Η επερχόμενη κυβέρνηση του Ρομπ Γιέτεν στη Χάγη διακηρύσσει ότι θα κρατήσει το ΝΑΤΟ στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, την ώρα που η προεδρία Τραμπ κλονίζει την εμπιστοσύνη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ο υπουργός Εξωτερικών Νταβίντ φαν Βέελ ζητά ισχυρότερη, πιο αυτόνομη Ευρώπη, χωρίς όμως «διαζύγιο» από τις ΗΠΑ.
Η νέα, φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση μειοψηφίας που σχηματίζει ο Ρομπ Γιέτεν στην Ολλανδία επιχειρεί να στείλει ένα σαφές μήνυμα: το ΝΑΤΟ παραμένει «ακρογωνιαίος λίθος» της συλλογικής ασφάλειας της Δύσης, παρά την αυξανόμενη αβεβαιότητα γύρω από τον ρόλο των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο απερχόμενος –και πιθανόν επόμενος– υπουργός Εξωτερικών Νταβίντ φαν Βέελ περιγράφει μια στρατηγική διττής κατεύθυνσης: διατήρηση της διατλαντικής συμμαχίας, αλλά με πολύ πιο ισχυρή και αυτάρκη Ευρώπη.
Πιο σκληρή ανάγνωση του κόσμου και κλυδωνισμοί εμπιστοσύνης
«Θα έχετε μια κυβέρνηση που θα βλέπει τον κόσμο όπως είναι και όχι όπως θα ήθελε να είναι», τονίζει ο φαν Βέελ, εξηγώντας ότι η Χάγη θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει το ΝΑΤΟ ως βασικό πυλώνα ασφαλείας. Την ίδια στιγμή, όμως, αναγνωρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να γίνει «ισχυρότερη» τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά, ώστε να μειώσει την υπερβολική εξάρτησή της από την Ουάσινγκτον.
Οι πρόσφατες απαιτήσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία, που προκάλεσαν σοκ στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, έχουν, κατά τον φαν Βέελ, προκαλέσει «αναμφισβήτητη» ζημιά στην εμπιστοσύνη της διατλαντικής σχέσης. Τις χαρακτηρίζει αποπροσανατολισμό από το κατεπείγον ζήτημα της ειρήνης στην Ουκρανία, σε μια στιγμή που «ο κόσμος μοιάζει να φλέγεται» και απαιτεί συντονισμένη διπλωματική προσπάθεια.
Παρά τη διάβρωση της εμπιστοσύνης, ο Ολλανδός ΥΠΕΞ επιμένει ότι Ευρώπη και ΗΠΑ «χρειάζονται η μία την άλλη». Η συζήτηση, λέει, δεν είναι για ρήξη, αλλά για αναπροσαρμογή σε μια πιο ισόρροπη σχέση, όπου η Ευρώπη θα αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο του βάρους.
Άλμα στις ολλανδικές αμυντικές δαπάνες και ευρωπαϊκή ασφάλεια
Η Ολλανδία, με πληθυσμό μόλις 18 εκατομμυρίων, έχει δεσμευθεί να φτάσει τον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για δαπάνες 5% του ΑΕΠ στην εθνική ασφάλεια. Ήδη δαπανά περίπου 28 δισ. δολάρια ετησίως για την άμυνα, ποσό που την κατατάσσει ανάμεσα στους μεγαλύτερους ευρωπαίους συνεισφέροντες στη Συμμαχία, πίσω μόνο από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία και την Ισπανία.
Το προηγούμενο ολλανδικό κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει αύξηση του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων από 70.000 σε 100.000 έως το 2030, με προοπτική να φτάσει ακόμη και τις 200.000. Η νέα κεντροφιλελεύθερη-χριστιανοδημοκρατική συμμαχία (VVD, D66, CDA) δηλώνει αποφασισμένη να υλοποιήσει αυτούς τους στόχους, όχι μόνο για να ικανοποιήσει το ΝΑΤΟ ή τις ΗΠΑ, αλλά –όπως λέει ο φαν Βέελ– «για τα δικά μας συμφέροντα».
Στο ευρύτερο ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Ολλανδός υπουργός βλέπει την ανάγκη για νέες θεσμικές λύσεις. Δεν απορρίπτει τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας, στο οποίο θα συμμετέχουν και μη κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. Υπενθυμίζει ότι η ΕΕ σχεδιάστηκε ως οικονομικό εγχείρημα για την αποτροπή πολέμου και «ποτέ δεν είχε δομή ή στόχο ασφαλείας»· με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη γενικότερη γεωπολιτική ανατροπή, αυτό δεν είναι πλέον βιώσιμο.
Ουκρανία, Πούτιν και ο ρόλος του Τραμπ στην ειρήνη
Η πλήρους κλίμακας επίθεση της Ρωσίας χαρακτηρίζεται από τον φαν Βέελ ως «μεγάλο καμπανάκι αφύπνισης» για την Ευρώπη. Εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μια συμφωνία ειρήνης για την Ουκρανία μπορεί να βρίσκεται «κοντά», επικαλούμενος «ενθαρρυντικά» μηνύματα από το Κίεβο. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι ο πραγματικός φραγμός παραμένει ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σε αυτό το σημείο, ο φαν Βέελ συνδέει εκ νέου το μέλλον της Ευρώπης με τον Λευκό Οίκο: κατά τη γνώμη του, απαιτείται η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου για να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα ώστε να προσέλθει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και να «τερματιστεί επιτέλους αυτή η σύγκρουση».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η νέα ολλανδική κυβέρνηση επιχειρεί να παίξει ρόλο «μοντέλου» για την ευρωπαϊκή άμυνα: από τη μια, αυξημένες δαπάνες και εθνική ενίσχυση, από την άλλη, θεσμική αναζήτηση για μια Ευρώπη που δεν θα είναι όμηρος των διαθέσεων του εκάστοτε Αμερικανού προέδρου. Αν η Χάγη τηρήσει τις δεσμεύσεις της για το 5% του ΑΕΠ και πιέσει για ευρωπαϊκές δομές ασφαλείας, θα δούμε στην πράξη αν η ήπειρος μπορεί να περάσει από την «στρατηγική ανωριμότητα» σε πραγματική αυτονομία, χωρίς να πυροδοτήσει ρήξη με την Ουάσινγκτον.
#Ολλανδία #ΝΑΤΟ #ΕυρωπαϊκήΆμυνα #Ουκρανία
