη συζήτηση στην ΕΕ για τη νέα μεταναστευτική πολιτική και επιτρέπει στη Λευκωσία να εμφανιστεί ως «success story» διαχείρισης πίεσης πρώτης γραμμής.
Άτυπη Σύνοδος Κορυφής και Σύμφωνο για τη Μεσόγειο
Κομβικό γεγονός της προεδρίας θα αποτελέσει η άτυπη Σύνοδος Κορυφής που σχεδιάζεται για τις 23-24 Απριλίου στην Κύπρο, με συμμετοχή ηγετών από δέκα χώρες της Νότιας Γειτονίας, όπως Αίγυπτος, Ιορδανία, Λίβανος, Ισραήλ, Μαρόκο και Αλγερία. Στόχος είναι η ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου, η προώθηση της σταθερότητας και η εμβάθυνση της συνεργασίας ΕΕ – Νότιας Γειτονίας.
Στο τραπέζι θα τεθεί η εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μεσόγειο, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα και την περιοχή: μεταξύ των έργων προβλέπεται ευρωπαϊκή πλατφόρμα πυρόσβεσης με έδρα την Κύπρο –πιθανότατα την Πάφο– που θα καλύπτει ολόκληρη τη Μεσόγειο και θα διευκολύνει τη διαχείριση κλιματικών και φυσικών κινδύνων.
Ο Πρόεδρος κατέληξε ότι η κυπριακή προεδρία αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για μια «πιο αυτόνομη» Ευρωπαϊκή Ένωση, προϋποθέτοντας όμως «περισσότερη και βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Λευκωσία επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την προεδρία όχι μόνο ως διπλωματικό βήμα, αλλά ως εργαλείο αναβάθμισης του ρόλου της στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της ΕΕ και της Ανατολικής Μεσογείου· το στοίχημα θα κριθεί στο κατά πόσο θα μετατρέψει το πλεονέκτημα εγγύτητας και τη ρητορική περί στρατηγικής αυτονομίας σε απτά, θεσμικά δεσμευτικά αποτελέσματα για την Ένωση.
#Κύπρος #Χριστοδουλίδης #ΕΕ #Προεδρία #Μεσόγειος
