Με απόφαση του υπουργείου Κοινωνικής Ασφάλισης αποσαφηνίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα υπολογίζονται οι επικουρικές συντάξεις των ασφαλισμένων έως 35 ετών στο ΤΕΚΑ. Το μοντέλο είναι αυστηρά κεφαλαιοποιητικό, με χαμηλές προσδοκίες αυξήσεων –περίπου 2% σε σημερινές τιμές– και περιορισμένη κρατική εγγύηση.
Ένα εντελώς διαφορετικό καθεστώς επικουρικής ασφάλισης διαμορφώνεται για τους νεότερους ασφαλισμένους, έως 35 ετών, με βάση την απόφαση που υπέγραψε η υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου για το Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ. Το νέο πλαίσιο χαμηλώνει τον πήχη των προσδοκιών για τις μελλοντικές επικουρικές, καθώς οι προβλεπόμενες αυξήσεις, σε σημερινές τιμές, δεν αναμένεται να υπερβαίνουν το 2% ετησίως και θα εξαρτώνται ρητά από τη βιωσιμότητα του Ταμείου.
Πώς «βγαίνει» η νέα επικουρική στο ΤΕΚΑ
Η φιλοσοφία του συστήματος είναι πλήρως ανταποδοτική: η επικουρική σύνταξη προκύπτει αποκλειστικά από το κεφάλαιο που έχει συσσωρευτεί στον ατομικό λογαριασμό του ασφαλισμένου. Στο ποσό αυτό προστίθενται οι αποδόσεις των επενδύσεων, ενώ στη συνέχεια μετατρέπεται σε μηνιαία παροχή με βάση αυστηρούς αναλογιστικούς συντελεστές.
Οι συντελεστές μετατροπής λαμβάνουν υπόψη το προσδόκιμο ζωής, το φύλο, την ηλικία συνταξιοδότησης, τον αριθμό των μηνιαίων καταβολών (12 τον χρόνο), καθώς και τεχνικές παραδοχές όπως το προεξοφλητικό επιτόκιο και μια υπόθεση ετήσιας αναπροσαρμογής της τάξης του 2%. Πρόκειται όμως για τεχνικό σενάριο και όχι για δεσμευτική υπόσχεση αυξήσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν επίσης οι δημογραφικές παράμετροι: ο αριθμός των ασφαλισμένων, η ηλικιακή τους κατανομή, οι πίνακες επιβίωσης και οι πιθανότητες θανάτου ανά ηλικία. Ακόμη και η πιθανότητα μεταβίβασης της σύνταξης σε σύζυγο ή τέκνα ενσωματώνεται στους υπολογισμούς, επηρεάζοντας το τελικό ύψος της παροχής.
Κρατική εγγύηση: τι καλύπτει και τι όχι
Σύμφωνα με το άρθρο 60 του νόμου 4826/2021, το κράτος εγγυάται μια ελάχιστη επικουρική σύνταξη, που αντιστοιχεί στη διατήρηση της πραγματικής αξίας των εισφορών που έχουν καταβληθεί. Με άλλα λόγια, το Δημόσιο δεσμεύεται ότι ο ασφαλισμένος δεν θα χάσει, σε όρους αγοραστικής δύναμης, τα χρήματα που πλήρωσε, χωρίς όμως να εξασφαλίζει συγκεκριμένο επίπεδο απόδοσης ή υψηλών αυξήσεων.
Αντίστοιχη ελάχιστη κάλυψη προβλέπεται σε περίπτωση αναπηρίας ή θανάτου εν ενεργεία ασφαλισμένου. Στον θάνατο, το κράτος εγγυάται κατ’ ελάχιστον σύνταξη που αντιστοιχεί σε 15 έτη εισφορών επί του κατώτατου μισθού. Ως προς τη μεταβίβαση της ήδη καταβαλλόμενης επικουρικής, η απόφαση ορίζει ότι, εάν δεν υπάρχουν τέκνα, το 50% της σύνταξης περνά στον επιζώντα σύζυγο, ενώ αν υπάρχουν τέκνα έως 24 ετών, μεταβιβάζεται συνολικά το 100%.
Περιορισμένες αυξήσεις, αυξημένοι κίνδυνοι για τους νέους
Κεντρικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι οι μελλοντικές αναπροσαρμογές των επικουρικών δεν είναι προκαθορισμένες. Κάθε αύξηση θα απαιτεί αναλογιστική μελέτη, εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΕΚΑ και τελική έγκριση από τον υπουργό Εργασίας. Το ενδεικτικό ποσοστό 2% που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των συντελεστών μετατροπής είναι σαφώς χαμηλότερο από τις αυξήσεις που έχουν δοθεί τα τελευταία χρόνια στις κύριες συντάξεις και, σε περιόδους υψηλότερου πληθωρισμού, συνεπάγεται πραγματική υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης.
Στην πράξη, το μοντέλο του ΤΕΚΑ μεταφέρει τον επενδυτικό και δημογραφικό κίνδυνο κυρίως στον ασφαλισμένο. Η τελική σύνταξη θα εξαρτηθεί από τις αποδόσεις των επενδύσεων, την πορεία της οικονομίας και τη δημογραφική εξέλιξη, με περιορισμένη μόνο δικλίδα ασφαλείας από το κράτος.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η απόφαση για το ΤΕΚΑ επιβεβαιώνει ότι η νέα γενιά μπαίνει σε ένα καθεστώς επικουρικής ασφάλισης με σαφώς χαμηλότερες και πιο αβέβαιες προσδοκίες σε σχέση με τους σημερινούς συνταξιούχους. Η συζήτηση για το αν το αντάλλαγμα –δημοσιονομική βιωσιμότητα– αξίζει το κόστος σε όρους συνταξιοδοτικού κινδύνου για τους νέους, μόλις ξεκινά.
#επικουρικές #ΤΕΚΑ #συντάξεις #ασφαλιστικό
