Την ανάγκη η Ευρώπη να αναπροσαρμόσει ρεαλιστικά αλλά ψύχραιμα τη στρατηγική της απέναντι στις ΗΠΑ, σε ένα όλο και πιο περίπλοκο διατλαντικό περιβάλλον, ανέδειξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο Euronews. Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την ευρωπαϊκή «στρατηγική αυτονομία» με την άμυνα, την Γάζα και το εμπόριο, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα ενότητας έναντι των εσωτερικών αντιρρήσεων εντός ΕΕ.
Η συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Euronews έρχεται στον απόηχο της έκτακτης Συνόδου Κορυφής, όπου οι «27» αναζήτησαν κοινή γραμμή απέναντι στις ΗΠΑ, σε μια συγκυρία που η διατλαντική σχέση δοκιμάζεται από γεωπολιτικές κρίσεις, εμπορικές εντάσεις και τις πρωτοβουλίες του Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρωθυπουργός περιέγραψε το νέο τοπίο με τη φράση ότι «η διατλαντική σχέση γίνεται όλο και πιο περίπλοκη και πρέπει να τη διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο», υπογραμμίζοντας πως η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια της αδράνειας.
Στρατηγική αυτονομία και κοινή άμυνα
Κεντρικός άξονας της παρέμβασης Μητσοτάκη είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής «στρατηγικής αυτονομίας», όχι ως ρήξη με τις ΗΠΑ, αλλά ως προσαρμογή σε ένα περιβάλλον όπου τα αμερικανικά συμφέροντα δεν ταυτίζονται αυτομάτως με τα ευρωπαϊκά. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι ήταν από τους πρώτους ηγέτες που ζήτησαν περισσότερες επενδύσεις στην κοινή ευρωπαϊκή άμυνα και ταυτόχρονη αντιμετώπιση του προβλήματος ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.
Η αναφορά αυτή συνδέεται άμεσα με τις ανησυχίες στην Ευρώπη για πιθανή μείωση της αμερικανικής δέσμευσης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και για μια πιο συναλλακτική προσέγγιση της Ουάσινγκτον. Η έμφαση Μητσοτάκη στην «ειλικρινή» συζήτηση μεταξύ ηγετών, χωρίς συμβούλους και χωρίς επίσημα συμπεράσματα, δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προετοιμάζονται για σενάρια όπου θα χρειαστεί να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος, ιδίως στον αμυντικό τομέα.
Γάζα, «Συμβούλιο Ειρήνης» και ρόλος της Ελλάδας
Ιδιαίτερο βάρος είχε η τοποθέτηση του πρωθυπουργού για το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα. Ο Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή συναίνεση αφορά στην εκτίμηση πως η πρωτοβουλία Τραμπ υπερβαίνει κατά πολύ την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ταυτόχρονα, αναγνώρισε ότι η αμερικανική εμπλοκή ήταν κρίσιμη για την επίτευξη εκεχειρίας και την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Η Ελλάδα, όπως είπε, θα ήταν διατεθειμένη να αναλάβει ρόλο σε μια συμφωνία που θα αφορά αποκλειστικά τη Γάζα και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, εφόσον υπάρξει τρόπος συνεργασίας με τις ΗΠΑ που να σέβεται το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η θέση αυτή ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη να μη νομιμοποιηθούν «ad hoc» αμερικανικά σχήματα εκτός ΟΗΕ και στην επιθυμία να διασφαλιστεί ουσιαστική ευρωπαϊκή παρουσία στο μεταπολεμικό καθεστώς της Γάζας.
Εσωτερικές τριβές στην ΕΕ και μάχη για το εμπόριο
Ο πρωθυπουργός δεν έκρυψε τις εσωτερικές αντιφάσεις της Ένωσης. Χαιρέτισε τη σχεδόν ομόφωνη στήριξη προς τη Δανία στην υπόθεση Γροιλανδίας, επισημαίνοντας ότι μόνο η Ουγγαρία διαφοροποιήθηκε, αλλά «βρέθηκε τρόπος να παρακαμφθεί το πρόβλημα». Η παρατήρηση ότι η στάση της Βουδαπέστης δεν αποτελεί έκπληξη δείχνει πως η ΕΕ έχει πλέον ενσωματώσει στη λειτουργία της την «ιδιαιτερότητα Όρμπαν» και αναζητά τεχνικές λύσεις για να μην παραλύει η λήψη αποφάσεων.
Στο μέτωπο του εμπορίου, ο Μητσοτάκης υπερασπίστηκε τις μεγάλες διεθνείς συμφωνίες όπως η Mercosur, κόντρα στις αντιδράσεις αγροτών σε πολλές χώρες. Τόνισε ότι για μια μεσαίου μεγέθους, ανοιχτή οικονομία που ηγείται στην παγκόσμια ναυτιλία, όπως η ελληνική, το συμφέρον είναι μια διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες που ευνοούν το ελεύθερο εμπόριο. Η αναφορά στις επικείμενες ευρωπαϊκές επαφές με την Ινδία εντάσσει τη συζήτηση σε μια ευρύτερη προσπάθεια διαφοροποίησης των αγορών της ΕΕ πέρα από τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση Μητσοτάκη δείχνει ότι η Αθήνα επιδιώκει ρόλο «γέφυρας» ανάμεσα σε μια πιο αυτόνομη Ευρώπη και σε μια απρόβλεπτη Ουάσινγκτον: στηρίζει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και του εμπορικού ανοίγματος, χωρίς όμως να διακινδυνεύει τη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, από την οποία εξαρτώνται κρίσιμα ελληνικά συμφέροντα σε ασφάλεια και οικονομία.
#Μητσοτάκης #ΕΕ #ΗΠΑ #ΔιατλαντικέςΣχέσεις #Γάζα #Εμπόριο
