Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής παρουσιάζει ολοκληρωμένη πρόταση για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο στη λιμενική βιομηχανία, με πυρήνα τον δημόσιο χαρακτήρα των υποδομών και τη θεσμική ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στο στόχαστρο μπαίνει το μοντέλο του ΤΑΙΠΕΔ και η πώληση οργανισμών λιμένων, με το κόμμα να εισηγείται ευρωπαϊκού τύπου μικτό σχήμα συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Την ανάγκη ριζικής αναθεώρησης της πολιτικής για τα ελληνικά λιμάνια αναδεικνύει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, ζητώντας νέο θεσμικό πλαίσιο που θα θωρακίζει τον δημόσιο χαρακτήρα των λιμενικών υποδομών και θα ενισχύει θεσμικά τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται ένα μεικτό, αυστηρά ρυθμιζόμενο μοντέλο, όπου η ιδιωτική πρωτοβουλία συμμετέχει μόνο σε σαφώς οριοθετημένες δραστηριότητες, με καθορισμένη διάρκεια και υπό ισχυρό δημόσιο έλεγχο.
Σφοδρή κριτική στο ΤΑΙΠΕΔ και το σημερινό μοντέλο
Η υπεύθυνη πολιτικού σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Άννα Διαμαντοπούλου, άσκησε δριμεία κριτική στο υφιστάμενο σύστημα διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας μέσω ΤΑΙΠΕΔ, χαρακτηρίζοντας «καταστροφική» την παραχώρηση εθνικών περιουσιακών στοιχείων στο Ταμείο. Όπως επισήμανε, σε κάθε κρίσιμη απόφαση για τη δημόσια περιουσία «βρισκόμαστε διαρκώς αντιμέτωποι με το ΤΑΙΠΕΔ», γεγονός που, κατά την ίδια, αποδυναμώνει την Αυτοδιοίκηση και στερεί κρίσιμα αναπτυξιακά εργαλεία από τις τοπικές κοινωνίες.
Η κ. Διαμαντοπούλου συνέδεσε το ζήτημα των λιμανιών με το διαχρονικό έλλειμμα αποκέντρωσης, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα παραμένει η πιο συγκεντρωτική χώρα στην Ευρώπη. Η καθυστέρηση στη μεταφορά αρμοδιοτήτων προς την περιφέρεια και τους δήμους, υποστήριξε, οδηγεί σε δυσλειτουργίες, γραφειοκρατία και αναπτυξιακή υστέρηση, ειδικά σε περιοχές όπου τα λιμάνια θα μπορούσαν να λειτουργούν ως μοχλοί τοπικής ανάπτυξης.
Ευρωπαϊκό μοντέλο: Δημόσιος έλεγχος, τοπική συμμετοχή
Τις θέσεις του κόμματος για τη λιμενική βιομηχανία παρουσίασε αναλυτικά ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά και γραμματέας του Τομέα Ναυτιλίας του ΠΑΣΟΚ, Αθανάσιος Πάλλης, υπογραμμίζοντας ότι τα λιμάνια είναι δημόσιες υποδομές υψηλής στρατηγικής σημασίας. Η πρόταση εδράζεται στο ευρωπαϊκό μοντέλο λιμενικής οργάνωσης, όπου ο δημόσιος τομέας –κράτος ή αυτοδιοίκηση– διατηρεί τον έλεγχο των οργανισμών λιμένων, ενώ οι ιδιώτες περιορίζονται κυρίως στην παροχή υπηρεσιών.
Από τα μεγάλα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης έως τη Μεσόγειο, τόνισε, δεν συναντάται πρακτική πώλησης των οργανισμών διοίκησης λιμένων. Εμβληματικό παράδειγμα θεωρείται το Λιμάνι του Αμβούργου, όπου, παρά τον τεράστιο προϋπολογισμό του, καμία πράξη δεν μπορεί να γίνει χωρίς την υπογραφή του δημάρχου – ένδειξη της θεσμικής βαρύτητας της τοπικής εξουσίας.
Εθνική Λιμενική Πολιτική και θεσμικές τομές
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη διαμόρφωση συνεκτικής Εθνικής Λιμενικής Πολιτικής με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, που θα αποσαφηνίζει χρήσεις, επενδυτικές προτεραιότητες και τον ρόλο κάθε λιμένα. Προβλέπεται ενίσχυση και θεσμοθέτηση των master plans με δημοσίευση σε ΦΕΚ και δημιουργία δημόσιου μητρώου παρακολούθησης για λόγους διαφάνειας. Κεντρικό σημείο αποτελεί επίσης η αντιμετώπιση των «ορφανών λιμανιών» χωρίς διοίκηση και η ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Λιμένων.
Το κόμμα εισηγείται περιορισμό των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στην παροχή λιμενικών υπηρεσιών και όχι στην ιδιοκτησία των λιμένων, με πλήρη συμμόρφωση στο κοινοτικό δίκαιο. Παράλληλα, ζητείται η επιστροφή του στρατηγικού σχεδιασμού στο Υπουργείο Ναυτιλίας, με ενεργό ρόλο της Αυτοδιοίκησης και μεταρρύθμιση των Λιμενικών Ταμείων σε πραγματικούς αναπτυξιακούς βραχίονες.
Γαλάζια οικονομία και ρόλος των δήμων
Την ανάγκη θεσμικής αναβάθμισης της Αυτοδιοίκησης στη γαλάζια οικονομία ανέδειξε ο δήμαρχος Πειραιά, Γιάννης Μώραλης, επισημαίνοντας ότι ιστορικά οι δήμοι έμεναν εκτός των αποφάσεων για τα λιμάνια, ακόμη και όταν ο ΟΛΠ ήταν πλήρως δημόσιος. Σημείωσε ότι σήμερα υπάρχουν ανταποδοτικά οφέλη προς τους δήμους και αναγνώρισε πως η συνεργασία με την COSCO έχει αποφέρει συγκεκριμένα θετικά αποτελέσματα, αλλά τόνισε ότι απαιτείται πιο συνεκτικό και φιλόδοξο σχέδιο για τις τοπικές κοινωνίες.
Ειδική μνεία έγινε στους τουριστικούς λιμένες, για τους οποίους προτείνεται απλοποίηση αδειοδοτήσεων και αναμόρφωση του πλαισίου παραχωρήσεων, ώστε να σπάσει ο κλοιός της γραφειοκρατίας και να εξελιχθούν σε μοχλό βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να επαναφέρει τη συζήτηση για τα λιμάνια από το στενό δίπολο «ιδιωτικοποίηση ή στασιμότητα» σε ένα πιο σύνθετο, ευρωπαϊκού τύπου μοντέλο μικτής διακυβέρνησης. Το αν θα μείνει πολιτική εξαγγελία ή θα μετουσιωθεί σε συγκροτημένη εναλλακτική, θα κριθεί από το κατά πόσο το κόμμα θα κοστολογήσει, θα ιεραρχήσει και θα συγκρουστεί με κατεστημένα συμφέροντα σε κεντρικό κράτος, ΤΑΙΠΕΔ και τοπικές εξουσίες.
#ΠΑΣΟΚ #λιμάνια #Διαμαντοπούλου #ΤΑΙΠΕΔ #Αυτοδιοίκηση
